ءبىزدىڭ اۋىلدا بەكتاس دەگەن قادىرمەندى قاريا بولدى. جارىقتىقتى بۇكىل اۋىل بولىپ قاتتى سىيلاۋشى ەدى. وندا مەكتەپ جاسىنداعى بالامىز. تاڭەرتەڭ بەكسۇلۋ, كاميلا دەگەن جەڭەشەلەرىمىزبەن بىرگە قۇلدىراڭداپ مەكتەپكە بارا جاتامىز. كەنەت جەڭەشەمىز كىلت توقتايدى.
– توقتاڭدار, بالالار. اتا كەلە جاتىر ەكەن عوي, – دەيدى.
ءبىز الدىمىزعا كوز جىبەرەمىز. بەكتاس اتا ۇيىنەن شىعىپ الدەقايدا جول جۇرمەكشى بولىپ تۇرادى. سودان بەكتاس اتا قاشان قاسىمىزدان ءوتىپ كەتكەنشە كوشەنىڭ بويىندا تىكەدەن-تىك تۇرامىز. بەكتاس اتا جاقىنداي بەرگەندە كاميلا جەڭەشەم ءيىلىپ سالەم بەرەدى دەيسىز ءبىر. سۇڭعاق بويلى ونىڭ يىلگەنىنىڭ ءوزى قانداي ادەمى. بارلىق قيمىل-قوزعالىسى وزىنە سونداي جاراسىپ تۇرادى. وسىنداي جەڭەشە اكەلگەنى ءۇشىن اعامىزعا ىشتەي ءدان ريزا بولامىز.
– وركەنىڭ ءوسسىن! – دەيدى بەكتاس اتامىز.
– ەندى, جۇرە بەرۋگە بولادى, – دەيدى ك ۇلىمسىرەگەن كاميلا جەڭەشەمىز.
سودان سوڭ جول بويى تاعى اڭگىمە ايتادى.
– بالالار, ۇلكەندەردىڭ جولىن كەسىپ وتپەڭدەر. ءسال عانا شىداساڭدار, ولار ءوتىپ كەتەدى. بۇل – ىزەتتىلىك. ۇلكەنگە دەگەن قۇرمەت, – دەيدى.
وسى تاربيەنى, ءسىرا, بەسىكتە جاتقاندا انالارىمىز قۇلاعىمىزعا ءسىڭىردى-اۋ دەيمىن. اكەمىز دە «ۇلكەن تۇرعاندا بەيپىل سويلەي بەرمە» دەۋشى ەدى.
مەكتەپكە كەلەمىز. الدىمىزدان اعايلارىمىز شىعادى. باس كيىمىمىزدى قولىمىزعا الىپ «سالەمەتسىز بە؟» دەپ سىزىلىپ وتەمىز. ودان كەيىن بىزدە ءۇن جوق. ساباق سۇراعاندا عانا جاۋاپ بەرەمىز. ازداپ ەسەيە باستاعانىمىزدا ارامىزدا ازداپ تەنتەكتىك جاساعاندار دا بولدى, ارينە. مۇندايدا مۇعالىمدەرىمىز تاقتا الدىنا تۇرعىزىپ قويادى. قازىر ايتساق, بىرەۋلەرگە ەرتەگى سياقتى كورىنەر, اعايلار مەن اپايلاردان قاراداي قىسىلىپ ءجۇرۋشى ەدىك-اۋ.
ءوسىبىر ادەمى سىيلاستىقتىڭ التىن ءجىبى كەيىنىرەك بىرت-بىرت ۇزىلگەندەي بولدى. اسكەري بورىشىن وتەپ كەلگەن كوكەلەرىمىز اتا-بابالارىنان قالعان ءوشى بارداي اراق پەن تەمەكىگە ورشەلەنە ۇمتىلدى. ماس بولىپ بۇكىل اۋىلدى قىرىپ كەتە جازدايتىن «اتاماندار» كوبەيدى. تىپتەن ءبىر كوكەمىز اراققا سىلقيا تويىپ الىپ, تراكتور رۋلىنە وتىرماي ما؟ سول كوكەمىز تراكتورىن تىرىلداتىپ كوشەدەگى قاز-ۇيرەكتى باقىلداتىپ قۋعانىمەن قويماي, ءبىر-ەكى جەڭگەسىن باسىپ كەتە جازداپ زورعا توقتادى. مۇنداي سوراقى كورىنىستەرگە ەتىمىز ولە كەلە كۇندەلىكتى ۇيرەنشىكتى كورىنىسكە اينالدى...
وسى سارقىنشاق «سالت» سالقىنىنان وسكەلەڭ ۇرپاق ءالى دە سىتىلىپ شىعا الماي كەلەدى. ماسەلەن, بۇگىندە ۇلكەننىڭ الدىن كەسىپ وتپەيتىن كەلىندەر مەن جاستار بار ما؟ «جوق» دەپ اۋزىمىزدى قۇر شوپپەن سۇرتۋدەن اۋلاقپىز, الايدا ءالى دە ۇلكەندەردىڭ الدىن كەسىپ وتپەۋ بىلاي تۇرسىن, قاعىپ-سوعىپ وتە شىعاتىندار بار.
قالاداعى قوعامدىق كولىكتەرگە ءمىنىپ كورىڭىزشى, ساباققا بارا جاتقان نەمەسە كەلە جاتقان ستۋدەنتتەر كۇندىز-ءتۇنى وقىپ, شارشاپ-شالدىعىپ جۇرەتىندەرى سونشاما, كەيدە «ۇيىقتاپ» تا قالادى. ولاردىڭ ساناسىن كىم وياتادى؟ جاتاقحانالاردىڭ, عيماراتتاردىڭ ارتىندا, ساياباقتاردا تەمەكى ءتۇتىنىن بۋداقتاتىپ وتىراتىن ستۋدەنت قىزداردى شىققىر كوزىمىز كۇن سايىن كورىپ ءجۇر. كامەلەت جاسقا تولماي جۇكتى بولىپ قالعان قىزدارىمىزدىڭ كوبەيۋى نەلىكتەن؟ ءتۇنى بويى ءتانىن ساۋدالاپ جۇرگەن «تۇنگى كوبەلەكتەر» نەگە تىيىلمايدى؟ وقۋشىلار نەگە ءبىر-بىرىنە مىلتىق كەزەنەدى؟ بۇگىنگى وقۋشىلار مۇعالىمدەرىنە قانداي قۇرمەت كورسەتىپ ءجۇر؟
ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني جان دۇنيەسىنە سىركەشە ءسىڭىسىپ, اجىراماي كەلە جاتقان كەرتارتپا مىنەزدەن تولىق تازارمايىنشا, ىرگەسى ءبۇتىن ەلگە اينالا المايمىز.
مەملەكەت بولىپ ءوز الدىنا شاڭىراق كوتەرگەن ەلدى وتە از مەزگىلدە الەمدەگى تەڭدەسى جوق قۋاتتى رەسپۋبليكاعا جەتكىزگەن, قازاقستاننىڭ الەمدىك جانە حالىقارالىق ارەناداعى ورنىن ايشىقتاپ, تاڭبالاپ بەرگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تەڭدەسى جوق ەڭبەگىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ اقىل-وي پاراساتى مەن ەرلىك, جىگەرى, دانالىعى, كورەگەندىگى, كەمەڭگەرلىگى, اڭسار-ارمانى ماڭگىلىك ەل يدەياسى ارقىلى ايقىن كورىندى.
ەندى, مىنە ۇلت كوشباسشىسى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ماقالاسىندا ءبىزدى تاعى دا جىگەرلەندىرىپ قانا قويماي, جاڭا قادامدارعا باستاپ وتىر. «مەن قازاقستاندىقتاردىڭ ەشقاشان بۇلجىمايتىن ەكى ەرەجەنى ءتۇسىنىپ, بايىبىنا بارعانىن قالايمىن. ءبىرىنشىسى – ۇلتتىق كود, ۇلتتىق مادەنيەت ساقتالماسا, ەشقانداي جاڭعىرۋ بولمايدى. ەكىنشىسى – العا باسۋ ءۇشىن ۇلتتىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولاتىن وتكەننىڭ كەرتارتپا تۇستارىنان باس تارتۋ كەرەك» – دەدى ەلباسى.
ەلباسى ءبىزدىڭ وسال تۇسىمىزدى تامىرشىداي تاپ باسىپ وتىر. ارينە ەلجاندى ەلباسىمىزدىڭ ەت جۇرەگى ەلجىرەگەندە حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويعى تاماشا سالت-داستۇرلەرىن, بويلارىنداعى تاماشا قاسيەتتەرىن ساف التىنداي تازا قالىپتا ساقتاپ قالۋعا ۇمتىلعانىن تانىپ, ءبىزدىڭ دە بويىمىز شىمىرلادى. تەرەڭ وي تۇڭعيىعىنا باتتىق. جان تەبىرەندى.
ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» تاعىلىمدىق تۇجىرىمداماسى وتە دەر كەزىندە جازىلعان باعا جەتپەس قۇجات. ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ التىن تامىرىنان اجىراپ قالعان ۇرپاقتىڭ اداسارى ءسوزسىز. سوندىقتان پرەزيدەنت جادىناماسى سانانى جاڭعىرتتى. سىلكىندىردى. ءبىز بۇل ەڭبەكتى ءاربىرىمىزدىڭ تورىمىزگە ءىلىپ قويۋىمىز كەرەك. وتباسىمىزدان باستاپ وتانداستارىمىزدىڭ بارلىعىنا ستراتەگيالىق ءمانى وراسان زور ماقالانىڭ تۇپكى يدەياسىن ۇيرەتەيىك. ء«سوز تۇزەلدى, ەندەشە, سەن دە تۇزەل» دەپ اباي اتامىز ايتپاقشى, بولاشاعىمىزعا باعدار ايقىندالدى.
سابىربەك ولجاباي,
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى
