سەرگەي ۆەچەر دوكۋچاەۆ ورتا مەكتەبىندە العاشقى اسكەري دايىندىق پانىنەن ساباق بەرەدى. عۇمىرى ءوزى تۋعان اۋىلدا ءوتىپ كەلە جاتقان ول جاياۋ جۇرگەندى, دالا كەزگەندى ۇناتادى. دوكۋچاەۆ اۋىلىنان اينالاداعى وزگە ەلدى مەكەندەرگە بارۋ ءۇشىن جۇرت سەكىلدى كولىك ىزدەپ جاتپايدى. توتە تارتىپ كەتەدى. سونداعىسى «جاياۋ جۇرسەڭ دەنساۋلىعىڭ جاقسارادى, شىنىعاسىڭ» دەگەن ويدان ەمەس, دالادان ونى-مۇنى تاۋىپ الام با دەگەن «دامەمەن» جۇرەدى. بيىلعى شىلدە ايىنىڭ باسىندا كورشى شوقاي اۋليە اۋىلىندا شارۋاسى بولىپ, تاعى دا توتەلەپ كەتىپ بارا جاتقان. ويلاماعان جەردەن ولجاعا كەزىكتى.
– الىستان كۇنگە جارقىراپ ءبىر نارسە كورىندى. دەرەۋ سولاي قاراي بۇرىلدىم. الدىندا عانا شاتىرلاردى ۇشىرىپ كەتكەن الاپات داۋىل شىعار اكەلىپ تاستاعان نە زات بولدى ەكەن دەپ, قاسىنا بارسام ۇلكەن ەتىپ جاساعان ء«ۇشبۋ حات». كادىمگى تاريحتان ءوزىمىز بىلەتىن, اكە-شەشەمىز مايداننان العان ءۇشبۋ حاتتىڭ ماكەتى, ءبىر جاعىنا سوعىس جىلدارىنداعى پوشتا ءمورى باسىلعان, ەكىنشى جاعىنا «مايداننان حات» دەپ جازىلىپ, قالامپىر گۇلدەرى, گەورگي لەنتاسىنىڭ سۋرەتى سالىنعان, – دەيدى سەرگەي الەكساندروۆيچ. ء«ۇشبۋ حاتتىڭ» جەڭىس مەرەكەسىندە نەمەسە سوعىس باستالعان 22 ماۋسىمعا بايلانىستى اكتسيالاردا شارلار بايلاپ اسپانعا ۇشىرىلعانى بەلگىلى. سەرگەي الەكساندروۆيچتى ەندى ونىڭ قايدان كەلگەنى قىزىقتىردى. التىنسارين اۋدانىنداعى ءوزىنىڭ ارىپتەستەرىنەن, اۋىلدىق وكرۋگتەردەن قالدىرماي سۇراپ شىقتى. ەش اۋىلدا حات ۇشىراتىنداي اكتسيا وتپەگەن.
– مەنىڭ ويىمشا بۇل ء«ۇشبۋ حاتتى» جەكە ادامدار وزدەرى جاساپ ۇشىردى نەمەسە رەسەيدىڭ قوستانايمەن كورشى وبلىستارى جاعىنان كەلگەن بولۋ كەرەك. مۇمكىن ول جاقتا وتكەن شارالاردىڭ بىرىندە اسپانعا ۇشىرعان شىعار. ويتكەنى كەيدە جەلدىڭ باعىتى سول جاقتان تۇرادى, جەڭىل ءارى شارلار بايلانعان حاتتى جەل ايداپ, ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ سىرتىنا اكەلىپ تاستاسا كەرەك, – دەيدى ول.
ءسوزىمىزدىڭ باسىندا سەرگەيدىڭ دالا كەزەتىنىن بەكەر ايتپاعان ەدىك. راسىندا سولاي ەكەن. ول مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزىندە دالادان مامونتتىڭ سۇيەگىن تاۋىپ الادى. ونى تاريح پانىنەن ساباق بەرەتىن ۇستازى ۆاسيلي شالاباەۆقا اكەلىپ كورسەتەدى. ۇستازى وعان دەرەۋ ماماندار شاقىرتادى.
– الگى ماماندار مامونتتىڭ وتە ءىرى سۇيەكتەرىن الىپ كەتتى. ودان كەيىن تاعى وقتىڭ با, نايزانىڭ با ۇشىن تاۋىپ الدىم. ونى دا ۇستازىما اكەلدىم. ول بەلگىلى ارحەولوگ ۆيكتور لوگۆيندى شاقىرتىپ كورسەتتى. ول كىسى بۇل قولا داۋىرىنە ءتان جادىگەر ەكەنىن ايتقان بولاتىن. سول كىسىنىڭ شاقىرۋىمەن ءبىر جاز بويى ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيادا جۇمىس ىستەگەنىم بار. دالادان تاريحقا قاتىستى زات تاپقىم كەلەدى دە تۇرادى, – دەيدى سەرگەي الەكساندروۆيچ.
سەرگەي الەكساندروۆيچ دالادان تاۋىپ العان ء«ۇشبۋ حاتتى» وقۋ جىلى باستالىسىمەن وقۋشىلاردىڭ الدىندا سالتاناتتى تۇردە مەكتەپ مۋزەيىنە تاپسىراتىن بولادى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
