– فينالدىق بەلدەسۋدە قاي تۇستا قاتەلەستىم دەپ ويلايسىز؟
– قاتەلىكتى جاساعان ءوزىم. اسىعىستىق تانىتتىم. جاپون بالۋانىن تەزىرەك ۇتسام دەگەن ۇمتىلىسىم تىزگىندى قارسىلاسىمنىڭ قولىنا بەرىپ قويۋىما اسەر ەتتى. نەگىزى مۇندايدا بايىپپەن ءادىس جاساپ, كەرەك كەزدە سابىرلىق تانىتقان دۇرىس. بۇل وزىمە ساباق بولدى. ايتپەسە ونى جاقسىلاپ زەرتتەپ, بارىنشا دايىندالعانمىن.
– بيىلعى جىلدىڭ باستى باسەكەسى ازيا ويىندارى بولعانى انىق. باستاپقىدا وسى الاماننان قالىس قالعانىڭىزعا رەنجىگەن جوقسىز با؟
– راس, سارى قۇرلىق وليمپياداسىنىڭ بەدەلى الەم چەمپيوناتىنان جوعارى. ەكى ماڭىزدى دودانىڭ وتكىزىلۋ ۋاقىتى تىم جاقىن بولعاندىقتان باپكەرلەر باستاپقىدا-اق ءبىزدى ەكىگە ءبولىپ, كىمنىڭ قاي تۋرنيردە باق سىنايتىندىعىن ايتتى. بۇل – مەن ءۇشىن ەرلەر قۇراماسى ساپىنداعى العاشقى الەم چەمپيوناتى. سوندىقتان باپكەرلەردىڭ وسىنداي الاماندا ەل نامىسىن قورعاۋدى ماعان تاپسىرعانى ۇلكەن قۋانىش. ويدا تەك ءۇمىتتى اقتاپ شىقسام دەگەن تىلەك تۇردى.
– سىزدەرگە قانداي مىندەت جۇكتەلدى؟
– التىن مەدال الۋ تۋرالى جوسپار بولعان. عۇسمان قىرعىزباەۆ العاشقى ورىننان باستى ۇمىتكەر ەدى. وكىنىشكە قاراي, بۇيىرمادى. وزگە بالۋاندار دا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنەدى دەپ ۇمىتتەندىك. الايدا قازاقستان قۇراماسى ءبىر كۇمىس جانە ءبىر قولا مەدالعا قول جەتكىزدى.
– بىلتىرعى بىرىنشىلىكتەن قازاقستاننىڭ ەرلەر قۇراماسى جۇلدەسىز قايتقان. بيىلعى ناتيجەگە باپكەرلەر قانشالىقتى ريزا؟
– 2015 جىلى استانادا ءبىزدىڭ جىگىتتەر قورجىنعا ءبىر التىن مەن ءبىر كۇمىس سالعان. سودان بەرى باپكەرلەر قۇرامى اۋىستى. ول كىسىلەر جاتتىعۋعا وزگەرىستەر ەنگىزىپ, جاڭا ادىستەرمەن دايارلاندىق. جوسپار تولىق ورىندالعان جوق. دەگەنمەن وعان اسەر ەتكەن الگىندەي فاكتورلار بار.
– قاي بەلدەسۋىڭىز ءسىز ءۇشىن قيىن سوقتى؟
– مۇنداي دوداداعى قارسىلاستىڭ قاي-قايسىسى دا وسال ەمەس. دەگەنمەن شيرەك فينالدا الەمدىك رەيتينگتىڭ كوشباسشىسى تەل فليكەرمەن جولىمىز ءتۇيىستى. ال فينالدىق جولداما ساراپقا سالىنعان ايقاستا موڭعوليالىق حەرلەنگد گانبولدپەن كۇرەستىم. ول – وتە تاجىريبەلى ءارى مىقتى بالۋان. جەڭىمپاز نەگىزگى ۋاقىت تۇرماق, قوسىمشا ۋاقىتتا دا انىقتالعان جوق. سونان سوڭ Golden Score بەرىلىپ, سول كەزدە كۇرەس تىزگىنىن قولىما الدىم. سويتە تۇرا ءبىراز كۇش جۇمساۋعا تۋرا كەلدى.
