زەرتتەلدى. زەردەلەندى. اتىراۋدا وتكەن «رۋحاني جاڭعىرۋ: ماڭگىلىك ەل مۇراتتارى» حالىقارالىق فورۋمى دا مۇرات اقىننىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالدى.
وبلىستىق اكىمدىك پەن ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ۇيىمداستىرعان «مۇرات موڭكە ۇلى مۇراسى جانە تۋعان جەر يدەياسى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسياعا ەلىمىزگە بەلگىلى عالىمدار, ادەبيەت زەرتتەۋشىلەرى, اقىن-جازۋشىلار قاتىستى. «تاريحتا ەرەكشە ءىز قالدىرعان تۇلعالاردى دارىپتەپ, ناسيحاتتاۋ – بىزگە پارىز. بۇل تۇرعىدا مۇرات موڭكە ۇلىنىڭ ايشىقتى ءىزى بار, – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ. – ونىڭ جىر جۇيرىگى, ايتىسكەر اقىن, كەڭ تىنىستى جىرشى, ەل مەن جەر تاريحىن جەتىك بىلگەن شەجىرەشى بولعانى بارشاعا بەلگىلى. تولعاۋ-جىرلارى, ولەڭ-تەرمەلەرى حالقىمىزدىڭ باعالى رۋحاني قازىناسىنا اينالدى. ەل-جۇرتقا مۇرات ارقىلى جەتكەن ماحامبەت جىرلارى ادەبيەتىمىزدىڭ التىن قورىنا ەندى. تاۋەلسىزدىكتى اڭساعان مۇرات اقىن – ەل ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن قايراتكەر. جىر جامپوزىنىڭ تاعىلىمدى مۇراسى عاسىردان عاسىرعا جالعاسا بەرەرى انىق».
كونفەرەنتسيادا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, اكادەميك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى سەيىت قاسقاباسوۆ «مۇرات موڭكە ۇلى مۇراسىنداعى فولكلورلىق داستۇرلەردىڭ ەل تاريحىمەن ۇندەستىگى» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلوسوفيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, اكادەميك, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور عاريفوللا ەسىم «مۇرات موڭكە ۇلى جانە «تۋعان جەر» ۇعىمىنىڭ فيلوسوفياسى» جايلى ايتا كەلىپ, «مۇرات پەن اباي – زامانى ءبىر, زارى ءبىر, مۇڭداس ويشىلدار. ەكەۋىنە دە ورتاق ۇعىم – زامان. ولاردىڭ عۇمىر كەشكەن زامانى – قيلى زامان. قيلى زامان – قازاق حالقىنىڭ باسىنان بيلىگى كەتكەن زامان. سول زاماننىڭ سيپاتىن مۇرات موڭكە ۇلىنىڭ ء«ۇش قيانىنان» تابا الامىز. مۇرات جىراۋدىڭ بۇل تولعاۋىن مەكتەپتەردە مىندەتتى تۇردە وقىتۋ قاجەت» دەپ اتاپ ءوتتى.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور باۋىرجان وماروۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, اكادەميك, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ديحان قامزابەك ۇلى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, «ارىس» قورىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى عاريفوللا انەس, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ابزال تالتەنوۆ جانە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «اتىراۋ ولكەسىنىڭ تاريحى, ارحەولوگياسى مەن ەتنوگرافياسى ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سايفۋللا ساپانوۆتار مۇرات اقىن شىعارماشىلىعىن جان-جاقتى زەردەلەگەن ويلارىن ورتاعا سالدى.
كونفەرەنتسيامەن قاتار «بايتاقتان وزىپ, بايگە العان» اتتى حالىقارالىق اقىندار ايتىسى دا ۇيىمداستىرىلدى. قىتاي مەن موڭعوليادان جانە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 20 اقىن ەكى كۇن بويى جىر كورىگىن قىزدىردى.
– بۇل ايتىستىڭ ەرەكشەلىگى, ەلىمىزدەگى ەڭ جۇيرىك دەگەن اقىنداردىڭ ءبىرازى قاتىستى, – دەيدى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءجۇرسىن ەرمان. –مۇرات موڭكە ۇلىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن كەستەلى سوزبەن كوركەمدەدى.
ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان ايتىسقا حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىق يەگەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆ باستاعان قازىلار القاسى تورەلىك جاسادى. جىر الامانىنىڭ باس جۇلدەسىنە بەلگىلەنگەن 2 ملن تەڭگەنى باتىسقازاقستاندىق جانسايا مۋسينا جەڭىپ الدى.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ
