تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى. ءبىر قۇلاپ, ءبىر تۇرىپ جۇرگەن شاق. كەشەگى مىزعىماستاي كورىنگەن يمپەريا قۇلاعان. قۋاتتى كورىنەتىن كاسىپورىندار دا نارىق تولقىندارىنا شىداي الماي جابىلىپ, ونداعان مىڭ ازامات ناپاقاسىز قالعان. التىن بەسىك اۋىل دا مايەگىنەن ايىرىلىپ, ەر-ازامات قاراداي جۇنجىگەن شاق. وسىنداي بەلگىسىزدىك جاعدايىندا ەل رۋحىن كوتەرەتىن تۇلعالار كەرەك ەدى.
مۇستافا وزتۇرىكتىڭ ەۋروپا كىندىگىنەن تاريحي وتانىنا كەلۋى جۇدەپ جۇرگەن قازاقتىڭ كوكىرەگىنە ءۇمىت ساۋلەسىن جاقتى. «ەل ەكەنبىز-اۋ, بار ەكەنبىز-اۋ, باتىردىڭ ۇرپاعى ەكەنبىز-اۋ» دەگىزدى.
ەڭكەيگەن قارتتان ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيىن مۇستافاسىن ارداق تۇتتى. القالاعان اعايىن بارعان جەرىندە مۇستافاسىنىڭ اياعىن جەرگە تيگىزبەدى. ويتكەنى مۇستافانىڭ جۇرەگى ۇلكەن ەدى. وندا بار قازاقتى كەۋدەسىنە سىيعىزىپ, شىنايى جاقسى كورگەن قاسيەت بار ەدى. العاۋسىز ءسۇيدى, اتا-بابامنىڭ كىندىك قانى تامعان كيەلى مەكەن دەپ ءوتتى.
الماتىداعى ورتالىق تسيرككە گەرمانياداعى شاكىرتتەرى جانە مارتەبەلى قوناقتارىمەن كەلىپ, ونەر كورسەتۋى ونىڭ داڭقىن اسپانداتىپ قانا قويماي, ەلدىڭ رۋحىن كوتەردى.
مۇستافاعا دەيىن دە قازاق ۇلدارى تاەكۆوندودان نەسىبەسىز ەمەس ەدى. رەسەيدىڭ قيىرىندا وقىپ جاتقان قوس ۇلانىمىز سۇلتان شوقپىتوۆ پەن شاديار قوندىباەۆ العاشقى جەڭىل سالماقتا رەسەيدىڭ العاشقى چەمپيوناتىندا توپ باستاعان. كەيىنىرەكتە رەسەي تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ ءبىر تىزگىنى سۇلتان شوقپىتوۆتىڭ قولىندا بولدى.
سوناۋ كراسنويار ولكەسىندە جاۋاپتى قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن شاديار قوندىباەۆتىڭ ءباسپاسوز ارقىلى مۇستافا وزتۇرىككە سىناق تاپسىرۋعا ءوتىنۋى دە وتە جاراسىمدى ەدى.
مۇستافا قايرات قىرعىزباەۆ باستاعان قازاقتىڭ كەۋدەسىمەن مۇز جاراتىن جىگىتتەرىن باپتاپ, حالىقارالىق جارىستارعا سالدى.
مۇزبالاق مۇستافا وت ەدى عوي. حالقىن جانىنداي سۇيەتىن. ول ايتقان جالىندى سوزدەر ءالى دە ەلدىڭ جادىندا.
قازاقستان – تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى مۇستافا وزتۇرىك ەلىمىزدىڭ تاەكۆوندو قۇراماسىن تۇركيادا وتەتىن حالىقارالىق تۋرنيرگە باستاپ باردى.
«ەركەك ادام كوپ جاعدايدا جىلاي بەرمەيدى, – دەگەن ەدى ول. – ەلىن, جەرىن ىزدەگەن, ىشقۇسا بولعان ازامات جىلاۋى مۇمكىن. ءبىر جاعداي مەنى قاتتى تولقىتتى. تۇركيادا قاپتاعان مەملەكەتتەردىڭ تۋلارى اراسىنان قازاق بايراعىن كورگەنىمدە كوزىمە جاس تىعىلدى. «ەل ەكەنبىز, بار ەكەنبىز» دەپ جىلادىم. شىن جىلادىم. سول جولى ەكى جىگىتىمىز حالىقارالىق جارىستا چەمپيون بولعاندا دا ىشتەي ەگىلدىم».
قۋانىشتىڭ كوز جاسى ەدى ول. قازاق ەلىندە بولىپ جاتقان كەلەڭسىزدىكتەردى كورىپ, كۇيىنگەنى دە ەستە.
ء«بىز سىرت جەردە وستىك. تاعدىردىڭ جازۋى سولاي بولدى. اتا-انامىز «قازاق ەلى دەگەن وتاندارىڭ بار» دەپ ءبىزدى جىگەرلەندىرەتىن. ىشتەي ساعىنىپ وستىك. جات جەردە جۇرسەك تە ءتىلىمىزدى بىلعامادىق.
قازاقستانعا العاش كەلگەندە قۋانىشتان بايقاماپپىن. ءىرى قالالاردا قانداستارىمىز ورىسشا سويلەيدى ەكەن. ءبىز سىرتتا ءجۇرىپ وسىندا ءتىل ۇيرەنەمىز بە دەپ كەلسەك, مۇنداعى اعايىندار ءوز انا ءتىلىن مەنسىنبەي ءجۇر. وتارلاۋشى ەلدەر سول ەلدىڭ ءتىلىن, ادەت-عۇرىپ, سالت-ءداستۇرىن قۇرتۋ ءۇشىن انا تىلىنەن ايىرادى ەكەن. وسىعان جۇرەگىم قاتتى اۋىردى. اعايىندار-اۋ, ۇلتتىق قاسيەتىمىزدى جوعالتىپ المايىقشى»...
وسىلاي دەپ تە جانايقايىن سالعان. جاستار ۇقپادى ەمەس, كوپشىلىگى ۇقتى. مۇستافاداي دارا قازاق, بوداندىقتىڭ قامىتىن عاسىرلاپ كيگەن ۇلتتىڭ بويىنداعى كونبىستىكتىڭ, قۇلدىق پسيحولوگيانىڭ شىنجىرىن بىرت-بىرت ءۇزدى. جالىنداپ, ۇلت ءۇشىن وزەگىن سۋىرىپ بەرۋگە دايىن مۇستافا ناعىز قايراق ەدى عوي.
سويتكەن مۇزبالاق مۇستافا دا ءوتتى دۇنيەدەن.
ىستەن گورى قىزىل سوزگە جاقىن حالىقپىز عوي, ونىڭ ءولىمى ءالى كۇنگە دەيىن سان-ساققا جۇگىرتىلىپ كەلەدى. كىنالىلەر بولسا اللا جازاسىن بەرەر, بىراق وعان بىرەۋ قاستىق قىلاتىنداي ەشكىمگە جازىعى جوق وعلان ەدى.
مۇستافانىڭ كەلۋىنەن قازاق ەلىندە كورەي ونەرى شىرقاۋ بيىككە كوتەرىلدى. قازاقستان چەمپيوناتتارىن تاماشالاۋعا قۇرىم كوپشىلىك كەلىپ, فينالدىق جەكپە-جەكتەر ۇلكەن مەرەكەدەي وتەتىن. تالاي مىقتى جىگىتتەردىڭ توماعاسى سىپىرىلدى.
سول جىلدارى الماتى, جامبىل, شىمكەنتتىڭ شوقتىعى بيىك بولسا, باتىس ءوڭىر قاتىسقانىنا شۇكىرشىلىك ايتار ەدى. بۇگىندە وليمپيا ويىندارىنىڭ العاشقى جۇلدەگەرى ارمان شىلمانوۆتى بەرگەن اتىراۋدا تاەكۆوندونىڭ نەگىزىن مەنىڭ دوسىم قابيبەك مۇحيتوۆ قالاعانىن ايتپاساق, تاريح الدىندا كۇناعا قالارمىز.
قازاقستان چەمپيوناتتارىندا ءساتسىز ونەر كورسەتكەن اتىراۋ قۇراماسىن ەل جارىستارىنا اكەلمەي قابيبەك كورشىلەس رەسەي وبلىستارىنىڭ قۇرامالارىمەن بىرگە جاتتىقتىردى, جارىسقا سالدى. ارادا ەكى-ءۇش جىل وتكەن سوڭ قابيبەكتىڭ شاربولاتتاي جىگىتتەرى ءار سالماق بويىنشا ەشكىمگە ەسە جىبەرمەيتىندەي ءورشىل بولىپ ايقاستى.
ءدال قازىر تاەكۆوندو سپورتىندا مۇستافانىڭ كەلگەن كەزىندەگىدەي جارقىل جوق. ويتكەنى باياعىدا ءبىر جۇدىرىقتاي بولىپ جۇرەتىن جامپوز جىگىتتەر ۋاقىت اعىنىنىڭ ىرقىمەن كەتتى.
ۇلى ابايدىڭ ء«بىرىڭدى قازاق ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ ءىستىڭ ءبارى بوس» عيبراتى قازاق تاەكۆوندوسىنىڭ باسىندا تۇر. ال مۇستافانىڭ كوزى تىرىسىندە قۇرامانى باپتاعان سۇلتان شوقپىتوۆ تاەكۆوندودان قول ءۇزدى. ول دا وكىنىشتى. «ورنىندا بار وڭالار» دەگەن. ءبىز مۇستافانىڭ كەزىندەگى اتاعى شىققان تاەكۆوندو سپورتىن ساعىنىپ ءجۇرمىز.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى