«البيسەلەستە» 1978 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا توپ جارعان بولاتىن. ءوز ەلىندە وتكەن ءتورت جىلدىقتىڭ دوداسىندا ماريو كەمپەس باستاعان دۇلدۇلدەر شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماي, مارەگە قارا ءۇزىپ كەلدى.
ارگەنتينا فۋتبولى تۋرالى ءسوز بولا قالعاندا ديەگو مارادونانى ەسكە الماۋ مۇمكىن ەمەس. «البيسەلەستەنىڭ» جارىق جۇلدىزى 1986 جىلى مەكسيكادا وتكەن فۋتبول تويىندا بار ونەرىن كورسەتتى. اسىرەسە, شيرەك فينالداعى ارگەنتينا-انگليا كەزدەسۋىن كونەكوز جانكۇيەرلەر جاقسى ءبىلۋى ءتيىس. داۋعا تولى سول ماتچتا ديەگو ارماندو دۋبل جاساپ, كومانداسىن جەڭىسكە سۇيرەگەن بولاتىن.
سول ويىندا سوعىلعان ەكى گولدىڭ ءبىرىن مارادوننا قاقپاعا قولمەن باعىتتاپ جىبەرگەنى ەسىمىزدە. كەزدەسۋدەن كەيىن
اعىلشىنداردىڭ «اتا جاۋىنا» اينالعان فۋتبولشى گولدى «قۇدايدىڭ قولىمەن» سوققانىن مالىمدەدى. كەيىننەن ديەگو ارماندو جارتىلاي فينالدا دا ەكى مارتە مەرگەندىگىمەن تانىلىپ, قۇراماسىن اقتىق مارەگە دەيىن جەتكىزدى. فينالدا مارادوننا گول سالعان جوق. الايدا ارگەنتينا فينالدا ازۋلى گەرمانيانى تىزە بۇكتىرىپ, ەكىنشى مارتە الەم چەمپيونى اتاندى.
ءتورت جىلدان كەيىن لاتىنامەريكالىقتار تاعى دا فينالعا شىقتى. بۇل جولى مارادونا باستاعان جىگىتتەر اقتىق سىندا ءسۇرىندى. رۋدي فەللەر, يۋرگەن كلينسمانن باستاعان نەمىستەر فينالدا ۇستەم شىققان ەدى. يتالياداعى سول دودادان كەيىن ۇزاق ۋاقىت بويى ارگەنتينانىڭ الەم بىرىنشىلىگىندە جولى بولعان جوق. ءۇش رەت شيرەك فينالدا سۇرىنسە, ءبىر مارتە 1/8 فينالدان وتە العان جوق. ال 2002 جىلعى بىرىنشىلىكتە توپتىق كەزەڭدە سۇرەڭسىز ويىن كورسەتىپ, پلەي-وففتان قۇر الاقان قالعان-دى. ۇزاق ۋاقىت جەڭىستىڭ ءدامىن سەزبەگەن ەلدىڭ فۋتبول-كوكتەن ءۇمىت كۇتەتىنى انىق. بيىل «قۇدايدىڭ قولى» جاردەمدەسىپ قالار, بالكىم؟!
ارگەنتينانىڭ ۇزاق ۋاقىت ءساتسىز ونەر كورسەتكەنىن جوعارىدا ايتتىق. ءتىپتى, بىرنەشە «التىن دوپتىڭ» يەگەرى ليونەل مەسسي قۇرامىندا بولسا دا, «البيسەلەستە» 2006 جانە 2010 جىلعى الەم چەمپيوناتتارىندا وڭباي ءسۇرىندى. دەگەنمەن, ءتورت جىل بۇرىن برازيليادا وتكەن الەم بىرىنشىلىگىندە مەسسي باستاعان جىگىتتەر كۇمىس جۇلدەنى مىسە تۇتتى. ارگەنتينا قۇراماسى ءتۋرنيردىڭ باستى ءفاۆوريتى سانالسا دا, سۇيرەتىلىپ ءجۇرىپ فينالعا ارەڭ شىققان بولاتىن. اقتىق ماتچتا مەسسيدىڭ الەم چەمپيونى اتانسام دەگەن ارمانىن نەمىستەر كۇل-تالقان ەتتى.
جالپى, لەونىڭ كلۋب ساپىندا باعىندىرماعان بەلەسى جوق. چەمپيوندار ليگاسىن دا ۇتتى, ەل بىرىنشىلىگىندە دە جەڭىسكە جەتتى. «التىن دوپ» پەن «التىن بۋتسىدان» تاۋ تۇرعىزىپ, «بارسەلونانىڭ» تاريحىنا ەسىمىن التىن ارىپپەن جازدى. ايتسە دە, مەسسيدىڭ ۇلتتىق قۇراما ساپىندا جولى بولعان ەمەس. ال ۇلتتىق قۇراما ساپىندا جەڭىسكە جەتپەگەن ويىنشىنىڭ فۋتبول وليمپىنە ەسىمى جازىلۋى نەعايبىل.
2014 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىنەن بولەك, ارگەنتينا بىرقاتار فينالدا سۇرىنگەن ەدى. «البيسەلەستە» 2015 جانە 2016 جىلدارى امەريكا كۋبوگى دوداسىندا ەكى رەت چيليگە ەسە جىبەرىپ, لاتىن امەريكاسىنىڭ چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزە المادى. قاتارىنان ءۇش فينالدا جەڭىلۋ لەوعا قاتتى اسەر ەتىپ, ۇلتتىق قۇرامادان كەتەتىنىن مالىمدەگەن. ارگەنتينانىڭ 2018 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ تۋرنيرىندەگى سۇرەڭسىز ويىنىنان كەيىن بۇكىل ەل بولىپ لەونى پىكىرىن وزگەرتۋگە ۇگىتتەدى. ءتىپتى ەل پرەزيدەنتى ماۋسريسيو ماكري دە ۇلتتىق قۇرامامەن قوش ايتىسپاۋعا شاقىردى. اقىرى مەسسي قۇراما جەيدەسىن قايتا كيدى.
بۇگىندە مەسسيدىڭ جاسى 31-دە. بۇل – شابۋىلشى ءۇشىن از جاس ەمەس. كوپ فۋتبولشىلار وسى جاستا ۇلكەن سپورتپەن قوشتاسىپ جاتادى. كەلەسى الەم چەمپيوناتىندا لەو 35-كە تولادى. ول كەزدە قازىرگى دەڭگەيدە ويناۋ-ويناماۋى نەعايبىل. ەندەشە, بيىلعى تۋرنير مەسسي ءۇشىن چەمپيون اتانۋدىڭ سوڭعى مۇمكىندىگى بولاتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
توپتىق كەزەڭدە ارگەنتيناعا يسلانديا, حورۆاتيا جانە نيگەريا قۇرامالارى قارسىلاس اتانادى. «البيسەلەستە» وڭاي توپقا ءتۇستى دەۋگە كەلمەس. قارت قۇرلىقتىڭ الەۋەتتى كوماندالارى يسلانديا مەن حورۆاتيا دا پلەي-وففقا شىعۋدان ءۇمىتتى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە يسلانديانىڭ ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعارعانى ەسىمىزدە. مودريچ پەن راكيتيچ سىندى جارتىلاي قورعاۋشىلارى بار حورۆاتيا كەز كەلگەنمەن يىق تىرەستىرىپ ونەر كورسەتۋگە دايىن. نيگەريا دا وڭاي شاعىلاتىن جاڭعاق ەمەس.
ارگەنتينا قۇراماسىنىڭ ءتىزىمى:
• قاقپاشىلار: ناۋەل گۋسمان («تيگرەس»), ۆيللي كابالەرو («چەلسي»), فرانكو ارماني («ريۆەر پلەيت»);
• قورعاۋشىلار: ماركوس روحو («مانچەستەر يۋنايتەد»), فەدەريكو فاسيو («روما»), نيكولاس وتامەندي («مانچەستەر سيتي»), ماركوس اكۋنيا («سپورتينگ»), ەدۋاردو سالۆيو («بەنفيكا»), نيكولاس تاليافيكو («اياكس»), گابريەل مەركادو («سەۆيليا»), كريستيان انسالدي («تورينو»);
• جارتىلاي قورعاۋشىلار: ماكسيميليانو مەسا («يندەپەندەنتە»), حاۆەر ماسكەرانو («حەبەي چاينا فورچۋن»), ەنتسو پەرەس («ريۆەر پلەيت»), دجوۆاني لو چەلسو, انحەل دي ماريا (ەكەۋى دە – پسج), لۋكاس بيگليا («ميلان»), ەۆەر بانەگا («سەۆيليا»), كريستيان پاۆون («بوكا حۋنيورس»);
• شابۋىلشىلار: گونسالو يگۋاين, پاۋلو ديبالا (ەكەۋى دە – «يۋۆەنتۋس»), ليونەل مەسسي («بارسەلونا»), سەرحيو اگۋەرو («مانچەستەر سيتي»).
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
