بەلگىلى جازۋشى-اۋدارماشى, الجير تۇتقىنى گالينا سەرەبرياكوۆا ءوز ءومىرى جايىندا جازعان شىعارماسىندا: «مەنىڭ كامەرالاستارىم قازاقتار, ورىستار, ۋكرايندار, ەۆرەيلەر, گرۋزيندەر, تاتارلار بولدى. سونداي-اق شەتەلدەن بىزگە قاشىپ كەلگەن ەكى گرەك, بىرنەشە پولياك جانە رۋمىن ايەلدەرى بىرگە وتىردى...» – دەسە, رەسمي قۇجات مۇندا 61 ۇلتتىڭ ادامدارى جازاسىن وتەگەن دەيدى.
وسىلاردىڭ قاتارىندا ەستوندىق 21 ايەل بولىپتى. جۋىقتا وسى جازىقسىز جاپا شەككەن جانداردى ەسكە الۋ ماقساتىندا ەستونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسمي وكىلدەرى الجير مەموريالدىق-مۋزەي كەشەنىنە كەلىپ, تۇتقىندار رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, ەسكەرتكىش تاقتا ورناتتى. شاراعا ەستونيا پرەمەر-ءمينيسترى يۋري راتاس جانە ەستونيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىك وكىلدەرى قاتىستى.
استانا قالاسى مادەنيەت جانە سپورت باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ناريما مۇحامبەتالينانىڭ ايتۋىنشا, 1938-1953 جىلدارى الجير لاگەرىندە جازاسىن وتەگەن ەستوندىق ايەلدەردىڭ ەكەۋى باسىنا تۇسكەن ازاپقا توزە الماي وسىندا كوز جۇمعان كورىنەدى. قالعاندارى امان-ەسەن بوستاندىق تاڭىن كورىپتى.
ەستەلىك تاقتانىڭ اشىلۋى بارىسىندا ەستونيالىق مەيماندار مۋزەي اۋماعىندا ورنالاسقان ەكسپوزيتسيالاردى تاماشالاپ, پىكىرلەر كىتابىندا قولتاڭبالارىن قالدىرسا, مۋزەي تاراپىنان ولارعا جاپپاي ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ 80 جىلدىعىنا وراي شىعارىلعان «ۇرپاقتار ۇمىتپايدى. پومنيات پوتومكي» اتتى جيناق تابىستالدى.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
