قازاقستان • 19 قىركۇيەك, 2018

جايناگۇلدىڭ جانارىنداعى جارقىل

530 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تۋرا كەلگەن قيىندىققا قايمىقپاي قارسى تۇرۋ كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شارۋا. وعان جيىرما سەگىز جاسىنىڭ وزىندە تاعدىردىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاپ وتكەن جايناگۇل قايىمحان قارىنداسىمىزدىڭ قايسار مىنەزىنىڭ ءوزى دالەل. قازاقستان مەن قىتاي شەكاراسىنىڭ ارعى بەتىندە – كوكتوعاي اۋدانىندا اكەسى مەن شەشەسىنىڭ ارمانى وتانىمىزعا جەتۋ بولىپتى. ەس بىلگەن بالالارىنا اكەسى ۇنەمى تۋعان جەرگە, ءوز قازاعىنىڭ ورتاسىنا جەتۋدى امانات قىلعان. 

جايناگۇلدىڭ جانارىنداعى جارقىل

جايناگۇل سەگىز جاسقا كەلگەندە اناسى, بەس جىلدان كەيىن اكەسى دۇنيە سالادى. كورشى ەلدەن قوزعالعان ۇلكەن كوشپەن بىرگە قايىمحان اۋلەتى 2005 جىلى ەلىمىزگە قونىس اۋدارىپ, شىعىس قازاقستان وبلىسى, زايسان اۋدانى, قالجىر اۋىلىنا تابان تىرەيدى. اعا-جەڭگەسى قۋانبەك پەن نازىگۇل, ودان كەيىنگى اعاسى ەربولات پەن ءسىڭلىسى گۇلنۇر دا سوندا.

جايناگۇل ورتالاۋ مەك­تەپ­تى ءبىتىرىپ, ودان ءارى بازارلى بولاشاعىنا ۇمتىلعان سات­تە كۇتپەگەن ناۋقاسقا شال­دىعادى. ىشكى قۇرىلىسى – اس ءجۇرۋ جولدارى بۇزىلعان. اۋدان ورتالىعىنداعى دارى­گەر­لەر وپەراتسيا جاسايدى. الايدا ءبىر ايدان سوڭ جارا­قات ورنى ىرىڭدەي باستايدى. بىرنەشە اي بويى جاراسىن ءوزى تازارتىپ, تاڭىپ جۇرەدى.

كەلەسى جىلى وبلىس ور­تا­لىعى – وسكەمەندەگى وبلىس­تىق اۋرۋحاناعا كەلگەن جاي­نا­گۇلگە قايتادان وتا جا­سا­لا­دى. ەمدەۋشى دارىگەر وعان: «...ەندى 15 كۇندىك ءومى­رىڭ قال­دى» دەگەن قاتال «ۇكىم» شى­­عا­­رىپ بەرەدى. اس ءجۇرۋ جول­دارى بۇزىلعان جاي­نا­گۇل­­­دىڭ بۇيىرىنەن جاساندى تۇتىك شى­عارىپ, ىدىس باي­لاپ قويادى. بۇل جايت بۇ­رىن­عى­دان بەتەر قيناي تۇسەدى. جاي­سىز­دىق سالدارىنان كوپشىلىك ورتادا ءجۇرىپ-تۇرا المايدى. 

بىراق مۇنىمەن دە بولمايدى. جايناگۇل اۋىلدا ەكى ءۇيدىڭ وتىن جاعىپ, بالا باعىپ, قارجى جينايدى. شاماسى كەلگەن قانداي جۇمىستان دا قايت­پايدى. ءسويتىپ ءجۇرىپ وب­لىس ورتالىعىنداعى اۋرۋ­حاناعا وتا جاساتۋعا تاعى كەلە­دى. بۇل – التىنشى وپەراتسيا. سىر­قاتتىڭ جاع­دايىن قارا­عان دارىگەرلەر بۇل جولى وتا­دان كەيىن ءبىرجولا جازىلىپ شىعارىنا كۇماندانادى. ەن­دى­گى ءۇمىت – استانا. وعان ارنايى كومي­س­­سيا­­نىڭ شە­شىمىمەن جە­ڭىل­دىك بەرۋ كەرەك. 

سونىمەن 2014 جىلى ءساتى ءتۇسىپ, استانالىق دارىگەر­لەر­دىڭ الدىنا كەلگەن بولاتىن. بىراق ابدەن اسقىنىپ كەتكەندىك­تەن ىشكى قۇرىلىستى اشۋعا ەشكىمنىڭ ءداتى بارا قوي­مايدى. گەرمانيا, يزرايل, اقش سياقتى ەلدەرگە بارىپ ەم­دەلۋگە كەڭەس بەرەدى. با­رار ەدى-اۋ, بىراق وعان قارجى قاي­­دا؟ شەتەلدىك دارىگەرلەر مىڭ­داعان دوللار بەرسەڭ عانا ەم­­د­ەيدى. وندا دا قۇلان-تازا ايىعىپ كەتۋىڭە كەپىلدىك بەرە المايدى. قىتايعا بارعان, ون­داعىلار 30 ملن تەڭگە سۇرا­عان. ءبىر جاعىنان قارجى تاپ­شىلىعى ەڭسەنى باسسا, ەكىنشى جاعىنان اۋرۋ مەڭدەپ بارا­دى. ءسويتىپ جۇرگەندە ءوزى سياق­تى اۋىراتىن قاديشا ەسىم­دى قىزبەن الەۋمەتتىك جەلى ار­قىلى تانىسىپ قالماسى بار ما؟ حابار-وشار الىسىپ جۇر­گەن سول قۇربىسى جاي­ناگۇل­گە «استانادا قوبلان­دين دەگەن پرو­فەسسور بار, سول عانا كومەك­تەسە الادى» دەپ كەڭەس بەرەدى. 

مەديتسينا عىلىمدارى­نىڭ دوك­تورى, پروفەسسور, اكادە­­ميك, جالپى حيرۋرگيا كافەد­را­سىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سارسەن قوبلانديندى بىلمەي­تىن جان نەكەن-ساياق. ەڭ سوڭعى ءۇمىتىن ۇكىلەپ جايناگۇل دە اكا­دە­ميك­تىڭ الدىنا كەلەدى. اتا­­عىنان ات ۇرىككەندەي بول­عان­مەن, سارسەن قوبلان­دين وتە كىشى­پەيىل ادام ەكەن. كو­ڭى­لى ءپاس, دەرتى ابدەن مازا­لا­عان جان­دى دارىگەر رياسىز پەيىل­مەن قارسى الادى. 

سىرقاتتىڭ جاعدايىمەن تانىسقان سوڭ سارسەن ناعىم­ ۇلى كافەدراسىنداعى دارى­گەر-عالىم­داردى جيناپ, كەڭەس وت­كىزەدى. كافەدرا عالىم­دارى ءبىر­اۋىزدان «تاۋەكەل» دەپ ۇي­عارىمعا كەلەدى. بۇ­رىن تاجى­ريبەدە مۇن­داي جاع­­­داي­لار كەزدەسكەن. بىراق مىنا سىر­قاتتىكى ەرەكشە. ون جىل بويى جاساندى تۇتىك­پەن جۇر­گەن. ەندەشە ىشكى قۇرى­لىس­تاعى ىشەكتەر سونشاما ۋاقىت بويى جۇمىس ىستەمەگەن. جۇ­مىس ىستەمەگەن اعزا قاتىپ قا­لا­دى. ەڭ قيىنى, توق ىشەك ءوز قىز­مەتىن اتقارۋدان تىس قال­عان. دەمەك, قايتا قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك. ال وندا قان­شاما قان تامىرلارى بار...

– ارينە ون جىل بويى جۇمىس ىستەمەي تۇرعان اس ءجۇرۋ جولدارىن قايتادان ىسكە قوسۋ وڭاي ەمەس. ەندى بۇلاي جۇرە بەرگەندە جامان اۋرۋعا اينالىپ كەتۋى دە مۇمكىن بولاتىن. ىشكى قۇرىلىستى اشىپ, ەمدەدىك. ەندى ەشقانداي قاۋىپ جوق, – دەيدى بىلىكتى وتاشى سارسەن ناعىم ۇلى.

بۇگىندە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساق­تاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, 2011 جىلعى ۇزدىك دارىگەر, ن.ي.پيروگوۆ اتىن­داعى حيرۋرگتەر قاۋىم­داس­تىعىنىڭ تولىق مۇشە­سى سارسەن ناعىم ۇلىنىڭ شەتەلدەن ەم-دوم تابا الماي كەلگەن تالاي ناۋقاستى اياعى­نان تىك تۇرعىزىپ جىبەر­گەنىنە جۇرت كۋا. استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە جالپى حيرۋرگيا كافەدراسىن باسقارىپ وتىرعان س.قوبلانديننىڭ جاسا­عان وتاسى شيپالى بولعان تالاي سىرقات التىن قولدى دارىگەردىڭ ەسىمىن قۇرمەتپەن ايتادى.

...ومىرگە قۇشتار جاينا­گۇلدىڭ جانارىنان جارىق دۇنيەگە دەگەن ىڭكارلىك سەزى­مى جارق-جۇرق ەتەدى. ءبىز تىلدەس­كەندە جانىندا قۇراق ۇشىپ ەرعازى ەسىمدى جىگىت جۇرگەن بولاتىن. سۇراستىرا كەلە ونىڭ بولاشاق جارى ەكەنىن بىلدىك. سوندا ەكەۋى «ۇيلەنەمىز!» دەگەن بولاتىن. «ون جىل مۇگە­دەك حالدە ازاپ شەككەن مەنى بۇل كىسى ون كۇندە ومىرگە قايتا اكەلدى. سارسەن اعانىڭ جاساعان جاق­سىلىعىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. عاجاپ ادام!» دەيدى جايناگۇلدىڭ ءوزى ريزاشىلىق سەزىممەن. ايت­پاقشى, جاقىندا ەر­عازى مەن جايناگۇل تەلەفون شالدى. ادامنىڭ قۋانىشى داۋى­سى­نان سەزىلىپ تۇرادى عوي. شاڭىراق كوتەرگەن جاستار­دىڭ كوڭىلدەرى شات-شادى­مان. دەنساۋلىق تۇزەلگەن. ەندى بوپە­لى بولماق ويلارى بار.

عالىمجان تورەحانوۆ,

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرتىس وزەنىندە سەڭ قوزعالدى

تابيعات • بۇگىن, 09:45