وسىناۋ ساۋاتتى دا ءبىلىمدى, رۋحاني تازا ۇرپاقتى تاربيەلەۋدىڭ باستى قۇرالى – ادەبيەت ءپانى. «ادەبيەت ءپانى ارقىلى وقۋشىلاردىڭ رۋحاني دۇنيەسى بايدى, تۋعان ءتىلىن سۇيۋدەن ەلىن, ادامزاتتى قۇرمەتتەۋگە دەيىنگى سەزىمدەرى تاربيەلەنەدى», دەيتىن ايگىلى ۇستاز, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى قانيپا بىتىباەۆا. ايتسا ايتقانداي, ادەبيەتكە ءپان رەتىندە عانا قاراماي, ادامدىقتىڭ, تاربيەنىڭ قۇرالى رەتىندە قاراعانىمىز ءلازىم.
ۇستازدىڭ پەداگوگيكالىق ەڭبەك جولىنداعى كەلبەتى, تىنىمسىز ەڭبەك جولى مەن عىلىمي ەڭبەكتەرى – سارقىلماس قازىنا. قانيپا بىتىباەۆا قازىرگى ناتيجەگە باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋ كەزەڭىندە ادەبيەتتى وقىتۋدىڭ تەورياسى مەن ادىستەمەسىن, تەحنولوگياسىن عىلىمي تۇرعىدا جازىپ كەتكەن عالىم ۇستاز. كوزى تىرىسىندە رەسپۋبليكالىق عىلىمي-ادىستەمەلىك ءوز اتىنداعى اتاۋلى مەكتەبىن اشىپ, جەتەكشىسى بولدى.
ق.بىتىباەۆانىڭ رەسپۋبليكالىق عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرتحاناسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ۇسىنىسىمەن 2009 جىلى اشىلدى. بۇل رەسپۋبليكا كولەمىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك, تاجىريبەلىك ورتالىق بولىپ تابىلادى. ونى اشۋعا نەگىز بولعان قانيپا ومارعاليقىزىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن وقىتۋ ادىستەمەسى مەن تەحنولوگياسىن جەتىلدىرۋگە قوسقان ەرەن ەڭبەگى مەن جاڭاشىل ىزدەنىستەرى, عىلىمي-ادىستەمەلىك وقۋ قۇرالدارى, وقۋلىقتارى, كىتاپتارى, ماقالالارى, وقۋ كابينەتىندە جيناقتالعان اسا قوماقتى ءارى قۇندى, ءوز تاجىريبەسىنەن تۋىنداعان سان مىڭداعان ديداكتيكالىق ماتەريالدارى, كورنەكىلىكتەرى, اۋىز ادەبيەتىنەن باستاپ, قازىرگى كەزەڭ ادەبيەتىن وقىتۋدىڭ اۆتورلىق باعدارلاماسى مەن ونى وقىتۋدىڭ ادىستەمەسى, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنىڭ ءار تاقىرىبى بويىنشا جازىلعان (5-11 سىنىپ) ساباق جوسپارلارى, وقۋ جابدىقتارى توپ-توپ بولىپ جيناقتالعان. ۇستازدىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرتحاناسى رەسپۋبليكا پەداگوگتارىنا, سونىڭ ىشىندە وبلىستاعى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينستيتۋتىنا كەلگەن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ ماماندارىنا ادىستەمەلىك تۇرعىدا كوپ كومەك كورسەتۋدە.
زەرتحانا قازاق ءتىلىن وقىتۋ نەگىزىندە اعىلشىن, ورىس تىلدەرىن وقىتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ءادىس-تاسىلدەرىن ىزدەۋ, تاجىريبەگە ەنگىزۋ ماسەلەلەرىمەن دە اينالىسادى. تاعى ءبىر كەلەلى ماقساتى – مۇعالىمدەردىڭ ءىس-ارەكەتىن رەپرودۋكتيۆتى دەڭگەيدەن زەرتتەۋشى-مۇعالىم, ەكسپەريمەنتاتور مۇعالىم دەڭگەيىنە كوتەرۋ جولدارىن ىزدەۋگە باعىتتالادى. وقۋشىنى دا, مۇعالىمدى دە عىلىمي-ىزدەنىس زەرتتەۋشىلىك ءىس-ارەكەت ايماعىنا ەنگىزۋ ماسەلەسىندە ناقتى كومەك جاساۋعا ەڭبەكتەنەدى. مۇعالىمدەردىڭ ءىس-تاجىريبەسىن زەرتتەپ, دياگنوستيكالىق تالداۋ جاساپ, جاڭاشىل يدەيالار مەن ىزدەنىستەردى قولداپ, ولاردىڭ تاجىريبەسىن تاراتۋ ىسىمەن شۇعىلدانادى. باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – دارىندى, تالانتتى بالالارمەن جۇمىس. بۇگىندە ونىڭ ناتيجەسى قۋانتارلىقتاي. سوڭعى 5 جىلدا 7 وقۋشى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پانىنەن وتكەن رەسپۋبليكالىق وليمپيادادا, 5 وقۋشى رەسپۋبليكالىق عىلىمي جوبا قورعاۋ سايىسىندا جانە 17 وقۋشى رەسپۋبليكالىق شىعارماشىلىق بايقاۋلاردا جۇلدەگەر اتاندى.
قانيپا ومارعاليقىزىنىڭ رەسپۋبليكالىق عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرتحاناسى «ورلەۋ», «شىعىس», «دارىن» ورتالىقتارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. زەرتحانا فيليالدارىنىڭ سانى دا جىلدان-جىلعا كوبەيۋدە. ماسەلەن, اۆتوردىڭ كوزى تىرىسىندە 9 زەرتحانا بولسا, بۇگىندە ونىڭ سانى 20-عا جەتتى.
زەرتحانادا جىل سايىن وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق سەمينارلار ءوتىپ تۇرادى. ۇستازدىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرتحاناسى بۇگىندە بۇكىل ۇستازدار قاۋىمىنا ادىستەمەلىك تۇرعىدان كومەك كورسەتۋدە. ينتەراكتيۆتى ساباقتاردى مەديا ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارى ارقىلى جەلىلىك بايلانىس نەگىزىندە قاتارلاسا بەرۋ قولعا الىنىپ وتىر. قانيپا ومارعاليقىزىنىڭ يننوۆاتسيالىق تاجىريبەسىن تاراتۋ جانە ۇستازدىق تۇلعاسىن ۇلىقتاۋ ماقساتىندا پەداگوگيكالىق مۇراسىن, مۇراجاي جادىگەرلەرىن وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمىندە ونلاين ساباقتار تۇرىندە تاراتىپ, «جىلجىمالى كەرۋەن» ساباقتارىن ۇيىمداستىرۋ دا داستۇرگە اينالدى.
زەرتحانانىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك قۇرىلىمىندا 4 ورتالىق بار. «اقىندار مەكتەبى», ء«ال-فارابي ۇرپاقتارى», «جاس اكتەرلەر» جانە «جاس زەرتتەۋشىلەر» دەپ اتالاتىن ورتالىقتاردىڭ جۇمىسىنا زەرتحانا مۇشەلەرىمەن قاتار س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ عالىمدارى, تەاتر اكتەرلەرى, «شابىت» اقىندار مەكتەبىنىڭ جەتەكشىلەرى تارتىلعان.
قانيپا ومارعاليقىزى ەڭبەكتەرى وتاندىق پەداگوگيكا تاريحىندا ەرەكشە ورىن الادى. رەسپۋبليكامىزدا ۇستازعا ارنالعان تۇڭعىش وقۋ-ادىستەمەلىك پەداگوگيكالىق مۇراجاي كابينەتىنىڭ اشىلۋى سونىڭ دالەلى. مۇراجاي كابينەتىندە ۇستازدىڭ سۋرەتتەرى مەن ماراپاتتارى, ءوز قولتاڭباسىمەن جازىلعان ەڭبەكتەرى, ديداكتيكالىق ماتەريالدار, كورنەكىلىكتەر, تۇتىنعان زاتتارى جيناقتالعان.
بۇل مۇراجاي كابينەتى رەسپۋبليكادا وتكەن يننوۆاتسيالىق – پەداگوگيكالىق يدەيالار فەستيۆالىندە 3-جۇلدەلى ورىندى يەلەندى. قازىرگى زامان تالابىنا ساي ۇستازدىڭ ۆيرتۋالدى مۇراجايى جاسالدى. بۇل قانيپا ومارعاليقىزىنىڭ پەداگوگيكالىق ءىس-تاجىريبەسى, ادامي تۇلعاسى, ءومىرى قىزىقتىراتىن ۇستازدار قاۋىمى مەن وقۋشىلار ءۇشىن تاپتىرماس دەرەك كوزى. ۇستاز ەسىمىن ۇلىقتاۋ ماقساتىندا «قانيپاتانۋ» اۆتورلىق باعدارلاماسى جازىلىپ, «ۇزدىك اۆتورلىق باعدارلاما» رەسپۋبليكالىق سايىسىندا ءىى دارەجەلى ديپلوممەن ماراپاتتالدى.
سونداي-اق ق.ومارعاليقىزىنىڭ تۋىستارىنىڭ اتىنان وسكەمەن پەداگوگيكالىق كوللەدجىندە تۇڭعىش رەت 400 مىڭ تەڭگە شاكىرتاقى تاعايىندالعانىن دا ايتا كەتكەنىمىز ءجون. بۇل شاكىرتاقى ءداستۇرلى تۇردە جىل سايىن تالانتتى, تالاپتى ستۋدەنتتەرگە بەرىلىپ وتىرادى.
ۇستازدىڭ ادىستەمە سالاسىنداعى جاڭاشىل يدەيالارى مەن ارتىندا قالعان مول مۇراسىن قورعاپ, ءارى ساقتاۋ ءۇشىن اۆتورلىق قۇقىق الىنعان. س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ عيماراتىندا اتاۋلى كابينەت اشىلدى. ودان بولەك بۇگىنگى تاڭدا قانيپا ومارعاليقىزىنىڭ پەداگوگيكالىق ەڭبەكتەرى ورىس تىلىنە اۋدارىلۋدا. رەسپۋبليكالىق زەرتحانا حالىقارالىق يۋنەسكو كلۋبىنىڭ قۇرامىنا ەندى. بۇل قازاق ادەبيەتىن وقىتۋ ادىستەمەسىن ءوزىنىڭ جاڭاشىل ىزدەنىستەرىمەن بايىتقان, وتاندىق پەداگوگيكا سالاسىنا توڭكەرىس جاساعان ايگىلى ۇستازدىڭ 47 جىل كولەمىندە مەكتەپ قابىرعاسىندا توككەن تاڭعى شىقتاي ادال دا تازا تەرىنىڭ, مىڭداعان شاكىرتتىڭ ادامي بولمىسىن قالىپتاستىرىپ, بولاشاعىنا باعدارشام بولا بىلگەن ەرەن ەڭبەگىنىڭ از عانا وتەۋى دەپ بىلەمىن.
باقىتگۇل اۋعانباەۆا,
دارىندى بالالارعا ارنالعان وبلىستىق جامبىل اتىنداعى مامانداندىرىلعان مەكتەپ-گيمنازيا
ينتەرناتى ديرەكتورىنىڭ يننوۆاتسيالىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى
وسكەمەن
