قازاقستان • 11 شىلدە, 2018

ماسەلەنى مەدياتسيا شەشە مە؟

434 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كىشكەنە كيكىلجىڭگە بولا سوتقا جۇگىنەتىندەر بار. ءتىپتى اكە-شەشەسىمەن, ءبىر تۋعان باۋىرىمەن دۇنيەسىن بولىسە الماي سوتتىڭ ەسىگىن توزدىراتىنداردىڭ قاتارى از ەمەس. مىسالى, وتكەن جىلى كەلىنىمەن كەلىسپەي قالعان يساتاي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى سوتقا تالاپ ارىز بەرىپ, كەلىنىن ۇيدەن الاستاتۋدى سۇراعان. ىسكە سۋديا مەدياتور ارالاسىپ, تاراپتار كەلىسىمگە كەلدى. وكىنىشتىسى سول, مۇنداي دەرەكتەر كوپ.

ماسەلەنى مەدياتسيا شەشە مە؟

جوعارعى سوت توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى ساعاتبەك سۇلەيمەن اتىراۋدا وتكەن جيىندا سوتقا تۇسكەن ارىز-شاعىمدار جىل ساناپ ارتىپ كەلە جاتقانىن ايتقان ەدى. «ەلىمىزدە ءاربىر ءتورتىنشى ازامات سوتقا جۇگىنەدى. اتى­راۋدا بۇل كورسەتكىش 3,4 پايىز, بۇل از ەمەس. اسىرەسە وت­با­­سىلىق داۋ-دامايلار كوبەيىپ وتىر. رەسپۋبليكا بويىنشا ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 67 مىڭنان استام وتباسى اجىراسىپ, 100 مىڭنان استام بالا تىرىدەي جەتىم قالدى», دەيدى س.سۇلەيمەن.

اتىراۋدا بىلتىردىڭ وزىندە ەكى مىڭعا جۋىق وتباسى اجىراسقان. شاڭىراعىنان بو­لەك كەتىپ, بالا-شاعاسىنا الي­مەنت تولەۋدەن جالتارىپ جۇر­گەن اكەلەر دە بار. بۇل وتبا­سىلىق قۇندىلىقتاردى ءالى كۇنگە دەيىن جەتە سەزىنبەي جۇرگەنىمىزدىڭ دالەلى. وسى رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ داۋلاردى شەشۋدىڭ بالامالى ءتاسىلى رەتىندە مەدياتسيا ينستيتۋتىن ەنگىزۋ تۋرالى تاپسىرماسىنىڭ قوعامعا كوپ پايداسى ءتيىپ وتىر­عانىن ايتا كەتۋ كەرەك. سوت جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋ جوبالارى اياسىندا اتىراۋ قالالىق سوتىندا مەدياتسيا كابينەتتەرى اشىلدى.

«مامىر ايىنان بەرى كابي­نەت­تىڭ كومەگىنە 86 ادام جۇگىندى, – دەيدى وبلىستىق سوت توراعاسى مار­عۇلان بەكتۇرعانوۆ. – «سوت مەدياتسياسى» دەگەن جاڭا جۇيە دە جۇزەگە اسىپ جاتىر. ءىس سوتقا جەتپەي تۇرىپ, سۋديا مەدي­اتور­دىڭ قاراۋىنان وتەدى. ناتي­جە­سىندە تاراپتار تاتۋلاسادى نەمەسە ءارى قاراي زاڭمەن بەل­گى­لەن­گەن تارتىپتە سوت وتىرىسىندا قارالادى». ەكى ايدا اجىراسۋعا بەرگەن 247 ارىزدىڭ 40-ى سوتقا جەتپەي, تاراپتار سۋديا مەدياتور كومەگىمەن تاتۋلاسقان. كەيبىر جەڭىل قىلمىستىق ىستەر دە الدىن الا تەرگەۋ كەزىندە تاراپتاردىڭ ىمىراعا كەلۋىنە بايلانىستى قىسقارتىلىپ جاتىر. جالپى ايماقتا مەديا­تور­لاردىڭ جۇمىستارى جاقسى ناتي­جە بەرۋدە, ايتالىق 2017 جى­­لى سوتقا دەيىنگى مەدياتسيا تارتىبىندە 1429 ءىس, ال وسى جىل­دىڭ ءتورت ايىندا 400 داۋ­دى قاراۋ اياقتالعان. ء«بىز مە­دياتسيانى دامىتۋ بويىن­شا جۇمىستاردى ودان ءارى جال­عاس­تىرۋعا نيەتتىمىز. سول ءۇشىن دە ازاماتتار اراسىنداعى كيكىل­جىڭ­دەردى تەز ءارى ءتيىمدى شەشۋگە بار­لىق جاعدايدى جاساۋعا تىرىسامىز», دەيدى.

تەنتەگىن تىيىپ, بىتپەيتىن داۋ قۋعانداردى بىتىمگەرشىلىككە شاقىراتىن ءداستۇر قازاقتا بۇرىننان بار. مۇمكىن مەديا­تسيانى دا سول بابالار سال­تى­نىڭ بۇگىنگى جالعاسى دەپ اتاۋ­عا بولاتىن شىعار. قو­عام  قايراتكەرى ءمادينا عا­ب­­دى­سالىموۆا بارلىق ماسەلە وت­با­­سىندا دەگەن پىكىرىن ايتادى. ۇيىندە ۇلاعاتتى تاربيە كور­گەن ۇل-قىزدان جاماندىق شىق­پايدى, وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتاتىن شارالاردى ءالى دە جەتىلدىرە ءتۇسۋ كەرەك سەكىلدى. 

باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»

اتىراۋ

سوڭعى جاڭالىقتار