كينو • 13 شىلدە, 2018

 «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىندە قازاقستان رەجيسسەرلەرىنىڭ باعى جانبادى

420 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وتاندىق كينووندىرىستى دامىتۋ, بۇكىل الەم بويىنشا ءنومىرى ءبىرىنشى ونەر رەتىندە جەر-جاھاندى جاۋلاعان كينو تىلىمەن مادەني جانە ۇلتتىق مۇددەنى جۇزەگە اسىرۋ, ەۋرو­پا جانە ازيا كينەماتوگرافتارى اراسىنداعى كينوبيزنەستى وركەندەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداس­تىرىلعان «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالى حالىقارالىق قوعامداستىق الدىندا ەلىمىزدىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋدا زور ماڭىزعا يە. ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ءارى باس­تى كينوفەستيۆال بولىپ وتىرعان بۇل حالىقارالىق مادەني شارانىڭ مارتەبەسى بۇگىندە كانن, ۆەنەتسيا, بەرليندەگى كينوبايگەلەردەن كەم اتالمايدى.

 «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىندە قازاقستان رەجيسسەرلەرىنىڭ باعى جانبادى

ويتكەنى استاناداعى باي­قاۋ­دىڭ باسقا بايگەلەرمەن سالىس­تىرعانداعى نەگىزگى ەرەكشەلىگى – ۇلتتىق يدەياسى ايقىن تانىلعان فيلمدەرگە باسىمدىق بەرۋ, ءون بويىنان تەك سول حالىققا ءتان وزىن­دىك ءومىر سالتى مەن رۋحاني قۇن­دىلىعى كورىنگەن كارتينالاردى ەكشەپ شىعارۋ. ءبىر اپتاعا سوزىلعان بايگەدە مۇنداي تالاپ ۇدەسىنەن شىققان شىمىر تۋىندىلار از بولعان جوق.

XIV حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنىڭ ءباس­­پا­سوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇ­يەن­سەك, بيىلعى بايگەنىڭ كون­كۋرستىق جانە كونكۋرستان تىس باع­دارلاماسىنا 1000 ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. ورتالىق ازيانى قوسقاندا, كۇللى الەمنەن كونكۋرسقا – 12 تولىق مەتراجدى كارتينا, قىسقا مەتراجدى فيلمدەردىڭ كونكۋرسىنا – 36 كارتينا, «كەرۋەنگە» – 9 كارتينا, «ەۋرازيا جۇرەگىندە» كونكۋرسىنا – 9 كارتينا, «نەتپاك تاڭداۋىنا» – 3 كارتينا, «بۇكىل الەمدە» كونكۋرسىنا – 10 كارتينا, «ەرەكشە وقيعاعا» – 7 كارتينا, «وبەكتيۆ» دەرەكتى كينو باعدار­لاماسىنا – 12 دەرەكتى فيلم كەلىپ ءتۇسىپ, كونكۋرستىق جانە كونكۋرستان تىس باعدارلاماعا بارلىعى 98 كارتينا قاتىسقان. ونىڭ ىشىندە 21 فيلم – قازاقستان ءونىمى.

بيىلعى كينوفەستيۆالدىڭ قۇرمەت­­تى قوناقتارىنىڭ ساپىن­دا ايگىلى فرانتسۋز اكتيورى ۆەن­سان­ كاسسەل, يۋگوسلاۆ جانە سەر­­­­بيا­­لىق كينورەجيسسيور, اكتەر­ ەمير كۋستۋريتسا, «ايكا» فيلمىن­­­دەگى ءرولى ءۇشىن 71-كانن كينو­فەستيۆالىنىڭ «ۇزدىك ايەل اكتريسا» سىيلىعىن يەلەنگەن سامال ەس­لياموۆا, رەسەيلىك تەاتر جانە كينو اكتريساسى راۆشانا كۋركوۆا, رەسەي­لىك تەاتر جانە كينو رەجيسسەرى سەرگەي پۋسكەپاليس پەن اننا مە­ليكيان, وزگە دە كينو جۇلدىزدار, حا­لىقارالىق كينوفەستيۆالدەردىڭ جەتەكشىلەرى, ەۋروپا, ازيا, افريكا, امەريكاداعى كينو سالاسىنىڭ بەل­گىلى ساراپشىلارى مەن سىنشىلارى, مادەنيەت قايراتكەرلەرى بولدى. فرانتسيا, سەربيا, وڭتۇستىك كورەيا, تۇركيا, يران, اقش, وز­بەكستان, رەسەي, جاپونيا, قىتاي, گونكونگ, ءۇندىستان, تاعى باسقا شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن دەلەگاتسيالار قۇرامىنداعى 160 الەمدىك كينو ونەرىنىڭ مايتالماندارى استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا قاتىسىپ, ۇلتتىق مادەنيەتىمىز بەن ءوز اجارى قالىپ­تاسقان كينو ونەرىمەن تانىسۋدىڭ مۇمكىندىگىنە كەنەلدى. اپتا بويى XIV حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنە ۇكىلەپ قوسقان ءار ءفيلمدى ۇمىتپەن تاماشالاپ, بەيتانىس ەلدەردەگى كينونىڭ دامۋى مەن دەڭگەيىنە ءوز باعاسىن بەرىپ, وي ءتۇيدى.

ورتالىق كونتسەرت زالىندا وتكەن جابىلۋ سالتاناتىندا قازىلار القاسى جەڭىمپازداردىڭ ەسىمىن جاريالادى. بىردەن ايتا كەتۋ كەرەك, بيىلعى بايگەدە قازاقستان كارتينالارى مەن رەجيسسەرلەرىنىڭ باعى جانبادى. نەگىزگى كونكۋرس بويىنشا گران-پري رەجيسسەر م.گارەل ۆايستىڭ «ساۋىق كەشى اياقتالدى» فيلمىنە (فرانتسيا) بەرىلدى. «ۇزدىك رەجيسسەرلىك جۇمىس» جۇلدەسىن «اگا» ءفيلمى ءۇشىن ميلكو لازاروۆ (بولگاريا, گەرمانيا, فرانتسيا) يەلەندى. «قازىلار القاسىنىڭ ارنايى سىيلىعىن» ەكى فيلم: رەجيسسەر ماريا ءحاتچانيدىڭ (گرۋزيا) «انا» («دەدە») ءفيلمى مەن وڭتۇستىككورەيالىق رەجيسسەر حيدجە دجونگتىڭ «اۆتوستوپ قۋشى» ءفيلمى جەڭىپ الدى. ال وزبەكستان كينوسىنىڭ بۇگىنگى جارىق جۇلدىزى اكتەر كاريم ميرحاديەۆ «قايسارلىق» فيلمىن­دەگى ءرولى ءۇشىن «ۇزدىك ەر ادام» اتانسا, «ۇزدىك ايەل بەينەسى» «اننا سوعىسىنداعى» ءرولى ءۇشىن رەسەيلىك مارتا كوزلوۆاعا بۇيىردى.

قىسقا مەتراجدى فيلمدەردىڭ كونكۋرسىنداعى گران-پريمەن رەجيسسەر سۋبورنا سەنجۋتيدىڭ ء(ۇندىستان, بانگلادەش) «بالىقتار مونولوگى» ءفيلمى جانە «قازىل­ار القاسىنىڭ ارنايى نازارى» جۇل­دەسىمەن رەجيسسەر يگور ءپوپ­لاۋحيننىڭ «كۇنتىزبە» ءفيلمى ماراپاتتالسا (رەسەي), «نەتپاك تاڭداۋى» رەجيسسەر ە.ستيشكوۆتىڭ (رەسەي-قىرعىزستان-پولشا) «سۇلەيمەن تاۋى» فيلمىنە جانە فيپرەسسي تاڭداۋى دا ە.ستيش­كوۆتىڭ «سۇلەيمەن تاۋى» فيلمىنە ءتۇستى.

سونداي-اق «كينونارىق» ايا­سىندا 3 شىلدە كۇنى ەۋرازيا جو­بالار نارىعى ءوز جۇمىسىن اياق­تادى. بۇل جوباعا 31 ستسەناري كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ ىشىنەن ءارى قاراي كونكۋرستا باق سىناۋ ءۇشىن 10 ستسەناري ىرىكتەلدى. كينوفەستيۆال اياسىندا 2-EurasiaFilmMarket كينو نارىعى ءوتتى. وعان 70 كينوكومپانيا قاتىستى. ونىڭ 30-ى شەتەلدىك بولسا, قالعان 40-ى قازاقستاندىق كومپانيا. ەۋرازيا جوبا نارى­عىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازىلار القاسى قاتىسۋشىلار اراسىنان ەكى باستى سىيلىقتى انىقتادى. NewYorkFilmAcademy, ياعني امەريكا كينواكادەمياسىنا ەكى ايلىق تاعىلىمدامادان ءوتۋ سىيلىعى «ىستىق كۇن, سالقىن سىرا» ء(امىر امەنوۆ, قازاقستان) مەن «جالعىز قايىڭ» (دالميرا تىلەپبەرگەن, قىرعىزستان) جوبالارىنا بەرىلدى. ەكىنشى سىيلىق – «ەۋرازيا» حكف-ءنىڭ دەلەگاتسيا­سىمەن بىرگە «ا» ساناتىنداعى كينوفەستيۆالعا بارۋ «شەكارا» (اسحات كۋچينچيرەكوۆ, قازاقستان) فيلمىنە بۇيىردى. بۇدان بولەك, قازىلار القاسى «الچيكي» (ارتۋر ۆەەبەر, قىرعىزستان-رەسەي) جوباسىن دا ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونداي-اق XIV حالىقارالىق «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنىڭ اياسىندا وتاندىق كينەماتوگرافيانىڭ زاڭ جوباسى تالقىلانعان دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.

 

ايگۇل احانبايقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار