1920 جىلى 26 تامىزدا بۇكىلرەسەيلىك واك مەن ركفسر حكك «قىرعىز (قازاق) اۆتونوميالى سوتسياليستىك كەڭەس رەسپۋبليكاسىن قۇرۋ تۋرالى» دەكرەت قابىلدادى. وندا ورىنبور گۋبەرناتورلىعى مەن ورىنبور قالاسى قازاكسر قۇرامىنا قوسىلىپ, ورىنبور قالاسى قازاقستان استاناسى بولدى. 1925 جىلى ورتالىق ازياداعى ۇلتتىق-اۋماقتىق مەجەلەۋدەن سوڭ, تۇركىستان اكسر-ءنىڭ قۇرامىندا بولىپ كەلگەن سىرداريا جانە جەتىسۋ وبلىستارى, سونداي-اق قاراقالپاق اۆتونوميالىق وبلىسى قازاق اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسى قۇرامىنا ەندى. وسىعان وراي قازاتكوم سەسسياسى (قىركۇيەك, 1924) ەل استاناسىن تاشكەنتكە اۋىستىرۋ, وعان رۇقسات ەتىلمەگەن جاعدايدا شىمكەنتكە كوشىرۋ جايىندا قاۋلى الدى. الايدا ماسكەۋدىڭ ارالاسۋىمەن, رەسپۋب-
ليكا استاناسى اقمەشىتكە اۋىستىرىلادى. سول جىلعى 15 – 19 ساۋىردە اقمەشىتتە وتكەن كەڭەستەردىڭ بۇكىلقازاقستاندىق V سەزى حالقىمىزدىڭ ورىسشا «كيرگيز» دەپ اتالۋىن «قازاق», «كيرگيز اكسر-ءى» اتاۋىن «قازاق اكسر-ءى» دەپ وزگەرتۋ, ال رەسپۋبليكا استاناسى اقمەشىت قالاسىنىڭ اتاۋىن قىزىلوردا دەپ اتاۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى.
1925 جىلدىڭ كوكتەمى مەن جازىندا مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارى سىر بويىنا كوشىرىلدى. قىزىلوردا 1929 جىلى مامىر ايىنا دەيىن قازاق اكسر-ءى استاناسى بولدى.
سىر بويىنىڭ ەكونوميكالىق جانە تابيعي جاعدايى قولايسىز دەگەندى جەلەۋ ەتكەن ف.ي. گولوششەكين باسقارعان بك(ب)پ قازاق ولكەلىك كوميتەتى ەل استاناسىن قىزىلوردادان الماتىعا اۋىستىرۋدى ءجون دەپ تاپتى. قازاق اكسر-ءى ورتالىعىنىڭ الماتىعا كوشىرىلۋى جونىندەگى شەشىمدى ركفسر واك مەن حكك ماقۇلدادى (1927 ج. 30 مامىر). ەل استاناسىنىڭ سىر وڭىرىنەن جەتىسۋعا اۋىسۋىنا تۇركىستان-ءسىبىر تەمىر جولىنىڭ ىسكە قوسىلۋى دا اسەر ەتتى. باس قالا بولعان جىلدارى الماتى ميلليوننان استام تۇرعىنى بار, جان-جاقتى دامىعان اسەم قالاعا اينالدى. الماتى 1997 جىلعا دەيىن قازاقستاننىڭ استاناسى بولدى.
1991 جىلى قازاقستان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن استانانى ەلدىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنان رەسپۋبليكانىڭ ورتالىعى بولىگىنە كوشىرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىڭ جاڭا استاناسىن ورنالاستىرۋعا وڭتايلى قالانى انىقتاۋ ماقساتىمەن رەسپۋبليكانىڭ بۇكىل اۋماعى مۇقيات زەرتتەلدى. تالداۋ قورىتىندىلارى بارلىق نۇسقالاردىڭ ىشىنەن ەڭ قولايلىسى اقمولا قالاسى ەكەندىگىن كورسەتتى. بۇل قالانىڭ ورنالاسقان ورنى ساۋلەتشىلىك تۇرعىسىنان كەز كەلگەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. رەسپۋبليكانىڭ جوعارعى كەڭەسى ەل پرەزيدەنتىنىڭ ايقىن دالەلدەرىمەن كەلىسىپ, ونىڭ استانانى اقمولاعا كوشىرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ماقۇلدادى. 1995 جىلى 15 قىركۇيەكتە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى تۋرالى» زاڭ كۇشى بار جارلىعى جاريالاندى. 1997 جىلى 20 قازاندا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستاننىڭ جاڭا استاناسى اقمولا قالاسى بولعانىن رەسمي تۇردە جاريالادى. 1997 جىلى 8 قاراشادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى مەن پرەزيدەنت بايراعىن الماتىدان اقمولا قالاسىنا شىعارىپ سالۋدىڭ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى. 1998 جىلى 6 مامىر كۇنى پرەزيدەنت جارلىعىمەن اقمولا اتى استانا بولىپ اتالدى.
