دىبىستان جىلدام ۇشاق جاسالادى
بوينگ دىبىستان دا جىلدام ۇشاتىن اۋە كەمەسىن جاسايتىنىن مالىمدەدى. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, زاماناۋي جاڭا ۇلگىدەگى ۇشاق ساعاتىنا 6000 شاقىرىم قاشىقتىقتى باعىندىراتىن كورىنەدى.
NBCnews ارناسىنىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, مۇنداي جىلدامدىقپەن نيۋ-يورك پەن لوندون اراسىن ەكى ساعات ىشىندە ۇشىپ وتۋگە بولادى. ياعني جاڭا اۋە كەمەسى الەمنىڭ كەز كەلگەن تۇكپىرىنە ساناۋلى ساعاتتىڭ ىشىندە جەتكىزەدى.
بوينگ كومپانياسىنىڭ دىبىستان جىلدام ۇشاق جاساۋ جونىندەگى اعا عىلىمى كەۆين بوۋكاتتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ۋاقىتتىڭ قۇنى جوعارى. «ادامزات ءاردايىم جىلدامدىقتى جاقسى كورىپ, كەز كەلگەن نارسەنى تەز اياقتاۋعا تالپىنادى. ءسىز ۋاقىتتى قايتا اكەلە المايسىز, سوندىقتان ونىڭ قۇنى ولشەۋسىز», دەيدى ول.
ازىرگە جاڭا ۇشاقتىڭ اتى قالاي بولاتىنى بەلگىسىز. بىراق كومپانيا وكىلدەرى ونىڭ قاراپايىم ۇشاقتاردان الدەقايدا جىلدام ۇشاتىنىنا, ءتىپتى دىبىسپەن جارىسقان كونكوردتان دا جىلدام بولاتىنىنا ۋادە بەرىپ وتىر.
ەستەرىڭىزدە بولسا, بۇعان دەيىن دە دىبىستان جىلدام ۇشاق جاسالعان-تۇعىن. فرانتسيا مەن ۇلىبريتانيا تاراپى بىرلەسىپ جاساعان كونكورد, كەڭەس ۇكىمەتى قۇراستىرعان تۋ-144 اۋە كەمەلەرى كوككە كوتەرىلگەن. الايدا مۇناي باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى مەن بيلەت قۇنىنىڭ قىمباتتىعى سالدارىنان ونداي ۇشاقتاردىڭ قىزمەتى تيىمسىزدىك تۋعىزدى. ازىرگە بوينگ كومپانياسى بۇل ماسەلەگە قاتىستى قانداي شارا قابىلدايتىنىن ناقتى ايتقان جوق.
ۇڭگىرگە قامالعاندار قۇتقارىلدى
تايلاندتا ۇڭگىر ارالاپ ءجۇرىپ جوعالىپ كەتكەن بالالاردى قۇتقارۋ وپەراتسياسى ءساتتى اياقتالدى. 12 فۋتبولشى بالا مەن ولاردىڭ باپكەرى امان-ەسەن سىرتقا شىعارىلدى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن تحام لۋانگ ۇڭگىرىن ارالاۋعا كەتكەن بالالار فۋتبول كومانداسى مەن ونىڭ باپكەرى ءىزىم-عايىم جوعالعان بولاتىن. كەيىنىرەك ولاردىڭ ۇڭگىرگە قامالىپ قالعانى انىقتالدى. تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر تحام لۋانگتى سۋعا تولتىرىپ, شىعار جولدى جاۋىپ تاستاعان. جوعالعانداردى ىزدەستىرگەن قۇتقارۋشىلار بالالاردى ون كۇننەن كەيىن عانا تاپتى. بالالار ۇڭگىردىڭ تۇبىندە, 4 شاقىرىم قاشىقتا قامالىپ قالعان.
بالالاردىڭ قايدا قالعانىن انىقتاعانمەن, ولاردى قۇتقارۋ وڭايعا سوققان جوق. العاشقى كۇنى 4 بالانى عانا قۇتقارۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ەكىنشى كۇنى تاعى 4 بالا جەر بەتىنە شىعارىلدى. قالعاندارى ءۇشىنشى كۇنى عانا ءدىن-امان وتباسىمەن قاۋىشتى.
جالپى, قۇتقارۋ وپەراتسياسى 8 شىلدەدە باستالدى. وعان مىڭنان اسا ادام, 90 سۇڭگۋىر تارتىلدى. سۇڭگۋىرلەر بالالار ورنالاسقان جەردەن ۇڭگىردىڭ كىرەبەرىسىنە دەيىن ارقان كەرىپ, بالالاردى الىپ شىعاتىن جول ازىرلەگەن. ءتورت شاقىرىمعا سوزىلعان ۇڭگىردە قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ وڭايعا سوققان جوق. سۇڭگۋىرلەر ارقان كەرگەنىمەن بالالاردىڭ سۋ استىندا قيمىلداۋىن, ارنايى قۇرالدان دەمالۋىن ۇيرەتۋگە دە ءبىراز ۋاقىت كەتتى. The Guardian باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, قۇتقارۋشىلار 8 ساعات بويى سۋىق سۋدا تىك تۇرىپ جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر بولعان.
وقيعا بۇكىل الەم نازارىن اۋداردى. شارتاراپتىڭ ءباسپاسوزى قۇتقارۋ وپەراتسياسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن جارىسا جازدى. ءتىپتى SpaceX كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى يلون ماسك تا وقيعا بولعان جەرگە بارىپ, بالالاردى قۇتقارۋعا قاتىستى ءوز ۇسىنىسىن دا جاساپ كورگەن-ءدى. ول بالالاردى زىمىراننىڭ قالبىرىنان جاسالعان قاپتامامەن الىپ شىعۋدى ۇسىندى. الايدا قۇتقارۋشىلار ي.ماسكتىڭ زاماناۋي يدەياسىنان گورى قالىپتاسقان ءداستۇرلى قۇتقارۋ ءتاسىلىن پايدالانۋدى ءجون ساناعان.
جاپونيا حالقى وراسان زارداپ شەكتى
جاپونيادا سۋ تاسقىنىنان 179 ادام قازا تاۋىپ, 70-كە جۋىعى ءىس-ءتۇزسىز جوعالدى. بۇل – كەيىنگى ون جىلدا بولعان ەڭ قايعىلى اپاتقا اينالىپ وتىر.
تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر سالدارىنان تۋىنداعان تاسقىننان ءالى دە كوپتەگەن ادام زارداپ شەگۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى ەلدە 8 ميلليوننان استام تۇرعىن ۇيلەرىن تاستاپ, قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى.
BBC ارناسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 270 مىڭ ءۇي جارىقسىز, سۋسىز قالعان. اسىرەسە, وكايااما, حيروشيما جانە يااماگۋچي ايماقتارى وراسان زالالعا ۇشىراعان. ەلدەگى 23 اۋدان تۇرعىندارىن قاۋىپسىز جەرگە كوشىرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىڭداعان ادام ۋاقىتشا مەكتەپ زالدارىندا تۇراقتادى. ايتا كەتۋ كەرەك, سوڭعى رەت سۋ تاسقىنىنان مۇنشالىقتى كوپ ادام 1982 جىلى قازا تاپقان بولاتىن.
توتەنشە اپاتتان زارداپ شەككەندەردى قۇتقارۋ جۇمىسىنا 75 مىڭنان استام ادام جۇمىلدىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا ءورت سوندىرۋشىلەر, اسكەريلەر دە بار. ءتىپتى, جاپونيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى سيندزو ابە دە شەت ەلگە ءىسساپارىن كەيىنگە قالدىرىپ, تاسقىننىڭ سالدارىمەن كۇرەسۋگە بەل شەشە كىرىسىپ كەتتى.
BBC ارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا, تاسقىن بولعان اۋماقتاردا جاۋىن ادەتتەگىدەن بىرنەشە ەسە كوپ جاۋعان. سوندىقتان تاسقىن سۋ بوي بەرمەي, تالاي جاننىڭ ءومىرىن جالماعان كورىنەدى.
شولۋدى دايىنداعان اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
