جاڭا زاۋىت, جاڭا ءونىم

جاڭا كاسىپورىندار ىسكە قو­سىلىپ جاتادى, ول ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن تاڭسىق ەمەس. ال بۇل زاۋ­ىت­تىڭ ورنى بولەگىرەك. ول – مەم­لەكەتتىڭ قارجىلىق قول­داۋى­مەن, 2010-2014 جىلدارعا ار­نالعان ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق-يننوۆا­تسيا­لىق دامۋ ءجو­نىن­دەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى با­عىتى اياسىندا سا­لىنعان كا­سىپ­ورىن. بۇل جوبا قازاقستاندى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاما­سى­نا ەنگەن. زاۋىت «الماتى قاتتالعان قۇ­بىرلار زاۋىتى – اققز» («پۆح دايبلەند» جشس) دەپ اتالادى. ول الدىن-الا قاپتال­عان قۇبىر­لار مەن فاسوندىق بۇيىمدار شى­عا­رىپ, ونى جەتكىزىپ بەرۋمەن اي­نا­لىسادى. جى­لۋ­دى ۇستايتىن قاپ­تامالار پەنوپوليۋرەتاننان جا­سالادى. ال­دىن-الا قاپتالعان قۇ­بىر­لار جەر استىندا جىلۋ ءجۇ­يە­لەرىن كانالسىز توسەۋ ءۇشىن پاي­دا­لا­نىلادى. ال جىلۋ جەت­كىز­گىش­تەر­دىڭ پارامەترلەرى مى­نا­داي ەسەپ­كە قۇرىلعان: جۇمىس قىسىمى 1,6 مپا جانە پايدا­لا­نىلاتىن سۋىق­تىق تەمپەراتۋرا­سى 140°س-كە دەيىن. مۇنداي قالىپتاعى قۇبىر­لار الماتى قالاسى ءۇشىن وتە قا­جەت. ول جاڭادان سالىنىپ جات­قان قۇرىلىستاردا, سونداي-اق كوم­مۋنيكاتسيالاردى الماستىرۋ­دا كەڭىنەن پايدالانىلادى. بۇل ونىمدەر ءوزىنىڭ ساپالىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. زاۋىتتىڭ قۋاتى دا ايتار­لىق­تاي. ازىرگە ول الماتىداي مەگاپوليستىڭ قاجەتىن تولىق وتەي الادى. بولاشاقتا ونىڭ ونىمدەرى باسقا ايماقتارعا دا جىبەرىلۋى مۇمكىن. زاۋىت ءبىر تاۋلىكتە ديامەترى 32-1020 مم. ارالىعىندا جىلۋ ۇستاعىش پەنوپوليۋرەتانمەن قاپتالعان 675 قۋما مەتر قۇبىر, سونداي-اق 50-120 فاسوندىق بۇيىم شىعارا الادى. فاسوندىق بۇيىمداردىڭ ءتۇرى كوپ: قوزعالمايتىن جانە جىلجىمالى تىرەۋلەر, قۇبىر­لاردى جالعاستىراتىن, بولەتىن تۇتىكتەر, تاعى باسقا ونىمدەر جىلۋ جۇيەلەرىن جۇرگىزۋدە تاپ­تىرمايدى. جاڭا زاۋىت سونداي مۇقتاجدىقتان قۇتقارادى. بۇل زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى ۇدە­­مەلى يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاماعا ەنىپ وتىر­عا­نى تەكتەن-تەك ەمەس. ونىڭ ونىمدەرى قالا قۇرىلىسىنىڭ قار­قىنىنا, كوممۋنيكاتسيا ءجۇ­يە­سىن جاقسارتۋعا ايرىقشا ىق­پال ەتەتىن بولادى. رەتى كەلگەندە جالپى الماتى قالاسىندا ۇدەمەلى يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باع­دار­لاماسى بويىنشا كەڭ اۋقىم­دى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتقانىمىز ءجون بولار. قازىر جالپى سوماسى 257,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 28 يندۋس­تريا­لىق جوبا بويىنشا جوسپارلى ءىس اتقارىلىپ جاتىر. وتكەن جىلى ءتورت جوبا جۇزەگە استى. ول ءومىر­دىڭ ءار سالاسىن قامتيدى. گەمودياليز (جاساندى بۇيرەك) ءۇشىن ەرىتىندى شىعاراتىن «بيرۋنيفارم» جشس, «مەدەۋ-شىم­بۇلاق» تاۋ-شاڭعىسى كۋرورتى, قات­تى جانە سۇيىق زاتتار شى­عا­را­تىن «نوبەل افف» اق, «تالەس كازاحستان ينجينيرينگ» جشس تاكتيكالىق بۋىنى را­ديو­بايلانىسىنىڭ قۇرالدارىن ءوندىرۋ جوباسى الماتى قالا­سىنداعى ايتۋلى نىساندار قاتا­رىن تولىقتىرادى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ العاش­قى جارتىسىندا 3,5 ميلليارد تەڭگە قارجى جۇمسالعان ءۇش جوبا جۇزەگە استى. «وبيس» كومپا­نيا­سى دەپ اتالاتىن جشس شى­رىندى ىشىمدىكتەر شىعارادى. قۇرعاق قۇرىلىس قوسىندىلار زاۋى­تىن قايتا قۇرۋ ارقىلى «شە­بەرميكس» جشس پايدا بول­دى. «الماتى اشىتقى زاۋىتى» اق قاتارعا قوسىلدى. قازىر قالادا جالپى كولەمى 167,1 ميلليارد تەڭگە قۇرايتىن ءتورت جوبا پايدالانۋعا بەرىلىپ جا­تىر. ونىڭ قاتارىندا الما­تى مەتروسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى بار. ماماديار جاقىپ.