– كوماندالاستارىڭىزدىڭ ونەرىنە قانداي باعا بەرەسىز؟ مىقتى ەكەندىكتەرىن دالەلدەۋ ءۇشىن نە جەتىسپەدى؟
– الەم چەمپيوناتىنا قازاقستان قۇراماسى دا مىقتىلارىن الىپ باردى. باپكەرلەر شتابى تاكتيكانى دۇرىس قۇرىپ, دايارلىق جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. جىگىتتەردىڭ بارلىعى بابىندا بارعان. تەك باپ پەن باق قاتار شاپپاعان شىعار. مۇندايدا ساتتىلىكتىڭ دە ورنى بولەك. سوندىقتان ەشكىمدى كىنالاي المايسىڭ.
– ءوزىڭىزدىڭ دزيۋدومەن تانىستىعىڭىز قالاي باستالىپ ەدى؟
– 2005 جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۇرجار اۋدانىنا قاراستى ءۇرجار اۋىلىندا ايدار قايىرباەۆ اعامىز دزيۋدو ۇيىرمەسىن اشتى. سول كەزدە 10 جاسار مەن ايدار اعايدىڭ شاكىرتى اتاندىم. باستاپقىدا بىرنەشە رەت بوكسپەن شۇعىلدانسام دەپ ۇمتىلىپ كورگەنمىن, باپكەرلەر جاسىمنىڭ دا, دەنەمنىڭ دە كىشكەنتايلىعىن ايتىپ ۇيىرمەگە قابىلداماي قويدى. ناعاشى اعالارىم كۇرەسپەن اينالىسقان. ەسىمدى بىلگەلى سپورتتان وزگە جول كورگەن جوقپىن. اتا-انام دا سونى سەزگەن بولار, جولىمدى بوگەگەن جوق. مىنە, 13 جىلدان بەرى باپكەرىممەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. ايدار اعام سپورتتا عانا ەمەس, ومىردە دە اقىلىن ايتىپ, بويىمدى سەنىمسىزدىك بيلەگەن كەزدە جىگەرلەندىرەتىن سوزدەر تابادى. جارىسقا قاتىساتىن اقشام جوقتا ءوزىنىڭ قالتاسىنان تولەيتىن. ماعان, مەنىڭ بولاشاعىما شىنىمەن دە سەندى. ول كىسىمەن جولىعۋىمنىڭ ءوزى اللانىڭ ماعان بەرگەن باعى شىعار دەپ ويلايمىن.
– ەلىمىزدەگى باسەكە جاعى قالاي؟ سىزدەرگە بوساڭسۋعا مۇمكىندىك بەرمەيتىن جاستار بار ما؟
– ەلدوس سمەتوۆ, رۋستام ىبراەۆ پەن ازامات مۇقانوۆ سەكىلدى اعالارىمىز حالىقارالىق ارەنالاردا اتوي سالىپ ءجۇر. سولارعا ۇقساسام دەگەن جاستار ءوسىپ كەلەدى. تيىسىنشە باسەكە دە مىقتى. بۇل وتە جاقسى. سەبەبى باسەكە بار جەردە شىنايى مىقتىلار انىقتالادى. مەنىڭ سالماعىمدا ەلدوس جۇماقانوۆ – باستى قارسىلاسىم. ەرلان جاقسىبەكوۆ, ومار قىرعىزباەۆ سەكىلدى بالۋاندار دا وڭاي شاعىلار جاڭعاق ەمەس. ايتا بەرسەك, «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەيتىن سپورتشىلار جەتەرلىك.
– توكيو وليمپياداسى جاقىنداپ قالدى. تورتجىلدىقتىڭ باس دوداسىنا قاتىسۋ كەز كەلگەن سپورتشىنىڭ ارمانى. باپكەرلەرگە شىنايى مىقتىنى انىقتاۋ قيىنعا سوعاتىن ءتارىزدى عوي...
– وليمپيا ويىندارىنا ۇپاي جيناۋدى ەندى باستاپ جاتىرمىز. قازاقستان اتىنان توكيوعا كىم بارسا دا, ەڭ باستىسى جۇلدە الىپ, ەل ءۇمىتىن اقتاۋى كەرەك. ىرىكتەۋ كەزەڭدەرى اعا-ءىنى بولىپ سىيلاسىپ جۇرگەن ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزعا ەش كەدەرگى تۇسىرە الماسى انىق. جاپونيا استاناسىندا شىنايى مىقتى باق سىناسا, وعان ەشكىم رەنجي قويماس. ونى انىقتايتىن باپكەرلەر قۇرامى بار. ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندەگى دۇنيە عوي.
ءمادينا اسىلبەك,
جۋرناليست
