بۇدان بىلاي وقۋشىلار تۇرمىسقا قاجەتتى زاتتاردى پلاستيكتەن وزدەرى جاسايتىن بولادى. مۇنداي مۇمكىندىك كەنشىلەر قالاسىنداعى «جاستار» قوعامدىق بىرلەستىگى مەن سسكوب ەكولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ دەپارتامەنتىنىڭ ارىپتەستىگى ناتيجەسىندە تۋدى. ءبىلىم ۇياسىندا وتكەن شەبەرحانانىڭ تۇساۋكەسەرىندە ەكو-بەلسەندىلەر سسكوب-ءتىڭ قارجىلاي كومەگىمەن قۇرىلعان مامانداندىرىلعان «تانىمدى ەكولوگيا جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ ورتالىعى» سىنىبىن كورسەتتى. جوبانىڭ نەگىزى رەتىندە گوللانديالىق ەكولوگ-ونەرتاپقىش دەيۆ حاككەنستىڭ تەحنولوگياسى الىنعان.
– 2019 جىلدان باستاپ قازاقستاندا پلاستيك قالدىقتاردى پوليگوندا كومۋگە تىيىم سالىنادى. بۇگىندە قازاقستاندا قوقىستاردى سۇرىپتايتىن ەكى زاۋىت قانا بار. ونىڭ ءبىرى – استانادا, ەكىنشىسى تاياۋدا الماتى قالاسىندا اشىلدى. سول سەبەپتى قوقىستى قايتا وڭدەۋ ەلىمىزدە وتكىر ماسەلە رەتىندە قالىپ وتىر. قوقىستاردى جينايتىن جانە سۇرىپتايتىن كاسىپورىنداردىڭ كوپشىلىگى پلاستيك ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋمەن اينالىسپايدى. تەك رەسەي مەن قىتايعا قايتا ساتۋ ءۇشىن قايتالاما شيكىزاتتى شىعارادى. ءبىز, تىم بولماعاندا, باستاپقى دەڭگەيدە پلاستيك قالدىقتاردى قايتا وڭدەپ, ودان جاڭا ءونىم ءوندىرۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن, – دەيدى قالاداعى «جاستار» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ماكسيم فرولوۆ.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ستانوكتار ساتىپ الىندى. دەيۆ حاككەنس ويلاپ تاپقان تەحنولوگيا بالقىتىلعان پلاستيكتەن جاڭا فورمالاردى قۇراستىرۋعا بولاتىن 3D-پرينتەردىڭ جۇمىس پرينتسيپىنە ۇقسايدى. ونىڭ جوباسى دەيۆ Precious Plastic – «قۇندى پلاستيك» دەپ اتالادى. ساتىپ الىنعان جابدىقتار پلاستيك قالدىقتاردان گۇل وسىرەتىن قۇمىرالار, شەلەكتەر, ىدىستار, پلافوندار, پرينتەرگە ارنالعان ءجىپ, ينتەرەرلىك پليتكالار مەن تاعى دا باسقا قاجەتتى زاتتاردى شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– رۋدنىي مەكتەبىندەگى پلاستيكتى وڭدەۋ شەبەرحاناسىنىڭ ازىرگە قازاقستاندا بالاماسى جوق, «العاشقى قارلىعاش» دەپ اتاۋعا بولادى. قاراشا ايىندا الماتىدا ەكىنشىسى پايدا بولادى, – دەدى «Rocket Plastik» شەبەرحاناسىنىڭ نەگىزىن سالۋشى دانيار باكيموۆ. جۇيە شرەدەردەن, شيكىزاتتى بالقىماعا اينالدىراتىن ەكسترۋدەردەن, قىسىممەن قۇيۋ قۇرىلعىسى مەن فرەزەرلىك ستانوكتان تۇرادى. بارلىق جابدىقتار قوقىستاردى قايتا وڭدەيتىن ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەپ تۇرعان ستانوكتاردىڭ تۇرمىستىق كوشىرمەسى دەۋگە بولادى.
پلاستيكتى قايتا وڭدەۋدى ۇيرەتەتىن شەبەرحانا №19 ورتا مەكتەپتە كەزدەيسوق ورناتىلعان جوق. مەكتەپتەگى ەكولوگيالىق ۇگىت-ناسيحات بريگاداسى بيىل دۇنيەجۇزىلىك قورشاعان ورتانى قورعاۋ كۇنى قارساڭىندا كەن الىبى – سسكوب وتكىزگەن «ECO FEST» فەستيۆالىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان بولاتىن. جەڭىمپاز بريگاداعا سىيلىق رەتىندە مەكتەپتە دەيۆ جۇيەسىن ورناتۋعا سەرتيفيكات تابىستالدى. ەندى بالالار قورشاعان ورتانىڭ جاقسارۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسا الادى.
ەۋرازيالىق توپتا قورشاعان الەمنىڭ تازالىعى ءۇشىن كۇرەس جىل سايىن قارقىن الىپ كەلەدى. وسىنداي ارنايى سىنىپتار ەكولوگيالىق جاعدايعا نەمقۇرايدى قارامايتىن ERG كاسىپورىندارىنىڭ بولاشاق ماماندارىن تاربيەلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى,
رۋدنىي قالاسى
