ەلىمىزدەگى ەگىن جيناۋ جۇمىستارى جونىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ومىرزاق شوكەەۆ باياندادى. رەسپۋبليكادا ءداندى داقىلداردى جيناۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. جالپى جۇمىس شتاتتىق رەجيمدە جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىنگى كۇنگە ەگىن جيناۋ جۇمىستارى جامبىل (95,2%) جانە تۇركىستان (95,6%) وبلىستارىندا اياقتالدى دەۋگە بولادى. وسى وڭىرلەر بويىنشا ورتاشا تۇسىمدىلىك گەكتارىنا 21 تسەنتنەردى قۇرادى.
جيناۋ جۇمىستارى اقتوبە, الماتى, باتىس قازاقستان, پاۆلودار, قىزىلوردا جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا جۇرگىزىلىپ جاتىر. اتالعان وبلىستاردا ءداندى داقىلدار جينالاتىن القاپ 3 ملن گەكتاردى قۇرايدى, ونىڭ 1,1 ملن گەكتارى نەمەسە 36,3%-ى جينالدى. گەكتارىنا 18,1 تسەنتنەر ورتاشا تۇسىمدىلىكپەن 2 ملن توننا استىق باستىرىلدى.
«استىقتىڭ جالپى جينالىمى 20 ملن توننا بولادى دەپ بولجانۋدا, بۇل بيىلعى قۋاڭشىلىق جاعدايىندا جامان كورسەتكىش ەمەس. نەگىزگى استىق وسىرەتىن وڭىرلەر ەگىن جيناۋعا تامىز ايىنىڭ سوڭىندا — قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا كىرىسەدى. اكىمدىكتەردىڭ دەرەكتەرى بويىنشا تەحنيكالار ەگىن جيناۋعا 100% دايىن», دەپ مالىمدەدى ءو. شوكەەۆ.
وتىرىس بارىسىندا ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن دەر كەزىندە جۇرگىزۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە 394 مىڭ توننا ارزانداتىلعان جانار-جاعار ماي بولىنگەنى اتالىپ ءوتتى. شىلدە ايىنا بولىنگەن كولەمدى وڭىرلەر نەگىزىنەن تولىقتاي الدى. تامىز ايىنا ارنالعان جانار-جاعار ماي كولەمى (110 مىڭ توننا) ءۇشىن اقى تولەندى.
ءو. شوكەەۆ جيىن-تەرىم جۇمىستارىنا وتىندى جەتكىزۋ تۋرالى بايانداي وتىرىپ, تسيفرلاندىرۋدى ەنگىزۋدىڭ وڭ تاجىريبەسىنە توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, پاۆلودار وبلىسىندا ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا ارنالعان ارزانداتىلعان جانار-جاعار مايدى ەلەكتروندى ءبولۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا پيلوتتىق رەجيمدە جوبا ىسكە اسىرىلعان. كولەمدەر ايقىن, كەزەك تارتىبىمەن, تاناپتاردىڭ ەلەكتروندىق كارتاسىنا جانە ەگىستىكتەردىڭ عارىشتىق مونيتورينگىنە بايلانىستى بولىۋدە. قر اشم اتالعان تاجىريبەنى 2019 جىلعى ەگىن سەبۋ جۇمىسىنىڭ باسىندا بارلىق وڭىرلەرگە تاراتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
رەسپۋبليكادا جالپى استىق ساقتاۋ سىيىمدىلىعى 26,7 ملن توننانى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە استىق ساقتاۋ كاسىپورىندارىندا — 13,7 ملن توننا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردە — 13 ملن توننا. كورسەتىلگەن ساقتاۋ قۋاتتىلىعىنىڭ كولەمى وتكەن جىلداردىڭ قالدىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, بولجانعان ءونىمدى ساقتاۋعا جەتكىلىكتى.
قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازىرگى تاڭدا ءىىى ساناتتى بيدايدىڭ ءبىر تونناسى 48-49 مىڭ تەڭگە تۇرادى. جاڭا جينالعان ءونىمدى ەكسپورتقا جىبەرۋ ءۇشىن دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ لوگيستيكا ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنا ججم ۋاقىتىلى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ باياندادى. جالپى, قازاقستان بويىنشا 20 تامىزداعى جاعدايعا سايكەس ديزەل وتىنىنىڭ كولەمى 260 مىڭ توننادان اسادى, كەستەگە سايكەس اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنا ونىڭ 110,5 مىڭ تونناسى جۇمسالادى.
«20 تامىزداعى جاعداي بويىنشا 44 مىڭ توننا جىبەرىلدى, بۇل جوسپارلانعان كولەمنىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى. زاۋىتتاردا ديزەل وتىنىنا قاتىستى ەشقانداي دا پروبلەمالار جوق. 20 تامىزدا پاۆلودار ءموز جوندەۋدەن كەيىن پايدالانۋعا بەرىلدى, زاۋىت تاۋلىگىنە 4–5 مىڭ توننا وتىن شىعاراتىن بولادى», دەدى قانات بوزىمباەۆ.
ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك, باتىس جانە شىعىس وڭىرلەرىندە ەگىن جيناۋ جۇمىستارى باستالعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار, سولتۇستىك وڭىرلەرگە استىق جيناۋ ءۇشىن جاۋىن-شاشىن كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. ءداندى داقتاردىڭ جوعارعى ىلعالدىلىعى بايقالۋدا.
كليمات ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن اياقتاۋعا ۋاقىت از قالدى. سونىمەن بىرگە, اۋا-رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان, وڭىرلەردە ەگىن جيناۋ جۇمىستارى ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
وسىعان بايلانىستى وبلىستاردىڭ اكىمدەرىنە استىق جيناۋ جۇمىستارىن ۋاقىتىلى جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى ۇيىمداستىرۋ شارالارىن قابىلداۋ تاپسىرىلادى. بيىلعى جىلدىڭ استىعىن قابىلداۋ مەن وڭدەۋگە ارنالعان ەلەۆاتورلار مەن كوكونىس قويمالارىن تەحنيكالىق جابدىقتاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ تاپسىرىلدى. استىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە قاجەتتى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋ تاپسىرىلدى.
پرەمەر-مينيستر ب. ساعىنتاەۆ ەگىن جيناۋ كەزەڭىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە مۇناي ونىمدەرىن ساتىپ الۋ كەزىندە باسىمدىق بەرىلەتىنىن ەسكە سالدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋىنا دەيىن بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس ديزەلدىك وتىن جەتكىزۋدىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ اۋقىمىنىڭ كەڭەيۋىن ەسكەرە وتىرىپ, فەرمەرلەردىڭ استىق تاسۋ ماشينالارىنا جانە جابىق ۆاگوندارعا دەگەن قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ بويىنشا شارالاردى قابىلداۋ تاپسىرىلدى.
باقىلاۋ جۇمىستارى قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار مامينگە جۇكتەلدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە ەگىن جيناۋ بارىسىندا كۇندەلىكتى مونيتورينگ جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى. باقىلاۋ جانە ۇيلەستىرۋ جۇمىستارى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆكە جۇكتەلدى.
