الاتاۋدىڭ باۋرايىنان ءبىر كوتەرىلىپ تومەن تۇسكەنىمىز سول ەدى, رەسەيدىڭ استاناسى ماسكەۋگە قوندىق. «شەرەمەتەۆو» اۋەجايىنىڭ الدىنا شىعا سالىپ, بۇل جاقتىڭ فۋتبولمەن تىنىستاپ تۇرعانىن بىردەن بايقادىق. جان-جاقتىڭ بارىندە فۋتبولشىلاردىڭ سۋرەتى مەن كەلگەن قوناققا جول كورسەتەتىن ەرىكتىلەر. «رەسەي جارىستى عالامات وتكىزىپ جاتىر» دەگەن اقپاراتتىڭ باق بەتىندە جازىلىپ جاتقانى بەلگىلى. جاڭالىقتان كورگەن ءبىر بولەك, ءوز كوزىمىزبەن كورگەنىمىز ءبىر بولەك قوي. راسىمەن دە, ايتارى جوق, بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپتى. فۋتبول تويىنا كەلگەن ادامدى قۇدالارىنداي كۇتىپ جاتقان ورىس حالقىن كورىپ, باس بارماعىمىزبەن باعا بەردىك.
وتكەن عاسىردا اتاعى دۇركىرەپ, تالاي تاريحي سپورت جارىستارىن وتكەرگەن «لۋجنيكي» قايتا تۇلەپ سالا بەرگەن. ءتىپتى وسى الەم چەمپيوناتىنا ارنايى سالىنعان ستاديونداي ما دەرسىز! 80 مىڭ ادامدى سىيدىرعان الىپ كەشەن سەگىز وزەن تۇيىسكەن ايدىندى كولدەي. الەمنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەندەر – مۇحيتتىڭ ارعى بەتىنەن كەلگەن مەكسيكالىق تا, دۇنيەنىڭ وزگە قيىرىنان كەلگەن جاپونيالىق تا – ءبارى وسىندا. وسى فۋتبول تويىنىڭ نۇكتە قويىلار ساتىندە ءبىز دە, قازاقتار دا بارمىز. بيىل ايتپاقشى, مۋنديال تاماشالاۋعا 4,5 مىڭ قازاقستان ازاماتى كەلىپتى. بۇل بۇرىن-سوڭدى بولماعان ءىرى كورسەتكىش.
ويىن الدىندا حورۆاتيانىڭ تىلەۋىن تىلەگەندەر كوپ ەكەنىن بايقادىق. بيىلعى چەمپيوناتتا كورەرمەن كوزايىمىنا اينالىپ, سەنساتسيانىڭ نەشە ءتۇرىن جاساعان شاقپاق جەيدەلىلەر سوڭعى كۇشىن سارپ ەتسە دە فرانتسياعا تەرەزەسى تەڭ قارسىلىق كورسەتەدى دەپ سەندىك. پلەي-وففتا وتكىزگەن مينۋتتارىنىڭ كوپتىگى سونشا, قارسىلاسىنان 1 ويىندى ارتىق ويناعانداي ەكەن. باسىنان الماعايىپ ماتچتاردى وتكىزگەن حورۆات فۋتبولشىلارى ەشتەڭەگە باس قاتىرمايتىن, سوڭىنا دەيىن كۇرەسەتىن قايسار مىنەزدى كورىندى. قاقپاسىنا گول جىبەرسە, شىبىن شاققان قۇرلى بولماي بايىرعى قالپىنان ەش تانبايدى. باپكەرى زلاتكو ءداليچتىڭ دە سابىرلى بەينەسى قۇرامانىڭ ويىن مانەرىنە زور اسەر ەتىپتى.
ويىننىڭ 18-مينۋتىندا ماريو ماندجۋكيچ ءوز قاقپاسىنا گول سوعىپ الدى. بۇل الەم چەمپيوناتتارى فينالىنىڭ تاريحىنداعى ەڭ ءبىرىنشى اۆتوگول. وسىعان دەيىن وتكەن 20 فينالدا ەشكىم ءوز قاقپاسىنا گول سوقپاعان ەكەن. 28-مينۋتتا يۆان پەريشيچ تارازى باسىن تەڭەستىرىپ, قاسىمىزدا وتىرعان زاگرەبتەن كەلگەن جانكۇيەرلەردى ەستەن ايىردى. بىراق بۇل قۋانىش نەبارى 10-مينۋتقا عانا سوزىلدى. ارگەنتينالىق تورەشى نەستور پيتانا بەينەقايتالاۋعا جۇگىنىپ, پەنالتي بەلگىلەدى. بۇل دا فۋتبول تاريحىندا ءبىرىنشى مارتە ورىن العان وقيعا. انتۋان گريزمان 11 مەترلىك ايىپ دوبىنان ءمۇلت كەتپەدى.
2-تايمنىڭ باسىندا جىگەرلەنىپ شىققان حورۆات ويىنشىلارى تۇس-تۇستان شابۋىلعا شىقتى. فرانتسيا قورعانىپ باقتى. رەتى كەلسە قارىمتا شابۋىل جاساپ, اراگىدىك بوي كورسەتىپ تۇردى. سونىڭ ءبىرى 59-مينۋتتا گولعا اينالدى. پول پوگبا الدىمەن وڭ اياقپەن سوققى جاساپ ەدى, قورعاۋشى قايتاردى. قايتىپ كەلگەن دوپتى سول اياعىمەن باعىتتاعان جارتىلاي قورعاۋشى وزىنە «وڭدى-سولدىڭ ءبارى ءبىر» ەكەنىن كورسەتتى. 3:1.
اراعا 6 مينۋت سالىپ جاس شابۋىلشى كيليان مباپپە تابلوداعى كورسەتكىشتى 4:1 قىلدى. ءالى جيىرماعا تولماعان مباپپە پەلەدەن كەيىنگى فينالدا گول سوققان جاس ويىنشى اتاندى. بۇل كيلياننىڭ بىرىنشىلىكتەگى 4-گولى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇعاناسى قاتپاعان جاس شابۋىلشى تۇبىندە ميروسلاۆ كلوزەنىڭ رەكوردىن بۇزۋى ىقتيمال ەكەن. العاشقى چەمپيوناتىندا 4 دوپ سوقسا, ءالى تالاي ءمۋنديالدىڭ سۇرمەرگەنى اتانار دەستىك. كلوزە سوققان 16 گول ازىرگە مۇرتى بۇزىلماي تۇر. ويىن اياقتالىسىمەن بۇل فۋتبولشى الەم چەمپيوناتىنىڭ «ۇزدىك جاس ويىنشىسى» ماراپاتىن يەلەندى. ال ماتچتىڭ قورىتىندى ناتيجەسى 4:2-ءنى ماريو ماندجۋكيچ تىركەدى. قاقپاشىنىڭ قاتەلىگىن پايدالانعان ارداگەر شابۋىلشىنىڭ بۇل گولى حورۆات جانكۇيەرلەرىنىڭ كوڭىلىنە دەمەۋ بولدى. ارينە فينالدا جەڭىلۋ وڭاي ەمەس, دەگەنمەن شاقپاق جەيدەلىلەردىڭ جانكۇيەرلەرى بۇل جەڭىلىسكە اسا قاتتى قوبالجي قويمادى. ءبىردى-ەكىلى فاناتتىڭ كوزىنەن جاس اققانىن عانا كوردىك. ايتپەسە حورۆاتيا فۋتبولى ءۇشىن بۇل نەگىزىندە ۇلكەن ولجا. 20 جىل بۇرىن جارتىلاي فينالعا شىققانىن ايتىپ شارشاعان ەل, جاڭا بەلەستى باعىندىردى. فينالعا شىقتى. ەندىگى مەجە – بۇدان ءبىر ساتى جوعارى كوتەرىلۋ. ياعني چەمپيوندىق اتاققا قول سوزۋ.
ال فرانتسيا شە؟ فرانتسيا بولسا كەزەكتى چەمپيوندىعىنا قول جەتكىزدى. ولار دا تۋرا 20 جىل بۇرىن چەمپيون اتانعان. اراسىندا ءبىر رەت فينالدا وينادى. قۇراما باپكەرى ديدە دەشام ەندى اڭىز ادامداردىڭ قاتارىنا كىردى. فۋتبولشى بولىپ تا, باپكەر بولىپ تا الەم چەمپيونى اتانعان ادام مىنا جەر شارىندا ەكەۋ عانا ەدى. ەندى برازيليالىق ماريو زاگاللو مەن نەمىس فرانتس بەككەباۋەردىڭ قاتارىنا دەشام دا كەلىپ جايعاسا كەتتى.
اقتىق ماتچتان كەيىن «لۋجنيكيدىڭ» تومەنگى قاباتىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. قاۋمالاعان جۋرناليستەردىڭ اراسىنان دەشامدى جاقىن تۇستان كوردىك. بەت-الپەتىندە ءسال عانا بولار-بولماس قۋانىشتىڭ رايى سەزىلەدى. دۇنيە فۋتبولىنىڭ تاريحىنا اتى ەنىپ, كۇللى فرانتسيا جۇرتشىلىعىنا ۇمىتىلماس مەرەكە سىيلاعان باپكەردىڭ وسىنشاما سىر بىلدىرمەي, سابىرلى كەلگەنىنە تاڭدانباسقا شارا جوق. مىنە, ۇلى ىستەردى وسىنداي قاراپايىم ادامدار ۇندەمەي بىتىرەتىنى راس ەكەن-اۋ.
عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماسكەۋ,
رەسەي
