ءىس-شاراعا سونداي-اق پولشا, ەكۆاتورلىق گۆينەيا, بوليۆيا, كوت-د’يۆۋار, كۋۆەيت, نيدەرلاندى, ەفيوپيا, پەرۋ جانە شۆەتسيانىڭ مەملەكەت باسشىلارى, ۇكىمەت باسشىلارى مەن مينيسترلەرى قاتىستى.
قازاقستاننىڭ اتىنان ءسوز سويلەگەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتۋعا جانە پايدالانۋعا قارسى كۇرەس قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. ء«بىزدىڭ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ يادرولىق ارسەنالدان باس تارتۋ جانە سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ تۋرالى باتىل شەشىم قابىلدادى. حالىقارالىق قوعامداستىق وسى iس-ارەكەتتەر بۇرىن-سوڭدى بولماعان جانە جوعارى دەڭگەيدە قولداۋعا لايىق دەپ تانىپ, سەمەي پوليگونىن جابۋ كۇنىن 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە بەلگىلەدى», - دەپ ءمينيستردىڭ سوزىندە اتالعان.
2018 جىلعى قاڭتاردا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى قازاقستاندىق توراعالىقتىڭ باستى ءىس-شاراسى رەتىندە تاراتپاۋ سالاسىنداعى سەنىم شارالارى جونىندەگى كەزدەسۋ بولعانى ءمالىم. پرەزيدەنت ن. نازارباەۆتىڭ قاڭتار ايىنداعى كەزدەسۋىندە, سونداي-اق «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىندە ءىرى يادرولىق دەرجاۆالار يادرولىق قارۋدان ازات بەيبىتشىلىكتى ناسيحاتتاۋ بويىنشا ءبىرىنشى قاتاردا تۇرىپ, جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن قىسقارتۋ ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستاننىڭ پىكىرىنشە, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارت (ياقتش) ءوزىنىڭ تيىمدىلىگى مەن وزەكتىلىگىن جوعالتپاۋى ءتيىس. الايدا, الەم ءۇشىن جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋمەن كۇرەستە مىقتى حالىقارالىق-قۇقىقتىق نەگىز قاجەت. ياقتش-نىڭ اسيممەتريالىق ەمەس تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋى يادرولىق جانە يادرولىق ەمەس ەلدەر اراسىندا سەنىمدى نىعايتۋعا كەدەرگى جاسايدى. يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتىڭ ەرتەرەك كۇشىنە ەنۋى جاھاندىق تاراتپاۋ ارحيتەكتۋراسىنىڭ ماڭىزدى ءارى قاجەتتى قۇرىلىمدىق ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس.
وتكەن جىلى ماگاتە-ءنىڭ تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ەلىمىزدىڭ تاراتپاۋ رەجيمىن نىعايتۋعا جانە ۋراندى بەيبىت ماقساتتا قاۋىپسىز پايدالانۋىنا قوسقان قوسىمشا ۇلەسى بولدى. قازاقستان اقش-قا, ەۋرووداققا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە, كۋۆەيتكە, نورۆەگياعا جانە يادرولىق قاتەردى قىسقارتۋ جونىندەگى باستاماعا (NTI) جوباعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن, سونداي-اق قىتاي جانە رەسەيگە تومەن بايىتىلعان ۋران جانە جابدىقتاردى بانككە ترانزيتتەۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
مينيستر ءوز سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ياقتش-تان شىعۋ جولىن اسا كۇردەلى, مۇمكىن, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ارنايى قارارىن شىعارۋ بويىنشا جانە شارتتى بۇزعاندار اۋىر سالدارعا ۇشىرايتىنى جونىندەگى ۇسىنىسى تۋرالى ەسكەرتتى. قازاقستان يادرولىق دەرجاۆالار, يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتاتىن, سونداي-اق يادرولىق ەمەس مارتەبەگە يە مەملەكەتتەرگە مۇنداي قارۋدى ساتىپ الماۋعا ىنتالاندىرۋ رەتىندە زاڭدى كەپىلدىك بەرەتىن جۇيەنى دامىتۋ قاجەتتىگىنە سەنىمدى.
«يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار دا تاراتپاۋ جونىندەگى سالانىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولىپ تابىلادى. پرەزيدەنت ن. نازارباەۆ قازىرگى يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدى جانە كەلەسى جىلى استانادا جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋ ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ بەس تۇراقتى مۇشەسى وسىنداي ايماقتاردىڭ كەڭەيتىلۋىن جانە ولارعا قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرىن قامتاماسىز ەتىلۋىن ىنتالاندىرۋى ءتيىس», - دەلىنگەن قازاقستان مالىمدەمەسىندە.
