22 جەلتوقسان, 2011

شات ءجۇزىڭدى مۇڭ شالماسىن, ءبۇلدىرشىن!

400 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
استانادا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ار­نالعان مادەني ءىس-شارالار جالعاسۋدا. ولار قالانىڭ جوعارى جانە ورتا وقۋ ورىندارى, بالاباقشالار مەن باسقا دا ءبىلىم وردالارىندا وتۋدە. جاقىندا سولاردىڭ ءبىرى ءتاۋ­ەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا №54 «نۇر-اي» بالاباقشاسىندا بو­لىپ ءوتتى. مۇندا مەرەيتويلىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋ داستۇرگە اي­نالعان. اتاپ ايتقاندا, جاڭا جىل­دىق شىرشا, ناۋرىز مەي­رامى, استانا كۇنى مەن باسقا دا مەرەكەلەر نازاردان تىس قالعان ەمەس. وسى مەيرام كۇندەرى بالا­باقشا تاربيەشىلەرى ءبۇلدىرشىن­دەر­دىڭ بويىندا اتا-انانى قۇر­مەتتەۋ, وتانسۇيگىشتىك سەزىمدى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى شارالار وتكىزەدى. سوندىقتان با­لا­لاردىڭ اتا-انالارى تاربيەشى­لەر­دىڭ جۇمىسىنا ارقاشان ريزا­شىلىقتارىن بىلدىرۋمەن كەلەدى. اسىرەسە, اتا-انالار تاربيەشى باع­دات قادىربەرلينانىڭ بالالارمەن جۇمىس ىستەۋ ادىسىنە, تىن­دىرىمدىلىعىنا, ەلگەزەكتىگىنە ءتانتى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. جاقىندا باعدات الدا­بەر­گەن­قىزى ءوزىنىڭ تاربيە ىسىندەگى جۇ­مىسىن تاعى ءبىر قىرىنان كور­سەت­تى. ول وزىنە ءتيىستى مەكتەپالدى دايار­لىق «قارلىعاش» توبىنا «ەلىم­نىڭ ەركىندىگى – تاۋەلسىزدىك» اتتى ەرتەڭگىلىك جاساپ بەردى. ونىڭ ماقساتى – بالالاردى وتا­نىمىز­دى سۇيۋگە, ەلىمىزدىڭ ءرامىز­دەرىن قاستەرلەۋگە باۋلي وتىرىپ, تۋعان جەرىنە دەگەن سۇيىسپەن­شى­لىگىن وياتۋ, ەلىن, جەرىن, تاريحىن قۇرمەت­تەيتىن, جانى تازا, ادامگەرشىلىگى مول ازاماتتى قالىپ­تاس­ت­ىرۋ. جەلتوقسان وقيعاسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, پاتريوتتىق ءتار­بيە بەرۋ. ەرتەڭگىلىك تاۋەلسىزدىك جو­لىن­­­داعى كۇرەس شەجىرەسىن ۇعىندىرا وتىرىپ, بالالاردى وتانسۇيگىش­تىككە, ەلجاندىلىققا تاربيەلەۋ, تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى ەلى­مىزدىڭ جەتىستىكتەرى مەن بالالار­دى تانىستىرۋ, بىلىمدەرىن كەڭەي­تە ءتۇسۋ, جاس وسكىنگە ەلىنىڭ باي­لىعىن قورعاۋ قاجەتتىگىن ۇيرەتە وتىرىپ, بولاشاقتا وتانىمىز قازاقستاندى وركەندەتۋگە ءبىلىمدى ادامدار قاجەت ەكەندىگىن ۇعىن­دىرۋ ماقساتىندا دا وتكىزىلدى. مۇندا اۋەلى بالالار جۇدىرىق­تاي كىشكەنتاي جۇرەكتەرىنە قول­دارىن قويىپ, ءبىر ادامداي ەلى­مىزدىڭ ءانۇرانىن ايتىپ بەردى. سو­دان كەيىن جۇرگىزۋشى تاۋەلسىز­دىگىمىزدىڭ – ەڭ باستى قۇندى­لى­عىمىز ەكەنىن, بۇل كۇنگە ءبىز سان عاسىرلار بويى ارمانداپ جەتكەنىمىزدى, ال قازىر تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نا­­زار­­باەۆتىڭ باستا­ۋىمەن ەلى­مىزدىڭ بۇكىل الەمگە تا­نىلعانىن ايتقان سوڭ, بالالار تاۋەلسىزدىك, سول تاۋەل­سىزدىككە ءتۇر­تكى بولعان جەلتوقسان وقيعاسى تۋرالى جىر-شاشۋلا­رىن شاشتى. ودان ءارى وسى وقيعا تۋرالى قو­يىلىم مەن «جەلتوق­سان ىزعارى» اتتى بەينەسيۋجەت كورسە­تىلدى. ەرتەڭگىلىكتىڭ ەكىنشى ءبولى­مىن­دە بالالار تاعى دا تاۋەلسىزدىككە  ارنالعان جىر-شاشۋلار ايتىپ, مانادان بەرى ونەرلەرىن ۇيىپ تىڭداپ وتىرعان اتا-انالارىنىڭ ءبارىن ءتانتى ەتتى. سودان كەيىن ءبۇل­دىرشىندەر كەزەك-كەزەگىمەن ءتاۋ­ەلسىزدىك العان كەزدەن بەرى بولعان ماڭىزدى وقيعالاردى رەت-رەتى­مەن ءتىزىپ, «قازاقستان», «جەل­توق­سان جەلى», «ءوز ەلىم», «سارجايلاۋ», «ارۋ قالام – استانا», «اس­تانا – بايتەرەك», «تاۋەلسىز­دىك العان كۇن», «قىران دالا» سياقتى ءان­دەردى ورىنداپ بەردى. ەرتەڭگىلىكتە بالالاردىڭ «بىلەك سايىسى» مەن «قىز قۋ» ويىن­دا­رى جانە تولە, قازىبەك, ايتەكە بيلەردى سوم­دا­عان رولدەرى قىزىق­تى جانە تار­تىمدى بولدى. شا­رانىڭ سوڭىندا ءاز-بابالاردىڭ باتا بەرگەنى مەن بالالاردىڭ «اتامەكەن» ءانىن ور­ىنداعانى دا قىزىقتى ءارى اسەرلى شىقتى. داستان كەنجالين. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار