قازاقستان • 19 قىركۇيەك, 2018

جىبەك جولىنىڭ جاڭا باعىتى

1086 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

« ۇلى دالا ەلىنە ساياحات» جوباسى شەڭبەرىندەگى سوڭعى ەكسپەديتسيا «جاڭا جىبەك جولى» دەپ اتالادى. ساياحاتشىلار جولعا 17 قىركۇيەكتە الماتى قالاسىنان شىقتى. ەكسپەديتسيا قاتىسۋشىلارى 13 كۇندە الماتى, جامبىل جانە تۇركىستان وبلىستارى اۋماعىمەن 3000-نان اسا شاقىرىم جول جۇرمەك. 

 

جىبەك جولىنىڭ جاڭا باعىتى

مادەنيەت جانە سپورت مينيستر­لىگىنىڭ تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا ەكسپەديتسيانى ۇيىمداستىرۋشى «Kazakh Tourism» ۇك. «جاڭا جىبەك جولى» ەكسپەديتسياسىنىڭ باعىتىن «QazaqGeography» رقب جۇزەگە اسىرۋدا.

ەكسپەديتسيا قۇرامى تاجى­ري­بەلى ساياحاتشىلاردان, تۋر­وپە­راتور وكىلدەرى مەن شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق ترەۆەل-بلو­گەر­لەردەن, سونداي-اق «National Geographic رەسەي» كومانداسىنان قۇرالعان.

« ۇلى دالا ەلىنە ساياحات» جوباسى – قازاقستان ايماقتارىنا جاسالاتىن ەڭ ءىرى ەكسپەديتسيا. ەكس­پەديتسيا التى باعىت بو­يىن­شا ال­تى تۋريستىك كلاس­تەر­دى قامتي وتى­رىپ, ماڭىزدى تابيعي نىسان­دار­عا بارۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى. ەكسپە­ديتسيانىڭ ماقساتى – جاڭا تۋريس­تىك باعىتتاردى جاساۋ ءۇشىن تابيعي, تاريحي, كيەلى مە­كەن­­دەردى زەرتتەۋ, ىشكى تۋريزم مەن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جانە تۋعان ەلدى زەرتتەۋ. وعان قوسا, ەكسپەديتسيا تۋرالى ماتەريالدار قازاقستاننىڭ تۋريستىك دەس­تيناتسيا رەتىندە تانىلۋىنا جانە حالىقتى ىشكى تۋريزمگە تارتۋعا ىقپال ەتەدى. ەكسپەديتسيا ناتي­جەسىندە ەلىمىزدىڭ تابيعي نى­سان­دارى بويىنشا جاڭا تۋ­ريس­تىك باعىتتار, ساپالى فوتو جانە ۆيدەو­بانكتەر قۇرىلادى. ولار­دىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى وزەكتى اقپارات الىنادى, يلليۋستراتسيالانعان جولنۇسقا جاسالاتىن بولادى. 

ەكسپەديتسيا الماتىدان قازاق­ستان – قىتاي شەكاراسىنا قاراي شىعادى دا, جاركەنت قالاسى مەن قورعاس اۋىلىنا ايالدايدى. ءارى قاراي, قازاقستانداعى ەڭ كورىكتى جەرلەردىڭ ءبىرى, سولتۇستىك تيان-شان مارجانى اتالاتىن – ساتى اۋىلىنا بارادى.

قاتىسۋشىلار ساتى اۋىلىنان جولسىز جەرمەن بىرنەشە شاقى­رىم ءجۇرىپ, تاۋ ىشىندەگى كولساي جانە قايىڭدى كولدەرىنە قاراي باعىتتالادى. قايىڭدى كولى ەكو-تۋريستەردىڭ ەڭ سۇيىكتى جەرى جانە قازاقستاننىڭ باستى تۋريستىك نىساندارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ول تەڭىز دەڭگەيىنەن 1867 مەتر بيىكتە ورنالاسقان. بۇل جەردىڭ سۇلۋ­لىعىن سوزبەن سيپاتتاپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. قايىڭدى كولى 1911 جىلعى جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارىنان پايدا بولعان: قۇلاعان تاس شاتقالدى جاۋىپ قالىپ, تابيعي بوگەت ءتۇزىلىپ, شىرشالار سۋ اس­تىندا قالعان. كولساي كولىنىڭ سۋى تۇپ-تۇنىق. مۇندا قۇبىلمالى باقتاق, قابىرشاقسىز كوكباس, تاعى باسقا دا بالىق تۇرلەرى مەكەندەيدى. ماڭىنداعى ورمان ساڭىراۋقۇلاققا, قويبۇلدىرگەن مەن تاڭقۋرايعا باي. 

ءارى قاراي ساياحاتشىلارى­مىز شارىن مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي ساياباعىنا بارىپ, تەمىر­لىك, بەستاماق شاتقالدارى مەن قورعاندار القابىن تاماشالايدى. سول جەردەن «التىنەمەل» مەم­لەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي ساياباعىنا بەت الادى. وندا ەكسپەديتسيا مۇشە­لەرى اقتاۋ تاۋى مەن 700 جىل­دان اسا ۋاقىت ءوسىپ تۇرعان اعاش­تى كورە الادى. سودان سوڭ, ايعاي­قۇمعا, شوقان ءۋاليحانوۆ بۇلاعى مەن تالحيز قالاشىعىنا ات باسىن بۇرىپ, التىنشى كۇنى الماتىعا ورالىپ, «مەدەۋ» مۇز ايدىنى, «شىمبۇلاق» تشك جانە «ۇلكەن الماتى كولىنە» بارادى.

ەكسپەديتسيا باعىتىنداعى كەلەسى ايالداما – تامعالى شات­قالى. بۇل جەتىسۋداعى جارتاس­قا جازىلعان ەڭ ەسكى, ءارى كورنەكتى ەس­كەرتكىشتەردىڭ ءبىرى. ول 2004 جىلدان بەرى يۋنەسكو دۇنيەجۇزىلىك مۇراسىنىڭ نىسانى قاتارىندا. وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا بۇل جەردەن جارتاسقا سالىنعان ءار­تۇرلى سۋرەتتەر تابىلعان. تامعا­لى شاتقالى الماتى قالاسى­نان سولتۇستىك-باتىسقا قاراي 170 شاقىرىم جەردەگى اڭىراقاي تاۋىندا. 

تامعالىدان سوڭ ەكسپەديتسيا قاتىسۋشىلارى جامبىل وب­لى­سىنداعى ارحەولوگيالىق جانە تابيعي ەسكەرتكىشتەرگە جول تارتادى. ولاردىڭ ەڭ العاش­قىسى – تاراز قالاسىنان 45 شا­قى­رىم جەردە ورنالاسقان اقىر­تاس ارحەولوگيالىق كەشەنى. بۇل ورىن قازاقستاننىڭ 100 كيە­لى نىسانىنىڭ تىزىمىنە كىرەدى. تاراز قالاسىندا ولار قاراحان مەن ايشا ءبيبى كەسەنەسىنە جانە «ەجەلگى تاراز» ارحەولوگيالىق ورتالىعىنا بارادى.

ەكسپەديتسيا توبى ورتالىق ازيا مەن قازاقستانداعى ەڭ ەسكى قورىق­تاردىڭ ءبىرى اقسۋ-جابا­عىلى­دا ايالدايدى. مۇندا ولار تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىن جانە وسىمدىكتەر مەن جانۋارلاردىڭ كەرەمەت الەمىن تاماشالاي الادى. بۇل قورىق جامبىل جانە تۇركىستان وبلىستارىنىڭ اۋما­عىندا ورنالاسقان. 

ەكسپەديتسيا باعىتىنداعى كەلەسى پۋنكت – باتىس تيان-شان تاۋ­لارىنىڭ سولتۇستىك-شىعى­سىن­داعى سايرام-وگەم مەملە­كەتتىك ۇلتتىق تابيعي ساياباعى. ساياحاتشىلار سايرام-وگەم شات­قالىنىڭ ەڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ ءبىرى, تەڭىز دەڭگەيىنەن 2350 مەتر بيىكتە ورنالاسقان سايرامسۋ كولىن كورىپ قايتادى.

تۇركىستان وبلىسىنىڭ اۋماعى ارحەولوگيالىق جانە تابيعي ەسكەرتكىشتەرگە باي. وتىرار قالا­سى, ارىستان باب, قوجا اح­مەت ياساۋي كەسەنەلەرى, ساۋران قالا­سى جانە باسقا دا نىساندار سايا­حات­شىلار مەن زەرتتەۋشىلەردى قىزىقتىرارى ءسوزسىز.

«ەگەمەن-اقپارات»
 

سوڭعى جاڭالىقتار