اقپارات شىنايىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قورعاۋ ءۇشىن

قازاقستاندا قازىرگى كەزدە كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىرۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى, ول جەكە كرەديتتىك بيۋرولار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ولاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – قارىز الۋشىلاردىڭ قارجىلىق مىندەتتەمەلەرى تۋرالى كرەديتتىك تاريحتى جيناۋ جانە قالىپتاستىرۋ. كرەديتتىك تاريحتى كەيىننەن بانكتەر جانە باسقا دا كرەديتتىك ۇيىمدار قارىز الۋشىنىڭ ءتو­لەم جاساۋ قابىلەتتىلىگىن جانە قارجىلىق جاي-كۇي­ىن باعالاۋ كەزىندە پايدالانادى, بۇل نەگىزىنەن ال­عاندا, قارىز الۋ مۇمكىندىگىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قارىز بوي­­ىن­شا سىياقىنىڭ مولشەرى مەن ستاۆ­كاسىن دا ايقىن­داي­دى. سوندىقتان اقپارات­تىڭ شىنايىلىعىن قام­تا­ماسىز ەتۋ, ونىڭ ساق­تا­لۋى مەن قۇپيالىلىعى كرەديتتىك تاريحتى قالىپ­تاس­تىرۋ جۇيەسىنىڭ ءبىرىنشى ءدا­رە­جەدەگى ماقساتى بولۋى ءتيىس. بۇل تالاپتار «قر بانك­تەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» جانە «قازاقستان رەس­­پۋبلي­كا­سىن­داعى كرەديتتىك بيۋرولار جانە كرەديتتىك تا­ريحتى قالىپتاستىرۋ تۋرالى» زاڭداردا كوزدەل­گەن. كرەديتتىك بيۋرونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى قا­رىز الۋ­شى تۋرالى اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن قام­تاما­سىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. الايدا كرەديتتىك تاريحتى قا­لىپتاستىرۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيە­سى اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن ءجۇز پايىزدىق دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتپەيدى. بۇل مىناداي سەبەپتەر بويىنشا قيىنداپ وتىر: • كرەديتتىك بيۋرونىڭ جەكەمەنشىك ۇيىمدار­مەن قىزمەتى كرەديتتىك بيۋرونىڭ دەرەكتەر بازاسىن­دا­عى اقپاراتتى مەمورگانداردىڭ دەرەكتەر بازاسىن­­دا­­­عى اقپاراتپەن سالىستىرىپ تەكسەرۋ مۇمكىندىگى جوق; • شىنايى ەمەستىكتى كرەديتتىك تاريح سۋبەك­­تى­­سىنىڭ ءوزى عانا انىقتايدى. بىرنەشە كرەديتتىك بيۋ­رونىڭ بولۋى قارىز الۋشىلاردىڭ ءوزىنىڭ كرەديتتىك تاريحىن قاداعالاۋدى قيىنداتادى; • بىرىڭعاي بازانىڭ بولماۋى. كرەديتتىك بيۋرو باسقا بيۋرولارعا بەرىلگەن اقپاراتتى قايتا تەكسەرە المايدى جانە ول ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك اتقارمايدى. كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىرۋدىڭ قولدا­نىس­­­تاعى جۇيەسىنىڭ ەلەۋلى كەمشىلىگى – جۇمىس ىستەپ تۇرعان كرەديتتىك بيۋرو سانىنا بايلانىستى وعان قا­تى­سۋشىلاردىڭ شىعىندارىن ۇلعايتۋ. جۇيە اقپا­رات­تى مىندەتتى جەتكىزۋشىلەر (بانكتەر جانە بانك وپە­راتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرا­تىن ۇيىمدار) اقپاراتتى بارلىق جۇمىس ىستەپ تۇرعان كرەديتتىك بيۋرولارعا بەرۋگە مىندەتتى بولاتىنداي ەتىپ قۇرىلۋى ءتيىس. سەبەبى, ولاردىڭ ءار­قايسىسىندا – باسقا بيۋرونىڭ جۇيەسىنەن ايىرما­شى­لىعى بولاتىن كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىرۋ جونىندە ءوزىنىڭ اق­پا­راتتىق جۇيەسى بار ونداي جاع­دايدا اقپاراتتى ولار­دىڭ ارقايسىسى جۇيەسىنە بەيىمدەۋى قاجەت. بۇل اۋقىمدى كاپيتالدى قاجەت ەتەتىن ءىس. بىرنەشە كرەديتتىك بيۋرونىڭ بولۋى سونداي-اق ولاردىڭ ارقايسى­سى­نان قارىز الۋشى تۋرالى ەسەپتى ساتىپ الۋ قاجەتتى­گىنە الىپ كەلەدى. كرەديتتىك ۇيىمداردىڭ بارلىق وسى شىعىستارى قارىز الۋشىلارعا اۋدارىلادى, بۇل قارىز قۇنىنىڭ قىم­باتتاۋىنا الىپ كەلەدى. كرەديتتىك تاريحتى قالىپ­تاستىرۋدىڭ قولدانىلىپ جۇرگەن جۇيەسىنىڭ كەمشىلىگى كرەديتتىك تاريحتىڭ دەرەكتەر بازاسىن جەتىلدىرمەۋگە, سونداي-اق قارجىلىق قىزمەت كورسەتۋدى تۇ­تىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋعا, كرەديتتىك ۇيىمداردىڭ قانداي دا بولسىن ءوز پايداسىن الۋ ءۇشىن ايلا-شارعى جاساۋىنا الىپ كەلەدى. وسى پروبلەمالاردى شەشۋ ماقساتىندا, قر ۇلت­تىق بانكى كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەدى. ونىڭ ءمانى جۇيەنى ءبىر مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋ­رونىڭ (مكب) جانە كوپتەگەن جەكە كرەديتتىك بيۋ­رو­لاردىڭ بىلدىرۋىندە. وسى قاعيدات بويىنشا كوپ­تە­گەن دامىعان ەلدەردە جۇيەلەر قۇرىلعان. وسىن­داي ۇسىنىمداردى دۇنيەجۇزىلىك بانك تە بەرەدى. وسى ۇلگىگە سايكەس, مكب قارىز وپەراتسيا­لا­رى بويىنشا كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىراتىن كرەديتتىك تاريحتىڭ ەتالوندىق دەرەكتەر بازا­سى­نىڭ ءرولىن اتقاراتىن بولادى. ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ, بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن ءتۇر­لەرىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمداردىڭ, باسقا كرەدي­ت­­­تىك ۇيىمداردىڭ مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋروعا اقپارات بەرۋى مىندەتتى بولادى. مكب دەرەكتەر با­زاسىندا اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وعان مەمورگانداردىڭ دەرەكتەر بازا­لا­رىنا كىرۋگە رۇقسات بەرىلەتىن بولادى, بۇل شىنايى بولماۋ تاۋەكەلىن بارىنشا ازايتادى. مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋرونىڭ اكتسيونەرى قر ۇلتتىق بانكى بولادى. ۇلتتىق بانك رەتتەۋشى رەتىندە قاداعالاۋ وكىلەتتىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋ جانە كرەديتتىك نارىقتىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ, سونداي-اق قازاقستاندا كرەديتتىك بيۋرونىڭ تەح­ني­كالىق جانە اقپاراتتىق جۇيەلەرىن جاقسارتۋ ءۇشىن شىنايى اقپارات الۋعا مۇددەلى, بۇل ناتيجەسىندە كرەديتتىك تاريحتىڭ ساقتالۋىن جانە قۇپيا­لى­لىعىن قامتاماسىز ەتەدى. مكب سونداي-اق ءوز قىزمەتىن كوممەرتسيالىق ەمەس نىساندا جۇزەگە اسىراتىن بولادى. بۇل كرەديتتىك ەسەپتەردى ساتىپ الۋ بويىنشا قىزمەت كور­سەتۋلەر قۇنىن تومەندەتۋگە جانە سونىڭ سالدا­رى­نان كرەديت قۇنىن تومەندەتۋگە الىپ كەلەدى. جەكە كرەديتتىك بيۋرونىڭ اقپارات جيناۋى مكب-داعى سياقتى شەك­تەۋ­لى بولمايدى. ماسەلەن, ەگەر مەملەكەت­تىك كرەديتتىك بيۋرو كرەديتتىك تاريحتى قارىز وپەراتسيالارى تۋرا­لى عانا قالىپتاستىرۋدى ءجۇ­زە­گە اسىراتىن بولسا, وندا جەكە كرەديتتىك بيۋرو­لار­دىڭ كرەديتتىك تاريح سۋبەكتىسىنىڭ بارلىق قار­جىلىق مىندەتتەمەلەرى بوي­ىنشا قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىگى بار. جەكە كرەديتتىك بيۋروعا اقپارات بەرۋ ەرىكتى نەگىزدە بولادى. سوندىقتان جەكە كرەديتتىك بيۋرو تولىق اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اقپارات جەتكىزۋشىلەردىڭ تىزبەسىن كەڭەيتۋگە مۇددەلى بولا­دى. تيىسىنشە, ولاردىڭ اراسىنداعى باسەكەلەستىك قا­لىپتاستىرىلاتىن كرەديتتىك تاريحتىڭ تولىق­تى­عى مەن ساپاسىنا نەگىزدەلەدى. جەكە كرەديتتىك بيۋرولار اراسىنداعى وسىنداي ادال باسەكەلەستىك ولاردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. كرەديتتىك تاريحتىڭ ساپاسىن كوتەرۋ قارىز الۋشىنىڭ قارجىلىق جاي-كۇيىن بارابار باعالاۋعا جانە قارىزدى از قۇنمەن الۋ مۇمكىندىگىن ۇلعايتۋعا سەبەپشى بولادى. جەكە كرەديتتىك بيۋروعا, سونداي-اق مكب دەرەكتەر بازاسىنا شەكتەۋلى كىرۋگە رۇقسات بەرىلەتىن بولادى. وسىلاي­شا, قر ۇلتتىق بانكى كرەديتتىك تاريحتى قالىپ­تاستىرۋ جۇيەسىن دامىتۋ ءۇشىن جۇرگىزەتىن ءىس-شارالار مەملەكەتتىك جانە جەكە كرەديتتىك بيۋرونىڭ دەرەكتەر بازاسىنداعى اقپا­راتتى قورعاۋ, ساقتاۋ جانە قۇپيالىلىعى جونىندەگى, ونىڭ شىنايىلىعى مەن تولىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى مىندەتتەردى شەشەدى. –––––––––––––––– RSS        كرەديتتىك بيۋرو. ۇلتتىق بانك كرەديتتىك تاريحتى قالىپتاستىرۋ جۇيەسىنىڭ جاڭا ۇلگىسىن ۇسىنادى TW         ۇلتتىق بانك مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋرو قۇرۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر