– ءبىز وقىتۋشى ۇستازداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرمىز. وتكەن جىلى وڭىردەگى كوللەدجدەردەن 16 پەداگوگ مالايزيا, چەحيا, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا جانە فينليانديا سياقتى ەلدەردە ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ قايتتى. بۇعان قوسا 100-دەن اسا كوللەدج وقىتۋشىسى مەن شەبەرى اعىلشىن ءتىلى كۋرسىنان ءوتتى. بۇگىندە 5 كوللەدجدە ارناۋلى پاندەر مەن ينفورماتيكا ساباعى اعىلشىن تىلىندە وتەدى. وسى كۇزدە ورال مۇناي, گاز جانە سالالىق تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ 10 وقىتۋشىسىن ءۆىم (Building Information Modeling) تەحنولوگيا ءپانىن تەرەڭ مەڭگەرۋ ءۇشىن فينلياندياعا جىبەرگەلى وتىرمىز. بيىل وقۋ جىلىنان باستاپ ورال قالاسى مەن اۋدان ورتالىقتارىندا باعدارلامالاۋ نەگىزدەرى مەن روبوت تەحنيكاسىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن ءىت-سىنىپتارى اشىلادى, - دەپ مالىمدەدى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ وبلىس پەداگوگتارىنىڭ تامىز كەڭەسىندە.
بيىلعى تامىز كەڭەسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى ادامي كاپيتال» تاقىرىبىمەن وتۋىندە دە ۇلكەن ءمان بار. ءوڭىر باسشىلىعى جەكە ادامنىڭ كاسىبي جەتىلۋىنە, ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ الەمدىك تالاپتارعا ساي كوتەرىلۋىنە دەن قويىپ وتىر. TEDح فورماتىندا ۇيىمداستىرىلعان كونفەرەنتسيادا «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ باسقارما باسشىسى كۇلاش شامشيدينوۆا, «Knouledg Engineering» جشس ديرەكتورى نارتاي ءاشىم, «Astana Garden Schools» باسشىسى, ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارى بويىنشا ترەنەر نۇرمۇحاممەد دوسىباەۆ, «Editech» حالىقارالىق ءبىلىم ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى, پسيحولوگ عاني بەيسەنباەۆ سىندى بىلىكتى ماماندار ءسوز الىپ, ماڭىزدى سالانىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى تۋرالى ناقتى ويلارىمەن ءبولىستى.
- بيىلعى تامىز كەڭەسى جىلداعىدان وزگەشە بولدى. ەرەكشەلىگى سول – ماڭعاز پرەزيديۋم دا, كولدەي باياندامالار دا, تريبۋنادان ەسەپ بەرۋ دە بولعان جوق. ءتۇرى جاعىنان بۇگىنگى كۇن تۇرعىسىنا ساي جىپ-جيناقى بولسا, ال مازمۇنىنان اركىم ءوز كەرەگىن الا الاتىنداي ۇيىمداستىرىلعان. شاقىرىلعان سپيكەرلەردىڭ ارقايسىسى ءبىر مەكتەپ, ءبىر لەكتوري. اتاپ ايتقاندا, كۇلاش نوعاتايقىزى – قازىرگى زامانعى مىقتى قوعام قايراتكەرى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ءبىلىم بەرۋ پاراديگماسى ءۇش تۇعىردان تۇرادى. 1. نەگە وقىتامىز؟ (فيلوسوفياسى) 2. نەنى وقىتامىز؟ (مازمۇنى) 3. قالاي وقىتامىز؟ (تەحنولوگياسى). ارقايسىسى بولەك عىلىمي سالا, بىراق تۇتاستىقتى قاجەت ەتەدى. كۇلاش نوعاتايقىزى مەن ونىڭ كومانداسى ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا فيلوسوفياسىن, جاڭا مازمۇنى مەن ادىستەمەسىن قۇراستىرىپ قانا ەمەس, مەكتەپتەرگە ەندىرۋدى ابىرويمەن ىسكە اسىرىپ كەلەدى. ونى تىڭداۋ ارقىلى جاڭا پاراديگمانىڭ تاجىريبەدە ورىندالۋ تراەكتورياسىمەن تولىق ءجۇرىپ وتەسىڭ. ءار ادام ءوز قاجەتىن الادى. ال عاني بەكتاي ۇلى – وتە وركەنيەتتى تۇلعا, ۇلتجاندى, ويشىل, ىسكەر. جالپى, ءبىزدىڭ قوعامدا بايقالاتىن ءبىر تەندەنتسيا بار. بىرەۋلەر قازاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىن مىقتى ۇستانادى, وزگە حالىقتىڭ تەرەڭىنە بويلامايدى, ەكىنىشىسى – وسىعان تاپ كەرىسىنشە. سەبەپ ورتاق – نە بويلاعىسى كەلمەيدى, نە بويلاي المايدى. ال عاني بەكتاي ۇلىنىڭ بويىنان ۇلتتىق قۇندىلىقتى مىزعىماس تۇعىر قىلىپ ۇستانعان ەۆروپالىق پراگماتيكتى كورەمىن. ول وتە قىسقا سويلەدى, وسىنىسىمەن ۇلكەن وي سالدى, عىلىمي تىلمەن ايتقاندا – قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ايتتى. ءوزىمنىڭ ولجام – جاھانشا دوسمۇحامەد ۇلى اتىنداعى ورال پەدكوللەدجى ۇستازدارى ءۇشىن تۇتاس ءبىر كۇن شەبەرلىك ساباعىن وتكىزۋگە عاني بەكتاي ۇلىنىڭ كەلىسىمىن الدىم. وسىعان قۋانىپ تۇرمىن, - دەيدى اتالعان كوللەدجدىڭ ديرەكتورى سۆەتلانا باقىشەۆا.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم سالاسىندا تسيفرلاندىرۋ ءىسى دە قارقىندى جۇرۋدە. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ساپا مەن اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەتىن وسى جۇيەنىڭ ارقاسىندا اتا-انا بالاباقشاعا بالاسىن ونلاين رەجيمدە ورنالاستىرا الادى. بالانىڭ مەكتەپتەگى ساباق ۇلگەرىمىن دە ە-كۇندەلىك جۇيەسى ارقىلى باقىلاپ وتىرۋعا بولادى. وڭىردەگى شالعاي اۋىلداردا شاشىراپ جاتقان شاعىن مەكتەپتەردە ء«بىلىم book» ەلەكتروندى جوباسى ەنگىزىلگەن. ياعني 226 شاعىن جيناقتى مەكتەپ باعدارلاماسى توقسان سايىن جاڭارتىلىپ تۇراتىن ء«بىلىم book» نوۋتبۋكتەرىن پايدالانادى. ەڭ وزىق باعدارلامالار, ساباق ۇلگىلەرى ءۇش تىلدە جۇكتەلگەن بۇل كومەكشى قۇرالعا ينتەرنەتتىڭ قاجەتى جوق, اۆتونومدى قىزمەت ەتەدى.
تاعى ءبىر جاڭالىق باتىس قازاقستان وبلىسىندا پەداگوگيكالىق, يندۋستريالدىق جانە سپورتتىق باعىتتا ءبىلىم بەرەتىن ۇلگىلى ءۇش كوللەدج قۇرۋ قولعا الىنباق. الەمنىڭ ەڭ وزىق وقۋ مەتوديكاسى, زاماناۋي جابدىقتار مەن كرەاتيۆتىك ويلاۋ جۇيەسى كەشەندى كورىنىس تاباتىن مۇنداي ءبىلىم ورداسى وڭىردەگى وزگە كوللەدجدەرگى تاجىريبە تاراتىپ, العا سۇيرەيتىن لوكوموتيۆ قىزمەتىن اتقاراتىن بولادى.
– ءبىز 3-6 جاس ارالىعىنداعى سابيلەردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە ورىندارىمەن تولىق قامتىدىق. 2018 جىلدان باستاپ ورال قالاسى مەن ءبورىلى اۋدانىندا بالاباقشا كەزەگىنە تۇرۋ اۆتوماتتىق جۇيەگە كوشتى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل ءۇردىس بارلىق اۋدان ورتالىقتارىنا ەنگىزىلەدى. وبلىستا ء«باتىسبىلىمTallks» ءبىلىم بەرۋ لەكتورياسى جانە ء«وسۋ ۆەكتورى» اتتى ليدەرلىك مەكتەپ جوباسى قولعا الىندى. بۇل ءوڭىر پەداگوگتارىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ەڭ جاڭا باعدارلاما, - دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى شولپان قادىروۆا.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان
سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ
