بي ونەرىنىڭ ورىنداۋشىلىق مەكتەبى قالىپتاسقان وتكەن عاسىردا قانشاما تالانتتى بيشىلەر ساحنادان ءوز ونەرلەرىن پاش ەتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. وعان ارينە ەگەمەندىك العان جىلداردىڭ دا قوسقان ۇلەسى مول. بۇگىنگى كۇنى ءار وبلىس ورتالىعىندا بىرنەشە بي ۇجىمى بار ەكەنىن ءار دەڭگەيدە ءوتىپ جۇرگەن بايقاۋلار مەن كونتسەرتتىك باعدارلامالار ارقىلى بىلەمىز.
حح عاسىردا ساحنانىڭ ءسانى بولعان نۇرسۇلۋ تاپالوۆا, گۇلجان تالپاقوۆا, مارحابا يمانقۇلوۆا, ايگۇل ءتاتي جانە تاعى دا باسقا بيشىلەر بولعانىن بىلەمىز, كەيىنگىسى كورەرمەندى ءبىر ءدۇر سىلكىندىرگەن قىتاي ەلىنەن كەلگەن شۇعىلا ءبيشى ەدى. ودان بەرى دە ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. سوڭعى ۋاقىتتا جەكە ورىنداۋشىلىق مەكتەپ جوعالىپ بارا جاتقانداي كورىنىپ, بي ونەرىنىڭ اعا بۋىن وكىلدەرىن وسى جاعى كەنجەلەپ قالىپ بارا جاتىر-اۋ دەگەن وي دا ءجيى مازالايتىن. ايتكەنمەن شارا اپامىز سالىپ كەتكەن سارا جولدىڭ سورابى ۇزىلمەگەندەي.
ءبىرىنشى باعدارلامانى ۇسىنعان, تاجىريبەلى, ءبىراز ۋاقىت ساحنانىڭ كوركى بولىپ جۇرگەن وتە تالانتتى قىزىمىز انەل ماراباەۆا-تۇعىن. ول ءوزىنىڭ « ۇلى دالا اۋەنى مەن ءبيى» اتتى جەكە كونتسەرتىن «تۇران» فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن وتكىزدى. بۇل انسامبل انەل ماراباەۆانىڭ بيلەرىن عانا سۇيەمەلدەپ قويۋمەن شەكتەلگەن جوق. كونتسەرتكە كەلگەن كورەرمەن ءانسامبلدىڭ ورىنداۋىندا ۇلتتىق مۋزىكامەن قاتار تۇركى اۋەزىنە ابدەن قانعانداي.
انەلدىڭ ستۋدەنت كەزىنىڭ وزىندە اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ ساحناسىندا بەرگەن كونتسەرتى دە ەسىمىزدە. ال 2013 جىلى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساحناسىندا بەرگەن كونتسەرتىندە ءوزىن ناعىز بي ونەرىنىڭ مايتالمانى رەتىندە كورسەتە الدى. مۇنى ايتىپ وتىرعان سەبەبىمىز, ءومىرىن ونەرگە ارناعان ادام ساحناعا وسىنداي جان-جاقتى دايىندىقتى قاجەت ەتەتىن جەكە كونتسەرتتەر بەرىپ تۇرۋ ارقىلى ۇلكەن سىننان ءوتىپ تۇرادى. وسىنى جاقسى ۇققان انەل باعدارلاماسىنا جاڭادان بيلەر قوسىپ, ۇلكەن دايىندىقپەن كەلىپتى. بۇل باعدارلاما ماڭعىستاۋ ولكەسىندە, اقتاۋ قالاسىندا كورسەتىلگەن-ءدى. ەندىگى جەردە وسى باعدارلامانى استانا, الماتى, تاعى دا باسقا قالالاردا كورسەتسەم دەگەن جوسپارى دا بار.
انەل ماراباەۆانىڭ ورىنداۋىنداعى قازاق بيلەرىمەن قاتار كورەي, يسپان, موڭعول حالىقتارىنىڭ بيلەرى ونىڭ كونتسەرتتىك باعدارلامالارىندا ويىپ ورىن العان. ءار ۇلتتىڭ بيلەرىن ورىنداۋدا سول ەتنوسقا عانا ءتان قيمىل مەن ابدەن ءيى قانعان ءمىنسىز قوزعالىستار ارقىلى بەرىلەتىن كەرەمەت بي ونەرىن جانىنا سەرىك ەتكەن انەل قىزىمىزدىڭ ونەرىن ءالى دە تاماشالايتىن بولامىز دەگەن ۇمىتتەمىز.
جالپى, اقمولا قالاسىنىڭ استانا اتانىپ, ەلوردانىڭ باس قالاسىنا اينالۋى ونەر مەن مادەنيەت سالاسى وكىلدەرىنىڭ الدىنا دا جاڭا ماقسات-مىندەتتەر قويعانى بەلگىلى. وسىنداي ۋاقىت تالابىنا ساي استانا قالاسى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قۇرالعان «شالقىما» ءانسامبلى بۇگىنگى كۇنى كەمەلىنە كەلگەن بي ۇجىمى. سوناۋ 2007 جىلى ءتورت قىزدان عانا قۇرالعان انسامبلگە باسشىلىق جاساعان جاس جىگىت ابدراسۋل ەسەكەەۆ, بۇگىنگى كۇنى جىگىت اعاسى. ول شىعارماشىلىق ۇجىم قۇرۋدىڭ ميحاناتىن كورە ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ دە العاشقى بيلەرىن قويىپ, انسامبل رەپەرتۋارىنا ەنگىزدى. العاش ا.ەسەكەەۆتىڭ قويعان «شاتتىق», «قوس القا» بيلەرىمەن قاتار زاۋىربەك رايباەۆتىڭ «شولپى» ءبيى بيلەنگەن بولاتىن.
ءانسامبلدىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءارى بالەتمەيستەرى ا.ەسەكەەۆ رەپەرتۋار قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا تەك قانا قىزداردان قۇرىلعان بۇل انسامبلگە رەسپۋبليكاعا بەلگىلى بالەتمەيستەرلەردى شاقىرىپ بيلەر قويعىزىپ وتىردى.
ءانسامبلدىڭ رەسمي اشىلۋىندا قويعان كونتسەرتتىك باعدارلاماعا تالداۋ جاسايتىن بولساق, تويعان ءىزىم, لاريسا كيم, ايگۇل كۋلبەكوۆا, گۇلبانۋ مىرزاباەۆا, زاۋرە اجىبەكوۆالار قويعان بيلەرى ءار قولدان شىققان تۋىندىلار بولعاندىقتان ءوز ەرەكشەلىكتەرىمەن انسامبل رەپەرتۋارىن بايىتۋمەن بىرگە ساحا ەلىنىڭ, ۇيعىر, ورىس, ارميان, تۇرىك, يسپان, كورەي ت.ب. الەم حالىقتارىنىڭ بيلەرىن قويۋدا دا بالەتمەيستەرلەر شاقىرىلىپ وتىرعان.
مىنە, وسىنداي ۇجىمدا ەڭبەك ەتىپ ناعىز كاسىبي تاجىريبەدەن وتكەن كوركەم شولوشوۆا اتتى قىزىمىز كەرەمەت «قىز قيالى» دەگەن اتپەن جاڭا جىل قارساڭىندا ءوزىنىڭ جەكە كونتسەرتىن وتكىزگەنى حورەوگرافيا ونەرىنىڭ بيىلعى جىلعى تاعى ءبىر جاڭالىعى بولدى.
كوركەم شولوشوۆانى قانداي بيدە دە وبرازدى اشا الاتىن تالانتتى ءبيشى دەۋگە بولادى. ونىڭ رەپەرتۋارىنداعى ويناقى تاتار ءبيى نەمەسە قازاقتىڭ تومپاڭداعان قويشى بالاسى, نە بولماسا حالىق ءانى «اقبايان» اتتى انگە قويىلعان ليريكالىق بي, وسىنىڭ بارلىعىن ءتىلسىز دەنە قيمىلىمەن, جۇرەكتى جارىپ شىققان سەزىممەن بەرىلدى.
وسى ورايدا, «شالقىما» ءانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءارى باس بالەتمەيستەرى ابدراسۋل ەسەكەەۆتىڭ ەڭبەگىن اتاپ كەتكەن دە ءجون سياقتى. كوپ جاعدايدا ۇجىمدىق ونەر وشاعىنان جەكە كونتسەرت دايىنداۋ تەك جەتەكشىنىڭ قولداۋىمەن جۇرەتىنى بەلگىلى. ال ابدراسۋل ناجمادين ۇلى جاستاردىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ وسۋىندە ۇلكەن قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان جەتەكشى.
بيىلعى جىلعى وسى ەكى كونتسەرتتىك باعدارلاماعا قاراپ, قازاقستاندا جەكە ورىنداۋشىلىق مەكتەپتىڭ قايتا جاندانا باستاعانىنىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. وسى ەكى باعدارلامادا دا قازاق بيلەرىمەن قاتار باسقا ۇلتتاردىڭ بيلەرىن دە ناقىشىنا كەلتىرە ورىنداعان بيشىلەردىڭ ونەرىنە كورەرمەن ءتانتى بولعانىنا كۋا بولدىق.
بي ونەرi كۇللi ادامزات بالاسىنا ورتاق, دۇنيە جۇزiندەگi حالىقتاردىڭ بارلىعىنا بiردەي تۇسiنiكتi. ءار حالىقتىڭ ۇلتتىق ەرەكشەلiكتەرiنە وراي بي ونەرiنiڭ كوركەمدiك بەينەلەۋ قۇرالدارى مەن مازمۇنى ءارتۇرلi بولىپ كەلەدi. ءار حالىقتىڭ بەلگiلi بiر ەرەجەلەرگە باعىندىرىلعان اسەم دە سۇلۋ, نازiك قيمىلدارىنان كەلiپ بي تۋىندايدى. بي ونەرiنەن ءار حالىقتىڭ وزiنە ءتان ۇلتتىق سيپاتىن انىق بايقايمىز. سول حالىقتىڭ ءداستۇرiن, ادەت-عۇرپىن, سالتىن, تۇرمىس-تىرشiلiگiن اينىتپاي تانىتا الاتىندىقتان, ولاردى بiر-بiرiنەن وڭاي اجىراتۋعا بولادى.
ارينە ساحنادا كەيبىر كەم-كەتىكتەردىڭ بولاتىنى دا بەلگىلى. سونىڭ ءبىرى ساحنادان جەتى اتاسىن ساناپ, رۋىن اتاپ جارنامالاۋ. ال ساحنادان قاي رۋدان شىققانىن ايتۋدى حوش كورمەدىك. ونەر ادامى – حالىقتىڭ ادامى, ونەر – حالىقتىڭ عاسىرلار بويى جوعالتپاي بۇگىنگى ۇرپاققا جەتكىزگەن رۋحاني ازىعى. وعان ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. ولاي بولسا وسى جاعىنان ونەر ادامدارى ساق بولعانى دۇرىس.
رەپەرتۋار تاڭداۋدا دا وتە ۇقىپتىلىق قاجەت ەكەنىن ەسكەرتكىمىز كەلەدى. يسپان حالقىنىڭ وتتى, جالىندى ءبيىن بيلەگەندە, وبرازدى اشۋ ۇلكەن سەزىمدى بەرە ءبىلۋدى قاجەت ەتەدى. ارينە دايىندىقتىڭ ارقاسىندا قانداي كۇردەلى قيمىل بولسا دا ورىنداپ شىعۋعا بولادى. دەگەنمەن, ءبيدىڭ بار قاسيەتى – كوڭiل كۇيدi بiلدiرەتiن قيمىل-قوزعالىستاردى دۇرىس تاۋىپ, ناقتىلى قولدانا بiلۋمەن قاتار ىشكى جان سەزىمىن كورەرمەنگە جەتكىزە ءبىلۋ.
جالپى, بي – ادامنىڭ كوڭiل كۇيiنە نەگiزدەلگەن, مۋزىكالىق ىرعاققا باعىنىشتى, ءتۇرلi قيمىلدار تiزبەگiمەن بەينەلەنەتiن ونەر. ادام بالاسىنا ءتان اسەمدiك پەن ادەمiلiك, ومiرگە دەگەن كوزقاراس پەن كوڭiل كۇي بي تىلىمەن كورiنiس تابادى. تەك سول «ىرعاق» ادامنىڭ جان دۇنيەسiنiڭ كوزگە كورiنبەيتiن تەربەلiستەرiن ايقىن بiلدiرەدi. ال حالىق بيلەرiنiڭ تۋىنا ءار حالىقتىڭ وزiنە ءتان مiنەز-قۇلقى, تۇرمىس-سالتى, مادەنيەتi اسەر ەتەدi. مىنە, بيشىلەر ءۇشىن وسىنى ەستە ساقتاۋ اسا ماڭىزدى.
ەكى جەكە ورىنداۋشى قىزدىڭ بيدi شەكسiز ءسۇيىپ, تابيعي تالانتى مەن تالابىنىڭ, ەڭبەكقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ۇلكەن تابىسقا قول جەتكiزگەنىن ساحنادان تاماشالاپ جەكە ورىنداۋشىلىق ونەردىڭ ەرتەڭىنە ءۇمىت شوعى قايتا تۇتانعانداي اسەرگە بولەندىك.
تويعان ءىزىم,
قازكسر-ءنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, ونەرتانۋ كانديداتى, پروفەسسور
