حالىققا جولداۋدا «تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ», «قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ», ء«ومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ», «حالىقتىڭ قالاۋىنداعى مەملەكەت قۇرىلىمى», ء«تيىمدى سىرتقى ساياسات», «قازاقستاندىقتاردىڭ ەلدەگى وزگەرىستەرگە ىلەسۋى» سەكىلدى باعىتتار قامتىلدى. سوندىقتان بۇل باعدارلاما ادام كاپيتالىن دامىتۋدى كوزدەيدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. قىسقاشا ايتقاندا, ن.نازارباەۆ قازاقستانداعى «الەۋمەتتىك مەملەكەت» قۇرىلىمىن نىعايتۋعا كۇش سالادى. مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتى – حالقىنا قىزمەت ەتۋ. وسى ورايدا, ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ماقساتى قازاقستان حالقىن الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت رەتىندە قالىپتاستىرۋ. ونى جۇزەگە اسىرۋ ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا, بىلىمىنە, مادەنيەتىنە جانە كاسىپكەرلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى.
ەلباسى حالىققا جولداۋىندا ورتا جانە جوعارى بىلىمگە ماڭىز بەردى. وسى ورايدا, «4ك» رەتىندە تانىلعان «كرەاتيۆتى» (creativity), «سىندارلى ويلاۋ» (critical thinking), «كوممۋنيكاتيۆتىك» (communicativeness) جانە «توپتىق ۇستانىم» (command) باعىتتارىنا قازاقستاننىڭ زاماناۋي ءبىلىم جۇيەسىندە باسىمدىق بەرىلەدى. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, ن.نازارباەۆ قازاقستاندى الەمدەگى ەڭ دامىعان مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسۋدى كوزدەيدى.
نازارباەۆتىڭ قازاقستاننىڭ تەك ۇلكەن قالالارى عانا ەمەس, ءار ايماعىنىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋى – سارابدال ساياسي ۇستانىمنىڭ ايقىن كورىنىسى.
وسى ورايدا قازاقستان كوشباسشىسىنىڭ تۇركىستان وبلىسىن تۋريزم ولكەسىنە اينالدىرۋ ماقساتىندا جاساعان باستاماسىنا وڭ باعا بەرگەن ءجون. جاھاندانۋ داۋىرىندە حالىقتىڭ ۇلكەن قالالارعا كوشۋى ادەتتەگى جاعداي جانە ونى نازارباەۆ ءتۇسىنىپ وتىر. سوندىقتان قازاقستان سەكىلدى جەر كولەمى جونىنەن الەمدە 9-ورىندى الاتىن ەلدە اۋىلدىق, ايماقتىق جەرلەرگە نازار اۋدارۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ – راسىمەن ستراتەگيالىق ۇتىمدى جاعداي.
تۇركيا تاراپىنان العاندا بىرقاتار ماسەلەگە نازار اۋدارۋ قاجەت. ەڭ ءبىرىنشى, 2017 جىلدان جۇزەگە اسا باستاعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جاسالۋ انكارا ءۇشىن ماڭىزعا يە. قازاقستاننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق جانە مادەني بايلانىسىندا تاريحي تامىرىمىزعا ءمان بەرىلۋى ءسوز جۇزىندە قالىپ قويعان جوق. بۇل – تۇركىستان وبلىسى مەن تۇركى الەمىنىڭ بايلانىسىن جانداندىرۋ جولىنداعى قادام. قازاقستان ۇلتتىق تۇرعىدا كۇشەيگەن سايىن, تۇركى الەمى دە سول سەكىلدى نىعايا تۇسەدى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى بەدەلى ارتۋى تۇركى – يسلام الەمىنىڭ بايلانىسى بەرىك بولۋىنا اسەر ەتەدى. حالىققا جولداۋىندا ن.نازارباەۆتىڭ تۇركيانى سىرتقى ساياساتتاعى ماڭىزدى ارىپتەس ساناۋى تۇركى الەمىنىڭ ىنتىماقتاستىعى جالعاسا بەرەتىنىن كورسەتەدى.
نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەن مۇعالىمدەر تاقىرىبىنا باسىمدىق بەرۋى, سونىمەن قاتار 2019 جىلدى «جاستار جىلى» دەپ جاريالاۋى – قازاقستان ءۇشىن دە, تۇركى الەمى ءۇشىن دە ماڭىزدى قادام. بۇل – قازاق جاستارىنىڭ ءوسۋى مەن الەمدەگى جوعارعى دەڭگەيدەگى باسەكەلەستىككە ساي بولۋى ءۇشىن جاسالعان ينۆەستيتسيا. تۇركياعا وقۋعا كەلگەن قازاق جاستارى اسا قابىلەتتى ەكەنىن اتاپ ايتۋعا بولادى. سونداي-اق جاستاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ قازاقستاننىڭ ۇلكەن قالالارىنان ەمەس, اۋىلدىق جەرلەرىنەن كەلۋى – نازار اۋدارارلىق جايت. ەندەشە, ن.نازارباەۆتىڭ «اۋىل – ەل بەسىگى» سىندى باعدارلاماسى جانە اۋىلدىق جەرلەردىڭ دامۋىنا ماڭىز بەرۋىنىڭ ستراتەگيالىق استارى تەرەڭدە جاتىر.
تۇتاستاي العاندا, ن.نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋى «اش ادامدى تويدىرىپ, كيىمسىزدى كيىندىردىم» دەپ, «الەۋمەتتىك مەملەكەت» تۇسىنىگىن قولداعان كوك تۇركىلەر مەملەكەتىنىڭ باسقارۋشىسى بىلگە قاعاندى ەسىمىزگە سالدى. باعدارلامادا ايتىلعان ماقساتتارعا جەتۋ جولىندا قازاقستاننىڭ جاڭعىرۋى بارىسىندا جاڭا سەرپىلىس جۇزەگە اسپاق. قازاقستان – سىرتقى ساياساتتاعى بەيبىتشىلىكتى قولداۋى, سپورتتاعى, اسىرەسە, حالىقارالىق وليمپيادالارداعى جەڭىستەرى مەن ەكونوميكالىق دامۋى, ءبىلىم جۇيەسى ارقىلى تۇرىك-يسلام الەمىنىڭ ورتالىعى بولۋعا ۇمىتكەر. شىندىعىندا, بىلتىر استانادا يسلام ىنتىماقتاستىعى ءبىرىنشى ءبىلىم جانە عىلىم ءسامميتىنىڭ ءوتۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس.
مەحمەت سەيفەتتين ەرول,
انكارا داعدارىس جانە ساياسات زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى
ماقالانى اۋدارعان
سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
