ەڭبەك ونىمدىلىگى دەڭگەيىنە وندىرىستىك-تەحنيكالىق بازانى جاقسارتۋ, ادام رەسۋرسى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق باسقارۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ فاكتورى اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. سوڭعى 5 جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىندا ءبىر جۇمىسشىعا وندىرىلگەن ءونىم كولەمى شامامەن 3,6 مىڭ اقش دوللار عانا.
دامىعان ەلدەردە بۇل كورسەتكىش ورتا ەسەپپەن 50-70 مىڭ دوللاردى قۇرايدى. اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ كورسەتكىشى 2015 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ءار ادامعا شىققاندا 1,2 ملن تەڭگەدەن كەلسە, بۇل كورسەتكىشتى 2021 جىلعا قاراي 3,9 ملن تەڭگەگە ارتتىرۋ بەلگىلەنگەن.
بۇگىندە شارۋاشىلىقتاردىڭ باسىم بولىگى عىلىمي نەگىزدەلگەن اگروتەحنيكالىق شارالاردى ءتيىمدى قولدانبايدى. مىسالى, وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ تومەن بولۋىنا تۇقىم ساپاسى, تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋ, تىڭايتقىش پەن وسىمدىك قورعاۋ قۇرالدارىن قولدانۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى اسەر ەتەدى. القاپتارعا 20 پايىزعا دەيىن ءۇشىنشى رەپرودۋكتسياداعى ناشار تۇقىمدار سەبىلەدى. زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە انىقتالعانداي, ءداندى داقىلداردىڭ 2,5 پايىزى اۋرۋمەن زاقىمدالعان, 2,2 پايىزى قاۋىپتى ورگانيزمدەرمەن جانە 23,4 پايىزى ارامشوپتەرمەن زاقىمدانۋدا. اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپكەرلەرى اينالىمداعى قارجىنىڭ جوقتىعىنان تومەن ساپالى تۇقىم ساتىپ الادى نەمەسە تۇقىمدىق ماتەريال رەتىندە ءوزى وندىرگەن تاۋارلىق ءداندى پايدالانادى, سونىڭ سالدارىنان تۇقىمدىق ماتەريالدىڭ ساپاسى تومەندەيدى. ەليتالىق تۇقىمدى پايدالانعان فەرمەرلەر ونى رەپرودۋكتسيالامايدى, ءونىمىن تاۋار رەتىندە ساتىپ جىبەرەدى. بۇل جاعداي تۇقىم ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇردىسىن تەجەيدى. وتكەن جىلدىڭ ەسەبى بويىنشا ەلىمىزدە 368,4 توننا مينەرالدىق تىڭايتقىش پايدالانىلدى. بۇل عىلىمي نەگىزدەلگەن نورما بويىنشا تىڭايتقىش پايدالانۋ كولەمىنىڭ 14 پايىزىن عانا قۇرايدى.
ەلىمىزدە اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىن زاماناۋي تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ەرەكشە قولداۋدى قاجەت ەتەدى. قازىرگى قولدانىستاعى اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنىڭ 70 پايىزىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى 10 جىلدان اسىپ كەتكەن, ال ماشينا پاركىنىڭ جاڭارتىلۋ كورسەتكىشى جىلىنا 1-2 پايىزدى عانا قۇرايدى. ناتيجەسىندە شارۋاشىلىقتار فيزيكالىق جانە مورالدىق تۇرعىدان ەسكىرگەن تەحنيكامەن جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر. ورتاڭقول اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرى قىمبات باعامەن اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسىنىڭ 97 پايىزىن شەتەلدىك وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الادى. وسىنداي كەدەرگىلەر مول ءونىم الۋعا تۇساۋ بولىپ وتىر.
تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋدى جوعارىلاتۋ ماقساتىندا ليزينگتىڭ پايىزدىق جارناسىن سۋبسيديالاۋ, الىناتىن تەحنيكانى ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ, قارجى ينستيتۋتتارىن قورلاندىرۋ قاجەت. سول سەبەپتى مەملەكەت 2022 جىلعا قاراي اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى پاركىن جاقسارتىپ, جاڭا تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋدى 6%-عا كوتەرۋدى كوزدەپ وتىر.
اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ تاعى ءبىر جولى – الەمدىك ترەندكە اينالعان دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتى وندىرىسكە ەنگىزۋ. ماسەلەن, دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتى وندىرىسكە ەنگىزۋدەن رەسپۋبليكا بويىنشا بيدايدى ءوسىرۋ بارىسىندا ونىڭ ونىمدىلىگىن 13 تس/گا-دان 25 تس/گا ارتتىرۋعا بولادى. اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى تومەن ونىمدىلىكتىڭ تاعى ءبىر سەبەبى, شارۋالاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, اگروتەحنيكالىق ادىستەردى بىلمەۋى, مالدى ۇستاۋ جانە كۇتۋ-جايعاۋ بويىنشا تالاپتاردىڭ بۇزىلۋى. جۇرگىزىلگەن ەسەپ بويىنشا, 13 مىڭنان اسا اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار ءوندىرۋشىنىڭ 12%-ى عانا اگرارلىق ماماندىق بويىنشا جوعارى جانە ورتا بىلىمنەن جوعارى بىلىمدەرى بار. ەلىمىزدىڭ فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتارىندا 136 مىڭنان اسا ادام جۇمىس ىستەيدى, بازالىق اگرارلىق ءبىلىمى بارلىعىن ايتپاعاندا, ونىڭ تەك 22%-ى جوعارى جانە ورتا بىلىمنەن جوعارى بىلىمدەرى بار. بۇل – سالاداعى تومەن ەڭبەك ونىمدىلىگى سەبەپتەرىنىڭ تولىق ەمەس ءتىزىمى.
ءتۇيىندى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن «اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» نەگىزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپكەرلەرىن مەملەكەتتىك قولداۋ باعىتىنداعى قارجىلىق شارالارعا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزىلدى. بۇعان پايىزدىق مولشەرلەمەنى قالپىنا كەلتىرۋ, ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋدى جەتىلدىرۋ, اگرارلىق تاۋارلىق جانە قارجىلىق, كولحات جۇيەسىن ەنگىزۋ, سۋبسيديانىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, «قازاگرو» ارقىلى قارجى ينستيتۋتتارىن قورلاندىرۋ, اگروساقتاندىرۋدى جەتىلدىرۋ, نەسيەلىك سەرىكتەستىك جۇيە مەن كەپىلدەندىرۋ ينستيتۋتتارىن دامىتۋ, سونىمەن بىرگە سالىق سالۋدىڭ وڭتايلى رەجىمىن قامتاماسىز ەتۋ جاتادى. بۇل جەردەگى نەگىزگى ماقسات – اۋىل شارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىن قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ.
حالىقارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي, اۋستراليا, ارگەنتينا, جاڭا زەلانديا, كانادا جانە باسقا ەلدەردە ىشكى باسەكەلەستىكتى دامىتۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا سۋبسيديانى كوپ كولەمدە بولمەيدى. كوپتەگەن ەلدەردە اۋىل شارۋاشىلىعىنا سۋبسيديا ءبولۋ مۇلدە جوق. سۋبسيديالاۋدىڭ مۇنداي ەرەجەسى قازاقستان ءۇشىن قولايسىز. اگروقۇرىلىمداردىڭ, ورتا جانە شاعىن شارۋاشىلىقتاردىڭ تابىس دەڭگەيى ءالى تومەن. سوندىقتان بولىنەتىن سۋبسيديالار اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن ىنتالاندىرۋى جانە جەر مەن ەكسپورت ونىمدىلىگىن ارتتىرۋى ءتيىس. قازىرگى بولجام بويىنشا 2022 جىلعا قاراي قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر تەحنيكاعا سالىناتىن ينۆەستيتسيا كولەمىن جىل سايىن 6%-عا جاڭارتۋ قارقىنىمەن 273 ملرد تەڭگەگە جەتكىزەتىن بولادى.
اگروونەركاسىپتىك كەشەن سۋبەكتىلەرىنە سالىق سالۋدى جەڭىلدەتۋ, تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتار سانىن قىسقارتۋ, اگروساقتاندىرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ سياقتى سالانى وڭتايلاندىرۋ شارالارى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىن ماڭىزدى ىنتالاندىرۋ بولماق. سوڭعى كەزدەرى سالىقتىڭ بارلىق ءتۇرىن اۋىستىراتىن «بىرىڭعاي اۋىلشارۋاشىلىق سالىعىن» ەنگىزۋ ماسەلەسى جان-جاقتى تالقىلانۋدا. بۇل سالىق ەسەبىن جەڭىلدەتۋگە ىقپال ەتەر ەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرى ءۇشىن كووپەراتيۆ پەن مۇشەلەرى اراسىنداعى ىشكى ترانزاكتسيالارعا, سونىمەن بىرگە قاتىسۋشىلارى اراسىندا بولىنەتىن تابىسقا سالىق سالىنبايدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى سالىق سالۋ جۇيەسىندەگى وسىنداي وزگەرىستەر ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى ساتىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋعا جانە كووپەراتسيالاردىڭ ءتيىمدى جۇمىس جاساۋىنا وڭ ىقپال ەتەدى.
ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ەكونوميكانى جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋعا, ساندىق تەحنولوگيا نەگىزىندە جاڭا يندۋستريانى قالىپتاستىرۋعا بايلانىستى ناقتى مىندەتتەمەلەر جۇكتەدى. اگروونەركاسىپتىك كەشەندى تسيفرلاندىرۋدىڭ ماقساتى ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن ءىت- شەشىمدەردى دامىتۋدا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە بيزنەس ورتانى تارتۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. قازىرگى ۋاقىتتا قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە ترانسفورماتسيالانۋ اياسىندا يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن ارتتىرىپ كەلەدى. شەتەلدىك وزىق تەحنولوگيالار مەن جاڭا ءبىلىمدى تارتۋ جانە ونى قازاقستاندىق جاعدايعا بەيىمدەۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋ, مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىكتىڭ قۇرالدارىن تاجىريبەدە قولدانۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ باسىم باعىتتارىن دامىتۋ ماقساتىندا ۋنيۆەرسيتەت جانىنان 2015 جىلى اشىلعان اگروتەحنولوگيالىق حاب اياسىندا ناتيجەلى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا.
بيىل ازيالىق دامۋ بانكىنىڭ, ميچيگان شتاتى ۋنيۆەرسيتەتى مەن نيدەرلاندىنىڭ دەلف ۋنيۆەرسيتەتى قولداۋىمەن وسى حاب بازاسىندا سۋ رەسۋرستارىن ينتەگرالدى باسقارۋ ورتالىعى قۇرىلدى. سۋ حابى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ, سۋ رەسۋرستارىن وڭتايلاندىرۋ جانە باسقارۋمەن بايلانىستى كەشەندى ماسەلەلەردى شەشۋمەن اينالىسادى. 2018-2019 جىلدارعا ارنالعان جوبالار اياسىندا سۋ دەڭگەيى كوتەرىلۋىن مودەلدەۋدىڭ سپۋتنيكتىك تالداماسىن جۇرگىزۋ جانە تسيفرلى جۇيەلەر كومەگىمەن استانا جانە الماتى قالالارىنداعى سۋ تاسقىنىنىڭ ەرتە الدىن الۋ جانە ارەكەت ەتۋ جۇيەلەرىن قۇرۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا.
وسىنداي جۇيەلەر اقش, برازيليا جانە باسقا ەلدەردە تابىستى قولدانىلىپ كەلەدى. بۇعان قوسا ۋنيۆەرسيتەتتە اقش اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرگە تالداۋدىڭ تسيفرلى الگوريتمدىك جۇيەلەرىن قولدانا وتىرىپ, جايىلىمدىق جەرلەردىڭ توزۋىن باعالاۋ ادىستەرىن زەرتتەۋ جانە ەنگىزۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ تىكەلەي اينالىسىپ كەلە جاتقان باعىتتارىنىڭ ءبىرى فيتوسانيتارلىق تاۋەكەلدەر. بۇل – اگرارلىق سەكتوردىڭ دامۋىنا كەدەرگى بولاتىن ماڭىزدى سىني فاكتورلاردىڭ ءبىرى. مىسالى, 2011 جىلدان باستاپ جەمىس اعاشتارىنىڭ باكتەريالىق كۇيىگى قاۋىپتى اۋرۋى جەمىس باقتارىنا قاتەر توندىرۋدە. بۇل اۋرۋ قازاقستاندا تىركەلگەننەن باستاپ 7 جىلدىڭ ىشىندە تارالۋ ايماعىن 40 ەسە كەڭەيتتى. باكتەريالىق كۇيىك ءوزىنىڭ الەۋەتتى زالالىمەن ەلىمىزدەگى بارلىق باۋ-باقشا ءۇشىن جەمىس اعاشتارىنىڭ بەلگىلى اۋرۋلارىن قوسا ەسەپتەگەندە ەڭ قاۋىپتىسى. ويتكەنى زاقىمدانۋ ساتىنەن 2-3 جىل وتكەننەن كەيىن اعاش تولىق جويىلادى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اگروتەحنولوگيالىق حاب الما ونىمدەرى بويىنشا قۇزىرەتتى ورتالىق سانالاتىن كورنەل ۋنيۆەرسيتەتى ماماندارىنىڭ تاجىريبەسىن قولدانۋدا. باكتەريالىق كۇيىكتىڭ نەگىزى وشاعى شەتەلدەردەن تاسىمالداناتىن جۇقپالى ماتەريالدار بولىپ تابىلادى.
باكتەريالىق كۇيىكتى جەكە ساپالى كوشەت ماتەريالدار بازاسىن (تالىمباق) قۇرۋ ارقىلى عانا جويۋعا بولادى. سول ءۇشىن كورنەل ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرگە باكتەريالىق كۇيىككە ءتوزىمدى سەلەكتسيالىق ماتەريالداردى قولدانا وتىرىپ, قازاقستاندا ۆيرۋسسىز تالىمباق قۇرۋ جوسپارلانۋدا. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە كوشەتتەردى ليتسەنزيالاۋ, ترانسفەرتتەۋ جانە جەرگىلىكتى جاعدايعا بەيىمدەۋ ماسەلەلەرى تالقىلانۋدا. كارانتيندىك وبەكتىلەر تىزىمىنە «جاتاعان ۋ كەكىرە» ءارامشوبى دە قوسىلدى. بۇل ەگىستىك القاپتارعا زيانىن تيگىزىپ, فيتوسانيتارلىق تاۋەكەلدەر تۋعىزۋمەن قاتار, داقىلداردى تابيعي اۋداندارىنان ىعىستىرادى. اۋماقتىڭ جاتاعان ۋ كەكىرەمەن زاقىمدالعانى انىقتالعان كەزدە كاسىپورىندار ءارامشوپتى تولىق جويىپ, كارانتيندى الىپ تاستامايىنشا, استىق جانە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ مۇمكىندىگىن جوعالتادى.
ۋ كەكىرە ءارامشوبى قازىر قازاقستاننىڭ بارلىق اۋماعىندا تارالىپ, 4 مىڭنان استام اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى زاقىمدالعان. وسى ءارامشوپتى اۋقىمدى وقشاۋلاۋ جانە جويۋ ونىمەن كۇرەسۋگە ارنالعان جاڭا تەحنولوگيالار مەن ادىستەمەلەردى قولدانۋ ارقىلى عانا مۇمكىن بولادى. شەگىرتكەدەن كەلەتىن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ مەن ونى ەرتە انىقتاۋدى جۇيەلەۋگە قاتىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ميچيگان شتاتىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرگە وسىمدىكتەردىڭ, جان-جانۋارلار مەن قورشاعان ورتانىڭ جاعدايىن جىلدام ءارى ءدال تالداي الاتىن سەنسورلى ءموبيلدى جۇيەنى سىناقتان وتكىزۋدەمىز. الىنعان ناتيجەلەر ميچيگان ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى دايىنداعان الگوريتمدىك قولدانىستاعى ارنايى سەرۆەردە وڭدەلەدى.
قازاقستاننىڭ اگرارلىق سەكتورى قۇرعاقشىلىقتان 5 جىلدا 2 رەت, ال قاتتى قۇرعاقشىلىقتان 6 جىلدا 1 رەت ازاپ شەگەدى. سوندىقتان اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىنە قاتىستى اۋىتقۋلار ءبىر جىلدا 30 پايىزعا جەتۋى مۇمكىن. بيىل اقش اۋىلشارۋاشىلىق مينيسترلىگى, يسلام بانكى جانە يۋنەسكو-نىڭ قولداۋىمەن كليماتتىق حاب قۇرۋ جوسپارلانعان. كليماتتىق حاب جان-جاقتان الىناتىن اۋا رايى اقپاراتتارىن بىرىكتىرە وتىرىپ, دەرەكتەردى سالىستىرىپ, ارنايى ساراپتاما جاسايتىن بولادى.
2017-2020 جىلدارعا ارنالعان «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتە «سيتۋاتسيالىق ورتالىق» قۇرىلدى. ورتالىق اۋىلشارۋاشىلىق احۋالى تۋرالى دەرەكتەردى توپتاستىراتىن GIS تەحنولوگيالاردى قولدانۋدا. وندا اقپاراتتارعا ماشينالىق تالداۋ مەن كولەمدى مالىمەتتەرگە ساراپتاما جۇرگىزىلەدى. بۇگىندە ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن ونىڭ دامۋ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا قاتىستى اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى ينتەللەكتۋالدى تسيفرلى شەشىمدەر ارقىلى شەشۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. ورتالىق وزىق ءبىلىم مەن يننوۆاتسيالىق عىلىمدى توعىستىرىپ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن بىلىكتى ماماندار تاجىريبەسىن ىسكە اسىراتىن ينتەللەكتۋالدى الاڭعا اينالدى.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۋنيۆەرسيتەتتە قازاقستان-بەلارۋس اگروينجەنەرلىك يننوۆاتسيالىق ورتالىق, وسىمدىكتەردى ميكروكلونالدى كوبەيتۋ, ءسۇت ونىمدەرىنىڭ رەفەرەنتتى زەرتحاناسى ءتارىزدى جاڭا يننوۆاتسيالىق ورتالىقتار مەن زەرتحانالار اشىلىپ, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى قازىرگى كەزدە «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ىسكە اسىرۋ ءۇشىن, ارنايى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەپ, سول جوسپارعا سايكەس جۇيەلى جۇمىس اتقارۋدا.
بەس باستاماداعى ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – بيىلعى وقۋ جىلىندا ستۋدەنتتەرگە ارنالعان ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن 20 مىڭ بىرلىككە كوبەيتۋ كوزدەلگەن. ونىڭ 11 مىڭى اقپاراتتىق تەحنولوگيا, روبوت تەحنيكاسى جانە نانوتەحنولوگيالار سالاسىنداعى ينجەنەر مامانداردى وقىتۋعا باعىتتالماق. قالعان 9 مىڭ گرانتتىڭ 6 مىڭى ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا ءبىلىم جەتىلدىرۋگە ارنالماق. تەحنيكالىق ماماندىقتارعا كوپ گرانتتىڭ ءبولىنۋى ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىن عانا ەمەس, اۋىل جاستارىن دا قۋانتىپ وتىر.
عىلىم-ءبىلىم-ءوندىرىس ينتەگراتسياسىن ىسكە اسىرىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋ – بۇگىنگى باستى تالاپ. قازاقستاننىڭ اگرارلىق سالاسىنىڭ سىرتقا ءونىم شىعارۋ مۇمكىندىگى مول. ەكسپورتتى كۇشەيتۋ ءۇشىن بۇل مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الماۋىمىز قاجەت. سوندىقتان اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىن يننوۆاتسيالىق باعىتتا دامىتۋدىڭ باستى ۇستانىمىنا اينالۋى ءتيىس.
تىلەكتەس ەسپولوۆ,
قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ۇعا اكادەميگى
