جيىنعا ەلىمىزدەن بولەك ءازىربايجان, رەسەي, تۇركيا, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, وزبەكستان, اقش, تاجىكستان, ءۇندىستان مەملەكەتتەرىنەن تۋركولوگتار مەن عالىمدار جانە ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەردەن دە قوناقتار كەلدى. كونفەرەنتسيانى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى جۇرگىزىپ وتىردى. القالى كەڭەستە تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ تۇركىستان قالاسىن تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني جانە مادەني ورتالىعىنا اينالۋ باعىتىندا جۇمىستار باستالعانىن مالىمدەدى. ءارى تۇركى دۇنيەسى ءۇشىن ماڭىزى زور جيىن تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
«قۇرمەتتى قوناقتار تۇركىستان وبلىسى قۇرىلعالى وتكەن ەڭ العاشقى تۇركولوگيا كونگرەسىنە حوش كەلدىڭىزدەر! تاياۋ ۋاقىتتا تۇركىستاندا تۇركى الەمىنىڭ ورتالىعى بوي كوتەرەدى. مۇندا بۇكىل تۇركى دۇنيەسىنىڭ ويشىلدارى مەن اعاتۋشىلارىنىڭ, عالىمدارىنىڭ ەڭبەكتەرى قويىلىپ, عىلىمي جەتىستىكتەرى كورسەتىلەدى. ەلباسى ۇسىنعان «تۇركى الەمىنىڭ 100 ەسىمى» جوباسىن تۇركىستاندا جۇزەگە اسىرۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. وبلىسىمىزدىڭ تاريحي ورىندارىن «تۇركى الەمىنىڭ كيەلى جەرلەرى» تىزىمىنە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. سونىمەن بىرگە, تۇركىستاندا تۇركى كەڭەسى جاستارىنىڭ قۇرىلتايىن وتكىزۋگە دە دايىنبىز. قازىر جۇمىر جەر بەتىندە 200 ميلليوننان استام تۇركى تىلدەس باۋىرلارىمىز بار. ەگەر ساياسي, عىلىمي جانە رۋحاني بىرلىگىمىز مىعىم بولسا, بۇل ۇلكەن كۇشكە اينالادى. جاھاندانۋ زامانىندا ءبىز بىرگە بولىپ, قيىندىقتارعا بىرگە توتەپ بەرۋىمىز قاجەت. بۇگىنگى تۋركولوگتاردىڭ باسقوسۋى وسى سەنىم ۇدەسىنەن شىعادى دەگەن ويدامىن. تۇركى الەمىنىڭ ورتالىعى تۇركىستانىمىز وسىنداي يگى باستامالاردى قولداۋعا ارقاشان دايىن», دەدى ءوڭىر باسشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ.
سونداي-اق كەلەلى باسقوسۋدا تۇركى كەڭەسىنىڭ العاشقى باس حاتشىسى حاليل اكىنجى ءسوز الىپ, تۇركى دۇنيەسىنە ورتاق ءالىپبي ماسەلەسىنە توقتالدى. حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى جىلجابار جيىننىڭ ءمان-ماڭىزىن قىسقاشا بايانداپ ءوتتى.
«ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى تەك قازاق ەلىندە عانا ەمەس, تۇركى دۇنيەسىندە دە زور سەرپىن تۋدىرعانى انىق. سوندىقتان بيىلعى جىلى سامميتتە ەلباسى تاريحي ماڭىزى زور باعدارلامانى تۇركى الەمىندە ناسيحاتتاۋدى تۇركى اكادەمياسىنا تاپسىرعان بولاتىن. سونىمەن بىرگە بيىل جاۋھار جىرلارىنا تۇركىستاندى ارقاۋ ەتكەن ماعاز اقىن ماعجان جۇماباەۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل, تۇركى الەمىنە ورتاق زاڭعار جازۋشىمىز شىڭعىس ايتماتوۆقا 90 جىل, تۇركى جازۋىنىڭ العاش رەت تابىلىپ, وقىلعانىنا 125 جىل تولىپ وتىر. وسى ايتۋلى شارانىڭ بارلىعىن جىل باسىندا يۋنەسكو-دا جانە پاريج قالاسىندا اتاپ وتكەن بولاتىنبىز. مىنە جىلدىڭ جابىلۋىن تۇركىستاندا اتاپ ءوتۋىمىزدىڭ سيمۆوليكالىق ءمانى زور. سەبەبى تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ تەمىرقازىعى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي نازارىنداعى شاھار», دەدى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى.
قازىر «تۇركى الەمىنىڭ كيەلى جەرلەرى», «تۇركى دۇنيەسىنىڭ تۇعىرلى تۇلعالارى» جانە «تۇركى تىلدەرى جانە جازۋى» تاقىرىپتارىنداعى سەكتسيالىق وتىرىستار ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇركى كەڭەسىنىڭ VI سامميتىندە كوتەرگەن «تۇركى دۇنيەسىنىڭ تۇعىرلى تۇلعالارى» جانە «تۇركى الەمىنىڭ كيەلى جەرلەرى» باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا ۇيىمداستىرىلعان عىلىمي باسقوسۋدا تۇركى دۇنيەسىنىڭ عىلىمى, مادەنيەتى مەن ادەبيەتى, تۇركى تىلدەرى, كيەلى جەرلەر مەن تۇعىرلى تۇلعالارى تۋرالى ايتىلدى.
كونفەرەنتسياعا قازاقستانداعى بىرقاتار شەتەل ديپلوماتتارى مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەن تاريحشىلارى, ء ازىربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيا عالىمدارى مەن اقش, رەسەي, ءۇندىستان, وزبەكستاننان كەلگەن زەرتتەۋشى, عالىمدار قاتىسىپ وتىر.
نۇرشات توكەن,
تۇركىستان قالاسى
