«جەتى اتاسى بي بولعان, جەتى جۇرتتىڭ قامىن جەر» دەگەندەي, ى.قاليەۆ اعامىزدىڭ تەكتىلىگى تەرەڭنەن تامىر تارتادى. ونىڭ تەكاتالارى, ءتۇپاتالارى – ءالىمنىڭ التى بالاسىنىڭ ەڭ اتاقتىسى تورتقارادان تاراعان, قارادان شىعىپ حان بولعان, سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى, ءارى جاۋجۇرەك باتىر, ءارى وتاۋىزدى, وراق ءتىلدى شەشەن, قاجىلىققا ءۇش رەت بارعان, اتى بەلگىلى اۋليە سەگىز جۇيەلى سەيىتقۇل, سامارقاندى قىرىق جىل بيلەگەن, ورتا ازيانىڭ سوڭعى جولبارىسى ءجالاڭتوس ءباھادۇر, بۇكىل قازاقتىڭ قامىن جەگەن, ەل سەنىمىن اقتاعان, جوعىن جوقتاعان, مۇڭىن مۇڭلاعان, 19 جىل حان كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولعان ايتەكە بي.
مىنە, وسىنداي تۇلپارلاردىڭ تۇياعى, سۇڭقارلاردىڭ قياعى, التىننىڭ سىنىعى, ءجالاڭتوس ءباھادۇردىڭ تىكەلەي 8-ءشى ۇرپاعى ىدىرىس قاليەۆتىڭ ەلدىڭ بەسىگىنە سىيعانمەن تورىنە سىيا بەرمەيتىن قازاقتىڭ قادىرلى, قاستەرلى ازاماتى بولۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس, تابيعي زاڭدىلىق, تاعدىرلىق جازمىش.
...اشارشىلىق جىلدارى ىدىكەڭنىڭ اكەسى قالى ستاليندىك زاۋال ناۋبەتتىڭ قۇرساۋىنا تۇسپەۋ ءۇشىن وزبەكستاننىڭ ۇرگەنىش قالاسىنا قاشىپ بارىپ, باس ساۋعالايدى. ال ارالدا قالعان وتباسى اش, ءبىر ۋىس بيدايعا ۇيدەگى بار وتەتىن زاتتارىن ساتىپ, ءبىراز ۋاقىت كۇن كورەدى. سونسىن سەگىز جاسار ىدىرىس بالىق زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرى تۋىسىنان بالىق الىپ, ونى توعىز شاقىرىم ستانساعا شانامەن سۇيرەتىپ اپارىپ ساتىپ, تاپقان تيىن-تەبەنىنە جانۇياسىنا جۇرەك جالعار تاماق اكەلىپ جۇرەدى. بىردە ول دا ءبىتىپ, كون ەتىكتى سۋعا قايناتىپ تالعاجاۋ قىلعان كۇندەرى دە بولعان.
ون التى جاسىندا ونىڭ ەڭبەك جولى باستالادى. ف30-نىڭ 6 ايلىق كۋرسىن 2 ايدا ءبىتىرىپ, سۋ-2 جولاۋشىلار تاسيتىن پاروۆوزعا وتجاعۋشى (كوچەگار) بولىپ ورنالاسادى. كۇنىنە 12 توننا كومىردى كۇرەكپەن پەشكە اتقىلايدى. قابىرعاسى قاتپاعان جاس بالا مۇنداي اۋىر جۇمىستان ابدەن ءابىرجىپ, ازىپ-توزىپ كەتەدى. وسىنى ەسكەرگەن دەپو باسشىلىعى ونى باسقا جۇمىسى جەڭىلدەۋ پاروۆوزعا وتجاعۋشى, 2 ايدان كەيىن ءماشينيستىڭ كومەكشىسى قىزمەتىنە جوعارىلاتادى.
ىدىرىس قاليەۆ 1943 جىلى ون سەگىز جاسىندا ارميا قاتارىنا شاقىرىلىپ, سوعىستىڭ قايناپ تۇرعان الاساپىران كەزىندە ەشەلون بەلگراد مايدانىنا جاقىنداعاندا, باس قولباسشى: «تاجىريبەسى جوق جاستاردى وتقا سالماڭدار, سوعىس ونەرىنە ۇيرەتىڭدەر» دەپ بۇيرىق بەرەدى. وسى بۇيرىقتىڭ شاپاعاتىمەن ەشەلون شىعىسقا قاراي بۇرىلىپ, مانچجۋريانىڭ شەكاراسىنا كەلىپ توقتايدى. سونىمەن 1945 جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ 20-شى جۇلدىزىندا زابايكالە مايدانىنىڭ جاۋىنگەرلەرى 40 ميلليون حالقى بار مانچجۋريا جەرىن تۇگەلدەي جاۋدان بوساتىپ, كۆانتۋن ارمياسىن تالقانداپ, جاپونيانى جەڭەدى.
ىدىكەڭ ەلگە جەتكەسىن ءوزىنىڭ بۇرىنعى ۇجىمى دەپوعا قايتا كەلىپ, ماشينيست كومەكشىسى بولىپ ورنالاسادى.
كوپ ۇزاماي ىدىكەڭ 8 سىنىپتىق بىلىممەن قازالى تەمىر جول بولىمشەسى ساياسي ءبولىمىنىڭ كومسومول نۇسقاۋشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالادى. اۋداندا كەشكى مەكتەپتىڭ جوقتىعىنا بايلانىستى, دەپو باسشىلارىنىڭ كەلىسىمىمەن 10 سىنىپتى وزىنەن 7-8 جاس كىشى بالالاردىڭ ورتاسىندا توبەدەي بولىپ قاتار وتىرىپ, وزىنەن 4-5 جاس كىشى مۇعالىمدەردەن ساباق الىپ, ءبىتىرىپ شىعادى.
جوعارى ءبىلىمدى الماتىداعى كوشباسشى وقۋ ورداسى س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن سىرتتاي وقىپ ءبىتىرىپ الادى.
وسىدان كەيىن ىدىكەڭنىڭ قىزمەتى جوعارىلىپ, ساياسي ءبولىم باستىعىنىڭ كومسومول جونىندەگى كومەكشىسى ءارى ورىنباسارى بولادى. بۇل قىزمەتكە قازاقستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتى, تەمىر جولدىڭ وداقتىق ساياسي باسقارماسى, مينيستر بەكىتەدى. ول اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ بيۋرو مۇشەسى, وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ پلەنۋم مۇشەسى بولىپ سايلانادى.
«قوس وڭباي ءىس وڭبايدى», «باس ەكەۋ بولماي, مال ەكەۋ بولمايدى», ء«بىر جاقسى, ءبىر جامان ءار جەردە بار, ەكى جاقسى قوسىلعان قاي جەردە بار», «ەردى كەبەنەك ىشىندە تانى», «كىسى بولار جىگىتتى ەل ماقتايدى, ەل ماقتاعان جىگىتتى قىز جاقتايدى» دەگەن قازاقتىڭ قاسقاباس قاعيدالارىنىڭ بارلىعى اينا-قاتەسىز ورىندالىپ», ىدىكەڭ ءۇيلى-باراندى بولادى.
ىدىرىس اعا ءبىرىنشى رەت قانزيرانى جينالىستا كورىپ, ءبىر باقىتتى ساتتە جانارلارى ءتۇيىسىپ, سەزىمدەرى سەلت ەتىپ, ءسوزسىز ءتۇسىنىسىپ, ۇعىنىسىپ,جاندارى جاراسىپ, ايتەۋىر ەسەبىن تاۋىپ كەزدەسىپ, ىدىكەڭ ەكى-اق سۇراق قويادى: «مەنى ۇناتاسىڭ با؟». قازيرا: ء«يا» دەپ يشارات بىلدىرەدى. ىدىكەڭ: «ماعان تۇرمىسقا شىعاسىڭ با؟», قانزيرا: ء«يا» دەپ كەلىسىمىن بەرەدى. وسىلاي 1950 جىلى ىدىكەڭ 25 جاسىندا وزىنەن 8 جاس كىشى قانزيرا اپايمەن وتباسىن قۇرادى.
مىنە, سودان تابانى كۇرەكتەي 68 جىل بويى ىدىكەڭ مەن قانزەكەڭ جۇبى جازىلماي, قول ۇستاسىپ, تاتۋ-ءتاتتى, ءماندى-ماعىنالى, ونەگەلى ءومىر ءسۇرىپ, بىرىنە-ءبىرى تەك ءتان سەرىگى ەمەس, جان سەرىگى, تىرەۋ, سۇيەۋ, اقىلقوسار, اشۋباسار, دەمەۋشى, جەبەۋشى, بىرىنە-ءبىرى ۇستاز دا, شاكىرت تە بولىپ ەرتەگىدەگىدەي تاماشا تاعىلىمدى عۇمىر كەشتى.
التىن قامشىداي سەرىكجانى اياۋلى اتا-اناسىنىڭ سەرىگى دە, اۋلەتتىڭ كورىگى دە, كوزى دە, ءومىرىنىڭ جالعاسى دا, ال التىن قاسىقتاي قىزدارى فاريدا مەن نۇرگۇل, نەمەرەلەرى, شوبەرەلەرى, شوپشەكتەرىمەن بىرلىگى مەن تىرلىگى جاراسقان ءبىر قاۋىم كىشىگىرىم ەل سياقتى.
1953 جىلى ول وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءوندىرىس جانە كولىك بولىمىنە نۇسقاۋشى بولىپ قابىلداندى. قالادا بىرەۋدىڭ ءبىر بولمەلى ۇيىندە پاتەردە تۇرادى. وبكوم كۇنىنە ءبىر بولكە نان جانە ءبىر مەزگىل اقىسىز تاماق بەرەدى. ءبىر دەمالىستا اۋىلدان قايناعاسى كەلىپ: «بازارعا بارىپ, قىدىرىپ قايتايىق» دەيدى. بۇل كىسى: «بارا المايمىن» دەيدى, سەبەبىن قارىنداسىنان سۇراسا: «جالعىز كويلەگىن جۋىپ قويىپ ەدىم, ۇستىندەگى كيىمىنەن باسقا ارتىق كيىمى جوق قوي» دەيدى. جاعدايدى تۇسىنگەن قايناعاسى ءبىر كويلەك ساتىپ اپەرەدى.
كوپ ۇزاماي ى.قالى ۇلى وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا ۇسىنىلادى. ۇستىندە تەمىر جولدىڭ كيتەلى مەن شەكپەنى. وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى: «ماسكەۋگە, بەكۋگە بارعاندا كوستيۋم كيىپ, گالستۋك تاعىپ بار» دەيدى. ال ىدىكەڭدە كوستيۋم دە, كويلەك تە, گالستۋك تە جوق. ءبىر نۇسقاۋشىنىڭ كوستيۋمىن, ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارىنىڭ كويلەگىن, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى سماعۇل ىسقاقوۆتىڭ گالستۋگىن سۇراپ الىپ ماسكەۋگە بارادى.
وبلىس كومسومول ۇيىمىن التى جىل باسقارىپ, 1959 جىلى ى.قاليەۆ ماسكەۋدەگى كوكپ ورتالىق كوميتەتى جانىنداعى جوعارعى پارتيا مەكتەبىنە وقۋعا كەتەدى.
ول پاروۆوزدىڭ وتجاعۋشىسىنان ءماشينيستىڭ كومەكشىسى, قازالى تەمىرجول بولىمشەسى ساياسي ءبولىمىنىڭ كومسومول جونىندەگى نۇسقاۋشىسى, باستىقتىڭ كومسومول جونىندەگى كومەكشى ءارى ورىنباسارى, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءوندىرىس جانە قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ نۇسقاۋشىسى, وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى, قىزىلوردا قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى, ارال اۋداندىق كەڭەس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءوندىرىس جانە قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, قىزىلوردا قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى, وبلىستىق كەڭەس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, مۇراعاتتار باسقارماسىنىڭ باستىعى سياقتى ءوسۋ جولىنان ءوتتى.
وسىنشاما جاۋاپتى جۇمىستاردا, ۇزاق جىلدار, نەشە ءتۇرلى الماعايىپ, اۋمالى-توكپەلى, قيلى-قيلى زامانداردا سۇرىنبەي, جىعىلماي, تىزەسى بۇگىلمەي, باسى يىلمەي, كەۋدەسىن ەشكىمگە باستىرماي, توبەسىنە ەشكىمدى شىعارماي, نامىسىنىڭ تۋىن جىقپاي, ارىنا داق تۇسىرمەۋىنىڭ سىرى نەدە؟ ول ءسوزسىز ىدىكەڭنىڭ اقىلدىلىعى, تازالىعى, توزىمدىلىگى, قاناعاتشىلدىعى, شۇكىرشىلىگى, سەرگەكتىگى, سەزىمتالدىعى, ساقتىعى, شايتانعا تۇزاق قۇرارلىقتاي ساياساتكەرلىگى, تاباندىلىعى, تۇراقتىلىعى, كەڭدىگى, كەشىرىمدىلىگى دەپ باعالاۋىمىز كەرەك.
سونداي-اق اعامىزدىڭ باتىر بابالارىنا ۇقساپ قاجەتتى, تاعدىرلى, سىن ساعاتتارىندا باتىرلىق, باتىلدىق كورسەتەتىن جۇرەكتىلىگى, جىگەرلىلىگى دە بار.
مىسالى, 1958 جىلى ءبىزدىڭ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى م.سۋجيكوۆ سەمەيگە باسشىلىق قىزمەتكە سايلانىپ, قىزىلوردا وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ بيۋرو مۇشەلەرىن تۇگەل الماتىعا شاقىرىپ, قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى فازىل كارىبجانوۆ ەندىگى جاڭا ءبىرىنشى حاتشىنىڭ كانديداتۋراسى جونىندە پىكىر سۇرايدى. بيۋرو مۇشەلەرىنىڭ كوپشىلىگى وبلىستىق كەڭەس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ىزمۇحامەد ەدىلباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنادى. تەك ىدىرىس قاليەۆ قانا ءبىر ءوزى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى س.وسپانوۆ بولسىن دەپ جالتاقتاماي باتىل, جىگەرلى, قاجىرلى ۇسىنىس جاسايدى. وسىلايشا س.وسپانوۆ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلانادى.
قىزىلوردا قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى كەزىندە ى.قالى ۇلى وداقتىق ەكپىندى قۇرىلىس تسكز-نىڭ (كەيىننەن ءبىر ءوزى كومبيناتتىڭ جارتى قالا» اتانعان تسەلليۋلوزا كارتون زاۋىتى) شتابىن باسقارادى.
ءبىر كەزدەرى قارجىنىڭ دۇرىس شەشىلمەۋىنەن, جۇمىسشىلار 3 اي جالاقىسىن الا الماي, قۇرىلىس قارقىنى تومەندەپ, جۇمىستىڭ بەرەكەسى كەتە باستايدى. سوندا شتاب باستىعى, ول كەزدە قالا وڭتۇستىك ولكەگە قارايدى, ولكەنى, رەسپۋبليكانى اتتاپ تىكەلەي ماسكەۋگە دابىل قاققان جەدەلحات جولدايدى. ماسكەۋدىڭ ارالاسۋىمەن بۇل وتكىر ماسەلە 2-3 كۇندە وڭ شەشىمىن تابادى, بىراق ىدىرىس قاليەۆتىڭ بۇل «پارتيزاندىعى» ولكە, رەسپۋبليكا باسشىلارىنا ۇناماي ول پارتيادان شىعىپ, قىزمەتتەن بوساپ قالا جازداپ, ولكە, رەسپۋبليكا باسشىلارىنىڭ كەڭدىگىنىڭ, كەشىرىلىمدىگىنىڭ, ادىلەتتىلىكتىڭ ارقاسىندا امان قالادى. ىدىكەڭنىڭ وسى ءتارىزدى ەرلىكتەرى از بولماعان.
ول قالانى, وبلىستى باسقارعان كەزەڭ سول زاماننىڭ تالابى مەن مۇمكىنشىلىكتەرىنە ساي ايماقتىڭ ءوسۋ, وركەندەۋ جىلدارى بولدى. قىزىلوردا پلوتيناسى, تسەلليۋلوزا-كارتون, سيليكات-كىرپىش, ەكسپەريمەنتالدى جوندەۋ جانە ريسماش زاۋىتتارى, تەتس-6, توقىلمايتىن ماتالار فابريكاسى, كونسترۋكتسيالىق-قابىرعا ماتەريالدار كومبيناتى, ەلەۆاتور, شالقيا كەن ورنى, شيەلىدە ۋران ءوندىرۋ ءوندىرىسى ىسكە قوسىلدى. قىزىلوردا قالاسىندا العاشقى كوشەلەردىڭ اسفالتتالىنۋى, سۋ قۇبىرلارىنىڭ, كارىز جۇيەلەرىنىڭ, العاشقى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ, گاگارين, تيتوۆ, اقمەشىت, مەرەي, وڭتۇستىك شاعىن اۋدانداردىڭ سالىنۋىنىڭ باسىندا دولداش اليسوۆ پەن ىدىرىس قاليەۆتىڭ تۇرعاندىعى وبلىس حالقىنىڭ, قالا تۇرعىندارىنىڭ جادىندا ماڭگى ساقتالارى ءسوسسىز.
بىرنەشە قۇرىلىس, مەليوراتسيا ترەستەرى مەن بىرلەستىگى قۇرىلىپ, ونداعان ءوندىرىس ورىندارى اشىلىپ, تۇگىسكەن, وڭ جاعا, سول جاعا, قازالى كۇرىش ماسسيۆتەرى ينجەنەرلىك جۇيەگە كەلتىرىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ارال, قازالى, قىزىلوردا قالاسىندا تەلەديدار مۇنارالارى تۇرعىزىلىپ, وبلىس حالقى كوگىلدىر ەكراندى كورۋ مۇمكىنشىلىگىن الدى.
اسقار توقماعامبەتوۆ اتىنداعى مادەنيەت ءۇيى مەن نارتاي بەكەجانوۆ اتىنداعى دراما تەاترىنىڭ, عاني مۇراتباەۆ اتىنداعى ستاديوننىڭ سالىنۋى وبلىسىمىزدىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلدىڭ ەسىندە قالعان ەلەۋلى ۋاقيعالار بولدى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا وبلىسىمىزدا حح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا اتقارىلعان بارلىق يگىلىكتى, ىزگىلىكتى ىستەردە ى.قاليەۆتىڭ قولتاڭباسىنىڭ بارلىعى بارشاعا ايان اقيقات.
ءبىزدىڭ سىر ەلى ءۇشىن تاعدىرشەشتى تاريحي وقيعا جايلى ىدىكەڭنىڭ ءوزى جازعان كىتابىنا سول كەزدەگى كسرو استاناسى ماسكەۋ قالاسىندا ارنايى ىسساپارمەن بولىپ, ايماعىمىزعا قاتىستى ومىرشەڭ ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن وداقتىڭ ءمۇيىزى قاراعايداي استىق دايىنداۋ ءمينيسترى, 74 جاستاعى كولومەنكو (بۇل ءدوي دوكەي سول كەزدەگى كسرو-نىڭ ءبىرىنشى باسشىسى م.س.گورباچەۆتى ۋليانوۆسكىدە جاستايىنان قىزمەتتە تاربيەلەپ وسىرگەن «باتكاسى» ەكەن), مۇناي گاز ءمينيسترى چەرنومىردين, ءۇش مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, الەمگە ايگىلى اكادەميك, ماشينا-قۇرىلىسى ءمينيسترى سلاۆسكي, تەمىر جول ءمينيسترى كونارەۆ, تاعى باسقا بيىك لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ رەسمي قابىلداۋىندا بولىپ, ءتىل تابىسىپ, ءتۇسىنىسىپ, كەلىسىمدەرىن الىپ, ماڭىزدى قۇجاتقا قولدارىن قويعىزىپ, تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن وڭتايلاندىرۋعا بايلانىستى بىلايشا باياندايدى:
«...وسى جايدى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى اۋەلبەكوۆكە تەگىس بايانداپ, تەلەفون ارقىلى جەتكىزدىم. م.س.گورباچەۆتىڭ كەلىسىمى كەرەك, مەن وعان شىعا المايمىن دەدىم. شامامەن ءبىر ساعات ۋاقىت وتكەندە ن.رىجكوۆ (وداقتىق ۇكىمەت باسشىسى) ماعان كىرسىن دەدى. كابينەتىنە كىرىپ ەدىم, ول كىسى جىلى قاباق تانىتىپ, باعاناعىداي ەمەس كوڭىلدى. بەتىمە ءبىر قارادى دا, ۇسىنعان قاۋلىمدى الدى.
بۇل 1986 جىلدىڭ 26 جەلتوقسانى ەدى. «وب ۋسكورەننوم سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوم رازۆيتي كىزىلوردينسكوي وبلاستي» («قىزىلوردا وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميالىق دامۋىن جەدەلدەتۋ جونىندەگى») قاۋلىسىنا قولىن قويدى. بۇل وبلىس تاريحىندا وسى تاقىرىپتاعى العاش رەت قابىلدانعان قاۋلى ەدى». راسىندا بۇل مۇنان كەيىن وداقتىق رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دۇنيەگە كەلگەن سىر ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا قاتىستى جانە ارال ەكولوگيالىق اپات ايماعى بولىپ جاريالانىپ, مۇنداعى حالىققا قوسىمشا قارجىلاي كومەك جاساۋ جايلى ماڭىزدى ۇكىمەتتىك شەشىمدەردىڭ باسى بولدى. ال ەڭ باستىسى, سول ارقىلى مىنە, باقانداي 30 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى قىزىلوردالىقتارعا نەگىزگى كۇنكورىستىڭ كوزى, ولجالى ناپاقاسى بولىپ كەلە جاتقان قۇمكول مۇناي كەنىشىنىڭ اشىلۋىنا وسىلايشا بەرىك نەگىز قالانعان بولاتىن.
ول قولىنا العان قاي ءىستىڭ دە بەرەكەسىن كىرگىزىپ, بەدەلىن كوتەرىپ, باعىن جاندىراتىن ۇتقىر ۇيىمداستىرۋشى, ىسكەر باسشى ەدى. ول ەلدىڭ باعىن باپتاي بىلگەن, جوعىن جوقتاي بىلگەن, دۇرىس سوزگە توقتاي بىلگەن, حالىقتىڭ سەنىمى مەن ءۇمىتىن اقتاي بىلگەن, ارقاشاندا قارا حالىقتى جاقتاي بىلگەن, باسشى بولدى. سوندىقتان دا ەلىنە ەلەۋلى, حالقىنا قالاۋلى, رۋحى بيىك, جانى دا, ءتانى دە تازا, قازاقتىڭ ناعىز نار تۇلعالى ازاماتى اتانىپ تاريحتا قالدى.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى ى.قاليەۆ ەكى رەت ەڭبەك قىزىل تۋ, وتان سوعىسى, قۇرمەت بەلگىسى وردەندەرىمەن, بىرنەشە مەدالدارمەن ماراپاتتالىپ, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا التى رەت, قازاقستان كومپارتياسى سەزدەرىنە, كوكپ-نىڭ XXVII سەزىنە دەلەگات بولىپ سايلانعان. سونىمەن قاتار تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ «قۇرمەت» وردەنىمەن, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» جانە تاعى دا باسقا مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ, قالاسىنىڭ, قازالى, ارال اۋداندارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, سىر ءوڭىرىنىڭ باس باتاگويى بولدى.
اعامىز ەشۋاقىتتا ءىس-ارەكەتسىز قولىن قۋسىرىپ وتىرا المايتىن, تىنىمسىز بەينەتكەر, ەڭبەكقور ادام ەدى. ىدىكەڭ زەينەتكەرلىككە شىققاسىن ەسىگىنىڭ الدىنا كوكونىس, باۋ-باقشا ەكتى, مال باقتى, وبلىس كولەمىندە وتەتىن بارلىق ساياسي, الەۋمەتتىك, حالىقتىق, مەملەكەتتىك شارالاردىڭ بارىنە بەلسەنە قاتىسىپ, سويلەدى, سۇحبات, باتا بەردى, ماقالا, كىتاپ جازدى.
ءجالاڭتوس ءباھادۇر قورىن قۇرىپ, ونى 20 جىلدىڭ ۇستىندە باسقاردى. اتالعان مەرزىمدە قاجىماي, تالماي, شارشاماي-شالدىقپاي ۇلى باباسىنىڭ رۋحىن تەربەتۋمەن, ونى ۇلىقتاۋ, ۇلاعاتتاۋ, اتىن تاريحتا, حالىقتىڭ ەسىندە ماڭگىلىك قالدىرۋدىڭ سانالۋان شارالارىن ۇيىمداستىرۋمەن بولدى.
ناتيجەسىندە ءجالاڭتوس باھادۇرگە ارنالعان ءۇش عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ, ونىڭ رۋحىنا ارنالىپ ءۇش رەت اس بەرىلىپ, كىتاپ, كينو شىعارىلىپ, قىزىلوردا قالاسىندا ەڭ كورنەكتى جەردە, توعىز جولدىڭ تورابىندا تەڭدەسى جوق تاماشا ەسكەرتكىش ورناتىلدى, اتى شارۋاشىلىققا, مەكتەپكە, الماتى جانە قىزىلوردا قالاسىنداعى كوشەلەرگە بەرىلدى. ەندى كەلەشەكتە بابانىڭ ەسكەرتكىشىن استانادا قويۋ ماسەلەسىن بەلسەندى تۇردە كوتەرىپ, ءىزباسارلارىنا اماناتتاپ قويعان.
ىدىرىس قالى ۇلى سوڭعى جىلدارى ەلدىڭ, حالىقتىڭ جاعدايى جونىندە, ءجالاڭتوس ءباھادۇر باباسىنىڭ ماسەلەسىمەن ەكى رەت ەلباسىنىڭ قابىلداۋىندا بولدى. جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا بايلانىستى ماسكەۋدەگى, بەيجىڭدەگى اسكەري شەرۋلەرگە قاتىستى.
ءوز باسىم ىدىكەڭدى كوپ جىلدان بەرى جاقسى بىلەمىن, اقيقاتىن ايتسام, جاقسى كورەمىن. بۇرىن ات ۇستىندە, قىزمەت بابىندا, ال ەندى سوڭعى 20 جىلداي كۇندە, كۇنارا دەرلىك ەتەنە ارالاسىپ, بىرگە ءجۇرىپ, بىتە قايناسىپ, تۇزداس, دامدەس, سىرلاس, سىيلاس بولىپ ءبىر-بىرىمىزگە تىلەكتەستىك جاعدايدا دا ءجۇرىپ جاتتىق. ەپتەپ, سىپايى مايدان قىل تارتقانداي ەتىپ, ءازىل ايتىپ قوياتىن دا نازىك نازىمىز بار-تىن.
ەندى مىنە بۇگىندە ءبىز بىلتىرعى جىلقى جىلى توقساننىڭ ۇشەۋىندە باقيلىققا اتتانعان ابىز اعانىڭ اسىل ءسوزىن دە, ءوزىن دە ساعىنىپ ءجۇرمىز...
اعامىز ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارىنىڭ ۇرپاعى, تۇلپاردىڭ تۇياعى, ابىز اقساقالى ساناتىندا قازاق ەلى تاۋەلسىزدىگىنىڭ تۇعىرلى بولۋىنا رۋحاني دەم بەرىپ, اق تىلەۋلى باتاسىن ارناپ كەتتى.
سەيىلبەك شاۋحامانوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
