ارينە, تابىسقا اپارار جولدا ءبىرشاما قيىندىقتىڭ كەزدەسىپ تۇراتىنى زاڭدىلىق جانە بۇل قيىندىقتاردى ەڭسەرۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەردى سالىپ, تىنباي ەڭبەك ەتۋ قاجەت. كومپانيانىڭ 20 جىل تۇراقتى جۇمىس ىستەپ, جىلدان-جىلعا جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرىپ, اۋقىمىن كەڭەيتىپ كەلە جاتۋى – وسىنداي قاجىرلى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى. تابىس سىرىن تارقاتا ايتقاندا, كاسىپورىننىڭ جەتىستىككە جەتۋىنە ەڭ الدىمەن ونىڭ وسى جىلدار ارالىعىندا تۇراقتى ۇجىم قالىپتاستىرا الۋى باستى سەبەپ رەتىندە اتالادى. كومپانيادا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالۋى, ۇجىمدا دۇرىس ورتا مەن جايلى جاعدايدىڭ قالىپتاسۋى, جالاقىنىڭ لايىقتى بولۋى جانە ۋاقتىلى بەرىلۋى – وسىنىڭ ءبارى دە ەڭبەك ۇجىمىنىڭ تۇراقتىلىعىنا, ادامداردىڭ ۇزاق جىلدار بويى تابانداپ جۇمىس ىستەۋىنە سەبەپ بولدى.
قازىرگى تاڭدا «تسين-كاز» كوپشىلىككە تانىمال ءىرى قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ قاتارىندا. قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتى – جەمىس پەن كوكونىستى قايتا وڭدەۋ جانە كونسەرۆىلەۋ. كومپانيانىڭ ىرگەتاسى 1998 جىلى جەلتوقساندا قالانىپ, سول كەزدەن باستاپ ىسكە قوسىلدى. وتكەن 20 جىل ىشىندە كومپانيا شاعىن عانا ءوندىرىس تسەحىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كورشىلەس ەلدەرگە دە كەڭ تانىمال, تومات ونىمدەرى مەن كونسەرۆىلەنگەن كوكونىستەر نارىعىندا كوشباسشىلار قاتارىنداعى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان, باسەكەلەسە الاتىن ءىرى كاسىپورىنعا دەيىن ءوسىپ جەتىلدى. قازاقستانداعى وسى نارىقتىڭ 50%-دان ارتىعىن «تسين-كاز» ساۋدا بەلگىسىمەن شىعارىلعان ونىمدەر قۇرايدى.
ءوندىرىستى تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭارتىپ-جاڭعىرتۋ – كاسىپورىننىڭ العا قويعان ەڭ ماڭىزدى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى. كاسىپورىندا 2011 جىلدان باستاپ سوماسى 618 535 000 تەڭگەنى قۇرايتىن «تسين-كاز» جشس-ءنىڭ ءوندىرىسىن اۆتوماتتاندىرۋ, جاڭعىرتۋ جانە كەڭەيتۋدى جۇرگىزۋ» ينۆەستيتسيالىق جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. بۇگىندە ينۆەستيتسيالاردىڭ باسىم بولىگى يگەرىلدى جانە وسى جوبانىڭ اياسىندا كوكونىس سالاتتارى مەن سويا تۇزدىعىن شىعاراتىن ەكى جاڭا تسەح سالىندى. كاسىپورىندا جاڭا تسەحتار ىسكە قوسىلىپ, ساپالى ءارى سۇرانىسى مول ءونىمدى كوپتەپ شىعارۋعا وندىرىستىك مۇمكىندىگى ارتىپ كەلەدى.
تەك 2017 جىلدىڭ وزىندە عانا تەحنولوگيالىق جابدىقتارعا 135 898 880 تەڭگە مولشەرىندە ينۆەستيتسيالار قۇيىلدى. ينۆەستيتسيالىق جوبا بويىنشا 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى دا 346 ميلليون تەڭگەگە جابدىقتار ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ءونىم تۇرلەرىنە توقتالا كەتسەك, بۇل باعىتتا دا ماقساتتى جۇمىستار تولاسسىز جۇرگىزىلۋدە. جىل سايىن كومپانيانىڭ زەرتحانا ماماندارى ءونىمنىڭ بىرنەشە جاڭا تاجىريبەلىك ءتۇرىن ازىرلەيدى, ونىڭ ىشىنەن ەڭ ءتيىمدى ءارى ساپالى دەگەن ءبىر-ەكى ءتۇرى ىرىكتەلىپ, وندىرىسكە ەنگىزىلەدى. اتاپ ايتساق, سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدىڭ ىشىندە كوكونىس سالاتتارى, مارينادتالعان قيار, ءارتۇرلى تۇزدىقتار, ەتكە ارنالعان مارينادتار سياقتى جاڭا ونىمدەر شىعارىلا باستادى.
بارلىق شىعارىلاتىن ءونىم نورماتيۆتىك قۇجاتتاردىڭ – كاسىپورىن ستاندارتتارىنىڭ, مەملەكەتارالىق ستاندارتتاردىڭ تالاپتارىنا ساي وندىرىلەدى, ال ءونىمنىڭ قاۋىپسىزدىگى ەاەو تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرىنە سايكەس جۇرگىزىلەدى. زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالعان وندىرىستىك زەرتحانا قولدانىلاتىن شيكىزاتتىڭ جانە شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ ساپاسىن جوعارى دەڭگەيدە باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى ورايدا الدىڭعى قاتارلى باسقارۋشىلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ سالاسىنداعى جەتىستىكتەردى دە اتاپ وتسەك ورىندى. كاسىپورىندا يسو 9001, يسو 22 000, OHSAS 18001, يسو 50 001 حالىقارالىق ستاندارتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءتورت مەنەدجمەنت جۇيەسى ەنگىزىلگەن جانە ولاردىڭ ءبارى دە تابىستى جۇمىس ىستەۋدە. سونداي-اق جاپوندىق كايدزەن – تۇراقتى جاقسارتۋ تەحنولوگياسى دا ەنگىزىلگەن.
«تسين-كاز» جشس قىزاناق ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە كونسەرۆىلەۋ سالاسىندا كوشباسشى بولا تۇرىپ, ءىس جۇزىندە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ جونىندەگى ءارتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىسىپ, مەملەكەت تاراپىنان قوماقتى كومەك الىپ وتىر. بۇل جەردە ەكى جاقتىڭ دا كورەر پايداسى بار: كاسىپورىن ءارتۇرلى پرەفەرەنتسيالار, سۋبسيديالار, ءوندىرىستى دامىتۋعا گرانتتار الادى, ال مەملەكەت بولسا, وسىنداي بيزنەسكە كومەكتەسۋ ارقىلى جالپى ەكونوميكاسىن كۇشەيتەدى.
بۇگىندە «تسين-كاز» ونىمدەرىن تاياۋ جانە الىس شەتەلدەردىڭ نارىعىنا شىعارۋ مۇمكىندىگى بەلسەندى تۇردە قاراستىرىلۋدا. سۇرانىستى زەرتتەۋگە, ساپالى ماركەتينگكە, ءتيىمدى جارناماعا تيىسىنشە كوڭىل ءبولىنىپ, كۇردەلى ءىس-شارالار اتقارىلۋدا. كومپانيانىڭ وسى باعىتتاعى العاشقى قادامدارى – بۇل رەسەي جانە قىرعىزستاننىڭ قالالارىنا ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ. بۇگىنگى تاڭدا ءونىمنىڭ ەكسپورتى جالپى شىعارىلعان ءونىم كولەمىنىڭ 10%-دان ارتىعىن الىپ وتىر, ال بولاشاقتا بۇل كورسەتكىشتى جىل سايىن 15-20%-عا ارتتىرۋ كوزدەلەدى.
كاسىپورىن دۇنيەجۇزىلىك ساپا دەكلاراتسياسىنىڭ ۇستانىمدارىنا بەرىك ەكەنىن, ءوز قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ۇنەمى جاقسارتۋدى كوزدەيتىنىن جانە باعدارلاما ستاندارتتارىنا سايكەستىگىن «Global Quality Promotion Programme» حالىقارالىق باعدارلاماسى بويىنشا دەكلاراتسياعا قول قويىپ, راستادى. ءونىمنىڭ جانە مەنەدجمەنتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ, ءوز قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋ, سالىق تولەمدەرى سياقتى باعدارلاما تالاپتارىنا سايكەس «تسين-كاز» «ساپانىڭ التىن سەرتيفيكاتىمەن» ماراپاتتالعان بولاتىن.
ءوندىرىستى كەڭەيتۋ, شىعارىلاتىن ءونىم ساپاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, ەكسپورتتى دامىتۋ جانە كاسىپورىننىڭ باسەكەلەستىك قابىلەتىن ارتتىرۋ بۇدان ءارى دامۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى بولىپ تابىلادى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
