قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا بيىل دا ەلباسىمىز قازاقستان حالقىنا ارناعان جاڭا جولداۋىن جاريالادى. پرەزيدەنت جولداۋى جۇرت جىل سايىن اسىعا كۇتەتىن ساياسي وقيعا دەۋگە بولادى. جاڭا قۇجاتتان بارشا قازاقستاندىقتار جاعىمدى جاڭالىق, ەرەكشە جاقسىلىق كۇتەدى. بيىلعى جولداۋدىڭ دا كوپشىلىكتى بەيجاي قالدىرماي, حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىققانىنا سەنىمدىمىن.
جولداۋ, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ودان ءارى قاراي ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە ارنالدى. سونىڭ ىشىندە ادەتتەگىدەي ءبىلىم سالاسىنا كوپ مىندەتتەر جۇكتەلدى. جاھاندانۋ جاعدايىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە اسا ماڭىزدى وزگەرىستەر ورىن الىپ وتىر. ادامي كاپيتالعا, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە سالىنعان ينۆەستيتسيالار ەكونوميكا مەن قوعام ءۇشىن ماڭىزدى ىقپال جاساۋدا. بۇل وزگەرىستەر جىلدام قۇبىلاتىن الەمدە وزگەرىسكە تەز بەيىمدەلە الاتىن مامانداردىڭ قاجەتتىلىگىن تۋدىرىپ وتىر. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋدى تەك الەۋمەتتىك قاجەتتىلىك دەپ قاراماي, ەكونوميكالىق ينۆەستيتسيا رەتىندە ساناۋ كەرەك.
وسى ورايدا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا ادامي كاپيتالدى باعالاۋدى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىلىم بەرۋدى جانە عالىمداردى قولداۋدىڭ جۇيەلى ساياساتىن جۇرگىزۋدى, جوعارى ءبىلىم ساپاسىنا كوڭىل ءبولۋدى تاپسىردى. وسى تۇرعىدا, اسىرەسە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تاراپىنان دايىندالىپ جاتقان مامانداردىڭ ساپاسىنا نازار اۋدارۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.
ەلباسى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە دە كەڭىنەن توقتالىپ ءوتتى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ سانىن قىسقارتۋ, ولاردى بىرىكتىرۋ مەن ىرىلەندىرۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا, وقۋ ورىندارى اراسىنداعى ءادىل باسەكەلەستىككە قول جەتكىزۋگە بولادى.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات زياتكەر ۇلتتى قالىپتاستىرۋعا, وتاندىق عىلىمنىڭ جاڭا ۇلگىسىن قۇرۋعا باعىتتالعان جانە ولار ءوز كەزەگىندە جوعارى وقۋ ورىندارى الدىنا جاڭا ماقساتتار مەن مىندەتتەر قويىپ وتىر. جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى بارلىق جاڭاشىلدىقتار قازاقستاننىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا ەنۋ ستراتەگياسىن تەزىرەك ىسكە اسىرۋعا قوسقان ناقتى ۇلەس بولىپ تابىلادى. ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا, ءبىلىم بەرۋ, بيزنەس, ينجەنەريا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا سالالار بويىنشا 75 جىلدىق جۇمىس تاجىريبەسى بار م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى دە ايماقتىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرىنىڭ جوعارى ساپالى ماماندارعا دەگەن سۇرانىستارىن تولىعىمەن قاناعاتتاندىرۋعا ۇمتىلۋدا.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ مامانداردى دايىنداۋدىڭ ءۇش دەڭگەيلىك جۇيەسى نەگىزىندە باكالاۆرياتتىڭ – 95, ماگيستراتۋرانىڭ – 59, PhD دوكتورانتۋرانىڭ 19 ماماندىعى بويىنشا مامان دايىنداۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى قارىشتاپ دامۋى الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اسا بەدەلدى حالىقارالىق رەيتينگىندە (QS World University Rankings) العا جىلجۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ, ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى 2018 جىلى الەمنىڭ 4763 ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا قۇرمەتتى 480-ورىنعا يە بولدى. QS رەيتينگىنە ەنگەن 10 قازاقستاندىق جوو اراسىندا وقمۋ 4-ورىندا. قازاقستاننىڭ ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىزداندىرۋ بويىنشا تاۋەلسىز اگەنتتىگىنىڭ ۇزدىك كوپسالالى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باس رەيتينگىندە 2017-2018 وقۋ جىلىندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەملەكەتتىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ۇشتىگىنە كىردى, 33 ماماندىق بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى, 18 ماماندىق بويىنشا ەكىنشى ورىندى, ال 25 ماماندىق بويىنشا ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «بولون پروتسەسى جانە اكادەميالىق ۇتقىرلىق ورتالىعىنىڭ» ۇلتتىق رەيتينگىندە 15 ماماندىق ءبىرىنشى ورىنعا, 23 ماماندىق ەكىنشى ورىنعا, 13 ماماندىق ءۇشىنشى ورىنعا يە بولدى. بۇل ەلباسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ الدىنا قويىپ وتىرعان مىندەتتەرىن ورىنداۋدىڭ ايقىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى.
مەملەكەت باسشىسى نازار اۋدارعان تاعى ءبىر ماسەلە – جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرۋشىلەردىڭ ءوز ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, كەز كەلگەن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىنىڭ باستى كورسەتكىشى – بىتىرۋشىلەردىڭ وقۋ ورنىن اياقتاعاننان كەيىنگى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلۋى, ولاردىڭ ەڭبەكاقىسى جوعارى جۇمىسقا ورنالاسۋى. اتالعان ماسەلەنى وڭتايلى شەشۋ جولدارىنىڭ ءبىرى, مەنىڭ ويىمشا, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋ, ياعني بيزنەس پەن عىلىمنىڭ قارىم-قاتىناسىن جولعا قويۋ. بىراق بيزنەس پەن ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى بايلانىستاردى ء«ونىمدى جەتكىزۋشى-ءونىمدى تۇتىنۋشى» باعدارلاماسى بويىنشا بىرجاقتى قالىپتاستىرۋ جوعارى ناتيجە بەرە المايدى. ءداستۇرلى ەمەس, ەكى جاققا دا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىققا ىقپال ەتەتىن جاڭا ۇردىستەر قاجەت. ءبىزدىڭ تۇلەكتەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى 80-85 پايىزدى قۇرايدى, بۇل ولاردىڭ ەڭبەك نارىعىندا جوعارى سۇرانىسقا يە ەكەندىگىن كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا وقمۋ تۇلەكتەرى ەكونوميكانىڭ ءارتۇرلى سالالارىندا, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الىس جانە جاقىن شەتەلدەردە دە ەڭبەك ەتىپ, وزدەرىن بەلسەندى ازاماتتىق ۇستانىمى قالىپتاسقان جوعارى دارەجەلى مامان رەتىندە كورسەتۋدە جانە سول ارقىلى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وڭ سيپاتتاعى بەدەلىن نىعايتۋدا.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى بۇگىنگى تاڭدا – بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنىڭ جارقىن وكىلدەرىنىڭ ءبىرى. ونىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى عىلىمي جانە ماتەريالدىق الەۋەتى, سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۇزاق جىلدار بويىنداعى تاريحى بارىسىندا قالىپتاسقان سالتتارى مەن داستۇرلەرى ونىڭ باستى بايلىعى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ بەلگىسى بولىپ تابىلادى. مىنە 75 جىل بويى ۋنيۆەرسيتەت ساپالى ءبىلىم بەرىپ, قوعامعا قاجەتتى ماماندار دايىنداپ, ءوز ءىسىنىڭ قاس شەبەرلەرىن ءوسىرىپ كەلەدى. پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ بار كۇش-جىگەرى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنان جوعارى بىلىكتى, زامان وزگەرىستەرىنە يكەمدى, زياتكەر مامان شىعارۋعا باعىتتالعان. ال ول تۇلەكتەردىڭ بىلىمدەرى, ەرىك-جىگەرلەرى مەن داعدىلارى سۇيىكتى وتانىمىز – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وركەندەۋى جولىندا ايانباي قىزمەت ەتۋگە باعىتتالعان.
ساكەن پەرنەبەكوۆ,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ
اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى دەپارتامەنت
ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, ت.ع.ك., پروفەسسور
