ەلباسى ۇنەمى جاستارعا قامقورلىق كورسەتىپ, ءبىلىمدى جاستاردى قولداپ كەلەدى. مەملەكەت قامقورلىعىمەن وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن وڭىرلەردەن جاستار ساياساتى باسقارماسى قۇرىلدى. دەسەك تە وڭىرلەردە جۇرگەن جاستاردىڭ جاعدايى قالاي؟ اسىرەسە اۋىلدى جەرلەردەگى جاستار نە ىستەپ ءجۇر دەگەن ساۋال تۋادى.
بۇگىنگى تاڭدا جامبىل وبلىسىندا 263 مىڭنان استام جاس بار ەكەن. ال سول ەكى ءجۇز مىڭنان استام جاستىڭ ءبارى جۇمىسپەن قامتىلعان, قوعامنان ءوز ورنىن تاپقان دەسەك, شىندىقتىڭ اۋىلىنان الىستايتىنىمىز انىق. الايدا وبلىستىق جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, ءوڭىر جاستارىن جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ بويىنشا ناتيجەلى كورسەتكىشتەر ورىن العان ەكەن. اعىمداعى جىلى جاستاردى ۆاكانتتىق بوس جۇمىس ورىندارىنا, جاستار پراكتيكاسىنا, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا تارتۋ بويىنشا 12003 جاستى جۇمىسپەن قامتۋ بەلگىلەنىپتى. سونىمەن قاتار بيىل 29 جاسقا دەيىنگى 5223 جاس جۇمىسپەن قامتىلعان. ونىڭ ىشىندە 1892 جاس ۆاكانتتىق بوس جۇمىس ورىندارىنا ورنالاسسا, 1250 تۇلەك جاستار پراكتيكاسىنا, 221 ازامات الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جولدانعان. «سونداي-اق 1035 جاس قىسقا مەرزىمدى, 97 جاس كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتىلسا, 728 جاس اقىلى قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلدى. قازىرگى كەزەڭدە 25 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاس تۇراقتى جۇمىسپەن, 54 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاس ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلسا, 22 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاس قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋعا جولداندى», دەيدى باسقارما باسشىسى ءمادي ماتەن.
قازىرگى كەزدە قوعامدا NEET جاستار دەگەن ۇعىم قالىپتاستى. ولار ەش جەردە وقىمايتىن, ەش جەردە جۇمىس ىستەمەيتىن جاستار ساناتىندا. وسى ساناتتاعى جاستاردىڭ كورسەتكىشى وبلىستا 10,7 پايىزدى قۇراپ وتىر. جىل باسىنان بەرى وڭىردە 19 بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسى ءوتىپ, 266 جۇمىس بەرۋشىدەن 953 بوس جۇمىس ورىندارىنا ۇسىنىس ءتۇسىپتى. ناتيجەسىندە 102 جاس تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان.
بۇگىندە جاستاردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى وزەكتى ماسەلە. سول سياقتى ولاردىڭ ءبىلىم الۋى دا ماڭىزدى. جامبىل وبلىسىنان بۇگىندە «سەرپىن-2050» جوباسى بويىنشا 820 ستۋدەنت مەملەكەتتىك گرانتتاردى يەلەنىپ, ەلىمىزدىڭ اقمولا, اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي, پاۆلودار, سولتۇستىك جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا ءبىلىم الۋدا. جالپى, قازىرگى كەزەڭدە جاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى دامىتىپ, قوعامعا ۇلەس قوسۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان تيىسىنشە مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلعان. سونداي جوبانىڭ ءبىرى دۇنيەجۇزىلىك قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسقان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «جاس پروەكت» جوباسى. «وتكەن جىلى اتالعان جوبا الماتى, پاۆلودار, تۇركىستان جانە قاراعاندى وبلىستارىندا باستاۋ الدى. ال اعىمداعى جىلى جامبىل, قىزىلوردا, اقتوبە, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا جالعاسىن تاپتى. مۇندا ارقايسىسى 1 ميلليون تەڭگەدەن بولاتىن 1000 جوبا بار. ال جوباعا قاتىسۋ ءۇشىن 3, 4, 5 ادامنان كوماندا قۇرىلۋ كەرەك. جوبانىڭ جالپى ماقساتى – جۇمىسسىز جاستارعا قولداۋ كورسەتۋگە جانە ايلىق تابىسى از ادامدارعا باعىتتالعان. مۇندا جاستارعا التى اي بويى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ تەگىن. ماسەلەن, جوباعا قاتىسقان ورتا ءبىلىمى بار ازاماتتىڭ ايلىعى 40 مىڭ تەڭگە بولسا, جوعارى ءبىلىمى بار جاستار ءۇشىن – 60 مىڭ تەڭگە. بۇل كۇندە جامبىل وبلىسىنان 300-دەن استام جوبا تىركەلگەن», دەيدى «جاس پروەكت» جاستار جوباسىنىڭ وقىتۋ مەنەدجەرى ابزال ەسىركەپوۆ.
ەگەر مۇنداي جوبالار جاستاردىڭ جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتىپ, باسەكەگە قابىلەتتى جاستاردى تاربيەلەپ جاتسا ءتىپتى جاقسى. بۇل ورايدا كوپ نارسە جاستاردىڭ وزىنە دە بايلانىستى سياقتى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
