قازاقستان • 10 قىركۇيەك, 2018

بالا تاربيەسىنە اتا-انا دا جاۋاپتى

2280 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتى وتباسى تاربيەسى ينستيتۋتىمەن بىرلەسە وتىرىپ بيىلعى قىركۇيەك-قازان ايلارىندا ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىندە ء«ححى عاسىردىڭ اتا-انالارى: بالاڭىزعا ۇلگى بولىڭىز» تاقىرىبىندا بىرىڭعاي رەسپۋبليكالىق اتا-انالار كونفەرەنتسياسىن وتكىزەدى.

بالا تاربيەسىنە اتا-انا دا جاۋاپتى

مەكتەپتەگى ءداستۇرلى اتا-انالار جينالىسى كوپتەگەن ما­سەلەلەردى شەشۋگە كومەك­تەسەتىنى انىق. الايدا سىنىپ جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, اتا-انالارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ بۇل تۇرىندە بىرقاتار قيىندىقتار تۋىندايدى. ەڭ باستى سەبەبى, پەداگوگتەرگە جۇكتەلەتىن جۇمىستىڭ شامادان تىس بولۋى جانە جينالىستى وتكىزۋ ءادىسىنىڭ ەسكىرۋى. سايىپ كەلگەندە, بۇل اتا-انالاردىڭ مەكتەپپەن قارىم-قاتىناس ورناتۋىنا اسەر ەتەدى. «بىرىڭعاي رەسپۋبليكالىق اتا-انالار كونفەرەنتسياسىنىڭ» ءداستۇرلى اتا-انالار جينالى­­­­سىنان ەرەكشەلىگى, بۇل جاس ۇرپاقتى يننوۆاتسيالىق بىلىم­مەن جانە وتباسىلىق تاربيە­لەۋ ادىستەرىمەن وقىتۋعا با­عىت­­تالعان جانە ءتۇرلى تاقى­رىپ­­تاردى قامتيتىن جاڭا فورمات. وسىعان وراي اتا-انالار كون­فەرەنتسياسىن ەلىمىزدىڭ بار­لىق مەكتەبىندە وتكىزۋ جوس­پار­لان­عان. كەزدەسۋ بارىسىن­دا ءار سى­نىپتىڭ اتا-انالارىنا ارنالعان ءتۇرلى تاقى­رىپ قوز­عا­لادى. اتال­عان كونفە­­رەن­تسيانىڭ العاش­قى جيىنى وتكەن اپتا سوڭىندا بار­لىق مەكتەپ­تە ءوتتى. ەلوردا­­داعى №54 مەك­تەپ-ليتسەيى­نىڭ قابىر­عا­سىن­­دا ۇيىمداس­تىرىلعان ما­ڭىز­دى ماسليحاتقا ءبىلىم جانە عى­لىم ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات اي­ماعامبەتوۆ قاتىسىپ, بۇل كون­فەرەنتسيانىڭ ۇستاز, اتا-انا, وقۋشى ءۇشىن قانشالىقتى قاجەت ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.

«بيىل 1 قىركۇيەك كۇنى ەلى­مىزدىڭ 7024 مەكتەبىنە 3 ميلليوننان استام وقۋشى كەلسە, ولاردىڭ 350 مىڭنان استامى 1 سىنىپقا بارعاندار. مەكتەپ تابالدىرىعىن ەندى اتتاعان بۇل­دىرشىندەرىمىزدىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتقانى ءبىزدى قۋانتادى. مەكتەپكە العاش بارعان بالالاردىڭ اتا-انالا­رى­مەن تىعىز بايلانىستا بولىپ, وسىنداي كونفەرەنتسيا­لاردى وتكىزۋ مەكتەپ پەن اتا-انا اراسىنداعى قارىم-قاتى­ناستى ودان ءارى ارتتىرادى. ما­ماندارىمىز ءتۇرلى تاقىرىپتا وي قوزعايتىن بولادى. مىسا­لى, بالانىڭ اقپاراتتىق قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تاقى­رى­بى. بۇل – وزەكتى. قازىرگى تاڭدا بۇلدىرشىندەر بالاباقشا جاسىندا بولسا دا پلانشەت, سمارت­فونداردان الۋان ءتۇرلى اقپا­رات الادى. سوندىقتان بالا قانداي اقپارات الىپ جات­قا­نىن قاتاڭ قاداعالاۋ كەرەك. ەل­باسىنىڭ «بولاشاققا باع­دار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىندا ءبىلىم-تاربيە سالاسىنا قاتىستى ماڭىزدى ما­سەلەلەر كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭا باعدارلامالار تۋرالى ءارتۇرلى اقپارات تارالۋدا. بۇل باعدارلامالاردىڭ بارلىعىن ساراپتاۋدان, سارالاۋدان وتكى­زىپ, 2000 جىلداردان بەرى جۇر­گىزىپ كەلەمىز. سەبەبى بىزگە فۋنك­تسيونالدىق ساۋاتتىلىق كەرەك. ويتكەنى بۇگىندە اقپارات جىل­دام جاڭارۋدا. سوندىقتان تەلە­فوندارداعى, باسقا دا قۇرىل­عىلارداعى اقپاراتتى جاتتا­عاننان گورى ونى قالاي پايدا­لانامىز دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن قاراستىرۋ قاجەت. تاعى ءبىر ماسەلە – ۇستاز مارتە­بەسى. ۇستاز مارتەبەسى تەك مەم­لە­كەت شەشەتىن ماسەلە ەمەس. ­وعا­ن­ اتا-انالاردىڭ دا قوساتىن ۇلەسى قوماقتى. نەگە؟ سەبەبى داستارقان باسىندا مەكتەپتەگى مۇعالىم تۋرالى جاعىمسىز پىكىر ايتاتىن بولساڭىز, ونى بالاڭىز دا تىڭداپ وتىرۋى مۇم­كىن. ودان كەيىن ۇستازدىڭ مار­تەبەسى قالاي كوتەرىلەدى؟ كوپ ماسەلەلەر وتباسىنا بايلا­نىستى. وسى ماسەلە بويىنشا دا, ۇستازداردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە بايلانىستى دا كوپتە­گەن جۇمىس اتقارۋدامىز», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

اتالعان وقۋ ورداسىنىڭ باسشىسى شاكارىم تولىباي ۇلى بۇل شارانىڭ نەگىزگى ماقسا­تى – مەكتەپ اكىمشىلىگى, مۇعالىمدەر جانە اتا-انالار قاۋىم­­­­داس­تى­عىنىڭ اراسىنداعى بىرلىك, وسى بىرلىكتىڭ ارقاسىندا مەكتەپكە جاڭادان  قادام باسقان وقۋشىلارعا پەداگوگيكالىق, پسيحولوگيالىق كەڭەس بەرۋ ەكە­نىن جەتكىزدى. سونداي-اق كون­­فەرەنتسيا بارىسىندا «با­لا­نىڭ اقپاراتتىق قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ», «با­لادا ينتەرنەت-تاۋەل­دىلىك قا­لىپتاسۋىنىڭ الدىن الۋ», «مەكتەپ ورتاسىنا دەسترۋك­تيۆتى ءدىني اعىمدار ەنگىزۋدىڭ الدىن الۋ», «وتباسىلىق قۇندى­­لىقتاردى نىعايتۋ», «بالا­عا مەكتەپكە وقۋعا بەيىم­دەلۋگە ءتيىمدى كومەك شارالارى تۋرا­لى», «نەيرو-پسيحوفي­زيو­لوگ­­تەردىڭ بولاشاق ءبىرىنشى سى­­نىپ وقۋشىلارى – ۇلدار مەن قىز­داردىڭ اتا-انالارىنا ار­نالعان ۇستانىمدارى», «با­­لا­نىڭ ءوزىن-ءوزى باعالاۋىن ارتتى­­رۋعا ىق­پال ەتىڭىز» سياق­تى ماڭىز­د­ى تا­قىرىپتار ماڭايىن­دا مامان­داردىڭ پىكىرى ايتىلدى.

شارا اياقتالعان سوڭ بالاسى 1 سىنىپقا بارعان اتا-انا­لاردىڭ ءبىرى مارجان نۇر­شا­يىح­­قىزىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.

«مەندە بالامدى مەكتەپكە بەرمەي تۇرىپ ءبىلىم سالاسى, مەكتەپ جايلى جاعىمسىز پىكىر باسىم بولدى. سەبەبى ارىپ­­تەستەرىمنەن مەكتەپ جۇيە­سىنە كوڭىلدەرى تولمايتىنىن كوپ ەستىگەن ەدىم. وسى كون­فەرەن­تسياعا شاقىرعان كەزدە قاتار­داعى ءبىر جينالىس شى­عار دەپ ويلاعان ەدىم. بىراق الۋان­ ءتۇرلى اقپاراتتار, ما­ڭىز­دى پىكىرلەر ويىمدى تۇ­گەلدەي وزگەرتتى. ويتكەنى جيىن­نان كوپ اسەر الدىم. ەڭ ءبىرىن­شى, ۇيىم­داستىرۋشىلار بۇگىنگى ماڭىز­دى ماسەلە, ياعني بالالاردىڭ اقپارات الۋىن, ونى پايدالانۋ جايىن دۇرىس تاڭداعان. ۆيتسە-مينيستر اتاپ وتكەندەي, ءبىز بار­لىق مىندەتتى تەك مەكتەپكە نەمەسە مۇ­عالىم­دەرگە ارتىپ قويىپ وتىرماۋى­مىز كەرەك. نەگە دەسەڭىز, با­لا­نىڭ قالىپتاسۋىنا اتا-انا دا اسەر ەتەدى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, اتا-انالار قاۋى­مى جۇ­مىسى قاۋىرت بولسا دا, بالا­سىنا نازار اۋدارىپ, قان­داي اقپارات الىپ جاتقا­نى­نان حاباردار بولۋى كەرەك. سپيكەرلەردىڭ ءبىلىم مەن تاربيە­نى قاتار الىپ ءجۇرۋ كەرەك دەگەن پىكىرى قۇندى جانە بولا­شاعىمىز ءۇشىن ماڭىزدى», دەيدى ول.

راۋان قايدار,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار