قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋى ءوزىنىڭ كوپدەڭگەيلىگىمەن, جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن كەڭ اۋقىمدى قامتيتىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى جانە ول قازاقستاننىڭ بولاشاعىمەن تىعىز بايلانىستى. مۇندا اسا جوعارى باسىمدىق ەل حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا بەرىلىپ وتىر. قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باسا نازار اۋدارىلۋى – اسا قۇپتارلىق ءارى يگىلىكتى ماقسات.
سىرتتان بايقاۋشى رەتىندە مىنا ماسەلەلەردى ەرەكشە ءبولىپ كورسەتەر ەدىم:
- يننوۆاتسيالاردى ماقساتتى ىلگەرىلەتۋ (مىسالى, بالامالى قۋات كوزدەرى, جاساندى ينتەللەكت, قولما-قول اقشاسىز ەكونوميكا);
- ءبىلىم بەرۋدى بالاباقشادان باستاپ, اكادەميالىق ءبىلىم بەرۋگە دەيىنگى كەشەندى ىلگەرىلەتۋ. وسىنداي ستراتەگيانى جاساۋ بارىسىندا كاسىبي دايىندىقتىڭ ماڭىزدىعىنا ەكپىن ءتۇسىرۋ جاعىن دا ويلاستىرۋعا بولار ەدى. ويتكەنى بۇل ارادا شۆەيتساريامەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتە ءتۇسۋ ەكى جاققا دا تيىمدىلىك اكەلەتىنى كۇمانسىز;
- قۇقىقتىق رەفورمانى نىعايتۋ, تۇتاستاي العاندا زاڭ ۇستەمدىگىن ىنتالاندىرۋ, شىن مانىندە, جوسپارلانعان رەفورمالاردى تابىسقا جەتكىزۋدە شەشۋشى قادام بولىپ ەسەپتەلەدى;
- جولداۋدى جۇزەگە اسىرۋعا جۇرتشىلىقتى قاتىستىرۋعا ۇندەۋ جانە شاقىرۋ. شۆەيتساريا تاجىريبەسى تۇرعىسىنان قاراعاندا, ازاماتتىق, بارلىق دەڭگەيدەگى ۇكىمەتتىك ەمەس ينستيتۋتتاردى مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى بايلانىستىرۋشى رەتىندە قاتىسۋلارىن جۇيەلى تۇردە ىنتالاندىرىپ وتىرۋ ىقتيمالدىلىعى زور جانە تيىمدىلىك اكەلەتىندىگى انىق.
وسىنىڭ بارلىعى, تۇپتەپ كەلگەندە, ماڭىزى زور باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ ايرىقشا قۋاتتاندىرۋشى ەلەمەنتتەرى.
تاعى دا ءبىر اتاپ كورسەتەتىن جايت, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جولداۋىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ساياساتىنىڭ باسىمدىقتارى ورىن-ورنىنا رەت-رەتىمەن ابدەن ەلەپ-ەكشەلىپ قويىلعان. ەلدىڭ گەوستراتەگيالىق جاعدايى مەن جاھاندىق ەكونوميكانىڭ اعىمداعى قوزعالىستارى مەن سىلكىنىستەرىن ەسكەرە كەلگەندە, وسى سالاداعى پروبلەمالار ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەتسىنەتىنى دە ءسوزسىز.
سىرتتان بايقاۋشى رەتىندە تاعى ءبىر ايتارىم, العا قويىلعان ماقسات-مىندەتتەردى ءوز دەڭگەيىندە ورىنداپ شىعۋ ءۇشىن كەڭ كولەمدى حالىقارالىق قولداۋدى پايدالانۋعا, اسىرەسە ەۋروپاداعى مۇددەلەس ارىپتەستەرمەن قازىرگىدەن دە تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا شاقىرار ەدىم. بۇل ارادا پليۋراليزم رۋحىنداعى ىنتىماقتاستىق بارلىق سالادا جانە بارلىق دەڭگەيدە جالعاسىپ جاتسا, مۇنىڭ الداعى ماقسات-مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋدە العىشارت بولاتىنى جانە بىرلەسىپ ۇلكەن ىستەر اتقارۋعا دەگەن ۇمتىلىسقا ەش قاراما-قايشى كەلمەيتىنى كۇمانسىز.
رۋدولف ۆيدەر,
قوعام قايراتكەرى, فيلوسوفيا جانە پوليتولوگيا دوكتورى
بەرن, شۆەيتساريا
