ودان بەرى دە ءتورت جىلداي ۋاقىت وتە شىقتى. مەديتسينالىق ءتۋريزمنىڭ ءبىزدىڭ ەلدەگى جاعدايى بىردەن وڭالىپ كەتە قويدى ما؟ قيىنداۋ سۇراق. جىل سايىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا «وسىنشا ميلليون ەۋرو شەتەل مەديتسيناسىنا كەتتى» دەگەن دەرەكتەر جاريالانادى. قاراپ وتىرساق, سول شەتەلدەردەگى كلينيكالاردىڭ جاعدايى, قازىرگى زامانعى جابدىقتارمەن قامتىلۋى بىزدەگىلەرمەن بىردەي. ءتىپتى كەيبىر قازاقستاندىق ەمحانالاردىڭ ارتىق تۇستارى دا بار.
ەندەشە, شەكارا اسىپ, دەرتىنە داۋا ىزدەگەن جۇرتتىڭ قاراسى نەگە كوپ؟ مۇمكىن ماسەلە كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ ساپاسىندا, ماماننىڭ بىلىكتىلىگىندە شىعار؟ الدە «شەتەلگە بارىپ ەمدەلىپ كەلدىم» دەگەن ماقتان ءۇشىن بە؟ ارينە كەيبىر قيىن دياگنوزداردى تولىق ەمدەپ شىعۋعا وتاندىق مەديتسينانىڭ قاۋقارى جەتپەيتىن جاعدايلار دا بولادى. قايدا بارىپ قارالامىن دەسە دە اركىمنىڭ ەركى وزىندە, دەگەنمەن مەملەكەت مەديتسينا سالاسىنا دەپ قىرۋار قارجى ءبولىپ, قاجەت جاعدايدىڭ ءبارىن جاساپ جاتقان كەزدە شالعايعا شابۋدىڭ ءمانى بار ما؟ مىسالى, اتىراۋلىقتار سىرقات سىر بەرە قالسا, الىستى ايتپاعاندا, كورشىلەس رەسەيدىڭ استراحان, سامارا وبلىستارىنا ءجيى بارادى. سوڭعى ۋاقىتتاردا تاشكەنت «سانگە اينالدى».
ال قانشا شەتەلدىك قازاقستانعا كەلىپ ەمدەلدى؟ «پلانەتا kz» تۋريستىك كومپانياسىنىڭ باسشىسى روزا بەكەنوۆانى دا وسى ساۋال ءبىرازدان بەرى مازالاپ ءجۇر. مەديتسينالىق تۋريزم باعىتىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيا جەتەكشىسىنىڭ ماماندىعى – دارىگەر. بىرنەشە جىل بولدى, شەتەلگە بارىپ ەم الامىن, دەمالامىن دەۋشىلەردىڭ ساپارىن ۇيىمداستىرادى. ەندى قازاقستانعا, اتىراۋعا شەتەلدىكتەردى تارتۋدى ماقسات ەتۋدە. «ازىرگە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ شەتەل دارىگەرلەرىنە بارىپ قارالۋلارىنا كومەكتەسىپ ءجۇرمىز, بىراق قارسى باعىتتى دا ۇيىمداستىرۋ جوسپارىمىزدا بار», – دەيدى روزا ابىلماجىنقىزى. باستاما ناتيجەسىز ەمەس. شەتەلدىك اۋرۋحانالارمەن بايلانىس ورناپ جاتىر.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مانشۇك ايمۇرزيەۆانىڭ ايتۋىنشا, جاقىندا وڭتۇستىككورەيالىق «بۋندانگ چەسەن» كوپبەيىندى اۋرۋحاناسىنىڭ دارىگەرلەرىمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە مەموراندۋمعا قول قويىلعان. «پلانەتا.kz» تۋريستىك كومپانياسىمەن بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ارقاسىندا سەۋل دارىگەرلەرى اتىراۋعا كەلىپ, وبلىستىق اۋرۋحانادا ەكى وپەراتسيا جاسادى. «العا قاراي دا ماماندار الماسۋ, ەكى جاقتىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى اراسىندا تاعىلىمدامالار, شەبەرلىك-ساباقتارىن وتكىزۋدى ويلاپ وتىرمىز. مەديتسيناداعى جوعارى تەحنولوگيالارعا قول جەتكىزىلىپ, ونكولوگيا, ۋرولوگيا, حيرۋرگيا سالالارىندا وڭ وزگەرىستەر بولارىنا سەنىمدىمىز», – دەيدى وبلىستىڭ باس دارىگەرى.
سەۋلدەن كەلگەن پروفەسسور چۆە سونگ ءشيلدىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى وتە جوعارى, اسقازان مەن وكپە راگىنا بۇگىنگە دەيىن 7 مىڭ وپەراتسيا جاساعان. اتىراۋعا كەلگەن ساپارىندا ول سىرقاتتاردى تەگىن قابىلداپ, كەڭەس بەردى. ال وپەراتسيا اقىلى جاسالادى, بىراق كورەياعا بارىپ قارالعاننان گورى ارزانداۋ بولارى انىق. «قازاقستاندا دا جاقسى ماماندار بار ەكەن, الايدا ءبىزدىڭ ەل تەحنيكالىق جابدىقتالۋ جاعىنان الدىڭعى قاتاردا, سوندىقتان كورەيادا تاعىلىمدامادان وتكەن اتىراۋلىق دارىگەرلەرگە جوعارى تەحنولوگيا ارقىلى جۇمىس ىستەۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن ۇيرەتتىك», – دەيدى پروفەسسور.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازىر سالادا كوپ وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. بيىل حالىقارالىق ارىپتەستىك باعىتىندا جوبالار جۇزەگە اسا باستادى. بۇل الدىمەن تاجىريبە الماسۋ, جەرگىلىكتى دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا العىشارت بولىپ وتىر. ال باستى ماقسات – ايماقتاعى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, جەرگىلىكتى دارىگەرلەرگە دەگەن ەلدىڭ سەنىمىن نىعايتۋ.
دەنساۋلىقتان قىمبات ەشتەڭە جوق. باستى بايلىقتىڭ ءباسى تۇگەل بولسىن دەسەك, مەديتسينا سالاسىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ءالى دە جەتىلدىرىلە ءتۇسۋى ءتيىس سەكىلدى, ونىڭ ىشىندە تۋريزم دە بار.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