ويشىلدىڭ مەرەيلى مەرەيتويى تۋعان توپىراعى – شىعىس قازاقستاندا, ونىڭ ىشىندە سەمەي شاھارى مەن اباي اۋدانىندا كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتىلدى.
ءۇش كۇنگە سوزىلعان شارالار لەگى 15 تامىزدا سەمەيدەگى شاكارىم اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتە «اباي ەلى – رۋحانيات مەككەسى» اتتى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيامەن باستالدى. شارا بارىسىندا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اراپ ەسپەنبەتوۆ, اباي مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى بولات جۇنىسبەكوۆ, تاريحشى ەركىن راحمەتۋلين, اقمارال سماعۇلوۆا, ەلميرا سامەكباەۆا سەكىلدى عالىمدار شاكارىم مۇرالارى جونىندە مازمۇندى باياندامالار جاسادى. ماڭىزدى جيىندى قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشقان ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى مەيىر ەسكەندىروۆ بۇل كونفەرەنتسيا قىركۇيەك ايىندا جالعاسىن تاباتىنىن, اقىن شىعارماشىلىعى حالىقارالىق دەڭگەيدە زەرتتەلىپ, زەردەلەنەتىنىن جەتكىزدى.
مەرەيتويلىق شارالار كەلەسى كۇنى اباي اۋدانىنىڭ ورتالىعى – قاراۋىل اۋىلىندا وبلىستىق «شاكارىم وقۋلارىمەن» جالعاسىپ, وڭىردە تۇراتىن وزگە ۇلت وكىلدەرى فيلوسوفتىڭ ولەڭدەرىن جاتقا وقىپ, اندەرىن شىرقادى. وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى ۇيىمداستىرعان شارا قورىتىندىسىندا ءۇرجار اۋدانىنىڭ تۋماسى سۆەتلانا تاراسوۆا جەڭىمپاز اتاندى.
* * *
شəكəرىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ 160 جىلدىق مەرەيتويى 17 تامىزدا ۇلىلار تۋعان كيەلى مەكەن – اباي اۋدانىندا ۇيىمداستىرىلعان اۋقىمدى مادەني-تانىمدىق شارالارمەن تۇيىندەلدى.
بيىل اباي, شاكارىم, مۇحتارداي الىپتاردى دۇنيەگە اكەلگەن ولكە – اباي اۋدانىنىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولىپتى. وسى اتاۋلى داتاعا وراي اۋدان باسشىسى جارقىنبەك بايسابىروۆتىڭ باستاماسىمەن شىڭعىستاۋدىڭ ءار تاراپتا جۇرگەن ازاماتتارى مەن دەمەۋشىلەرى, ءوڭىر تۇرعىندارى اۋدان ورتالىعىنا ۇلى ابايدىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشىن ورناتۋدى ۇيعارىپتى. بيىكتىگى 4 مەتردەن اساتىن قولادان جاسالعان تۋىندىنىڭ اۆتورى – جاس ءمۇسىنشى نۇربول قاليەۆ. ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ, استاناداعى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ, سەناتور سەرىك جاقسىبەكوۆ باستاعان, ۇزاق جىلدار اۋداندى باسقارعان, قوعام قايراتكەرى حافيز ماتاەۆ, جازۋشى مەدەۋ سəرسەكە, تالعات كەڭەسباەۆ, ءانشى كەنجەعالي مىرجىقباي, ءداستۇرلى ءانشى گۇلميرا سارينا قوستاعان قۇرمەتتى قوناقتار قاتىستى.
ش.قۇدايبەردى ۇلىنىڭ 160 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ورتالىق ستاديوندا ءوتتى. «بيىلعى جىل – عۇلاما شاكارىمنىڭ 160 جىلدىعىمەن ماڭىزدى. ازاتتىقتىڭ ارقاسىندا «اق جولدان اينىماي, ار ساقتاۋدى» وسيەت قىلعان اقىننىڭ ار ءىلىمى ءبىزدىڭ باعا جەتپەس قۇندى مۇرامىزعا اينالدى. شاكارىم – اقىل مەن پاراسات, اسقاق رۋح پەن ادال ەڭبەكتىڭ ايناسى», دەدى سالتاناتتى شارادا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەگەن ايماق باسشىسى دانيال احمەتوۆ.
وبلىس اكىمىنەن سوڭ ءسوز العان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىحالىقوۆانىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى. «بارشاڭىزدى دالا دانىشپاندارىنىڭ ءبىرى, اقىن, فيلوسوف شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ 160 جىلدىق مەرەيتويىمەن جانە ۇلتىمىزدىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن اۋداننىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. قازاق حالقىنا ابايداي ءبىرتۋار تۇلعانى تارتۋ ەتكەن كيەلى توپىراقتا تالاي دۇلدۇلدەردىڭ دۇنيەگە كەلگەنى تاريحتان ءمالىم. شاكارىم ەسىمى ۇلتىمىزعا ۇلى ابايدىڭ ءىزباسار ءىنىسى, ەل مەن جەردىڭ شەجىرەسىن تاراتقان تاريحشى, يماندىلىققا, پاراساتتىلىققا شاقىرعان كەمەل تۇلعا, كەمەڭگەر فيلوسوف رەتىندە تانىمال. بۇگىندە شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ رۋحاني مۇراسى حالىقپەن قايتا قاۋىشىپ, ۇرپاقتىڭ ساناسىن جاڭعىرتار جادىگەرگە اينالدى. بۇل – ەل تاۋەلسىزدىگى جىلدارىنداعى ەلباسىمىزدىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ جەمىسى مەن جەتىستىگى. جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان قۇندىلىقتارىمىزدىڭ جارقىن كورىنىسى» دەلىنگەن مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ قۇتتىقتاۋىندا.
مەرەيتويعا كەلگەن قوناقتار قاراۋىلداعى شاكارىم الاڭىنداعى اقىن ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, تاعزىم جاسادى. بۇل كۇنى ونەرىمەن, سپورتىمەن داڭقى شىققان اۋدان ورتالىعىندا كۇنىنە 40 ادام سپورتپەن شۇعىلدانا الاتىن, ۇزىندىعى 25, ەنى 8 مەتر, بەس جولاقتى باسسەين پايدالانۋعا بەرىلىپ, قاراۋىل تۇرعىندارىن قۋانىشقا بولەدى.
قازىر ايماقتا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «اباي الەمى» سەرياسىمەن وڭىردەن شىققان كورنەكتى تۇلعالاردىڭ – اقىن, جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارىن باستىرۋ جۇمىستارى قولعا الىنعانى بەلگىلى. بيىل جىل اياعىنا دەيىن 100 تومعا جوسپارلانعان توپتامانىڭ 16 تومىن شىعارۋ كوزدەلگەن. مەرەيتويلىق شارا بارىسىندا د.احمەتوۆ «اباي الەمى» سەرياسىمەن جارىق كورگەن اباي, شاكارىم, مۇحتار شىعارمالارى مەن امىرە قاشاۋباەۆ تۋرالى عۇمىرنامالىق ەڭبەكتەردى اۋداندىق كىتاپحانا ۇجىمىنا تارتۋ ەتتى.
مەرەيتويلىق شارالار بۇدان ءارى «اباي ەلى – رۋحانيات مەككەسى» اتتى تەاترلاندىرىلعان مۋزىكالىق كورىنىسپەن جالعاسىپ, شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ رۋحىنا باعىشتالىپ قۇران-قاتىم ءتۇسىرىلىپ, قاراۋىل توبەدەگى ۇلتتىق ويىندارمەن, «قالامقاس» حالىقتىق ءان-بي ءانسامبلىنىڭ گالا-كونتسەرتىمەن تۇيىندەلدى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
اباي اۋدانى,
قاراۋىل اۋىلى
سۋرەتتى تۇسىرگەن تىلەۋبەك شاياحمەت
