كەزدەسۋدى اشقان اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ ايماق ەكونوميكاسى ءۇشىن اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ايتتى.
«اتامەكەن» قر ۇكپ وكىلدەرى جيىن بارىسىندا اتىراۋ وبلىسىنداعى اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ پروبلەمالارىنا سكرينينگ جۇرگىزۋ بويىنشا جەكە باعدارلاما جاساۋدى ۇسىندى.
وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ وتكەن جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن ايماققا كەرەك مامانداردى دايىنداۋعا 222 گرانت بولىنگەنىن ايتتى.
– 179 گرانت پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا ءبولىندى. 35 گرانت دارىگەرلەردى, 9 گرانت مال دارىگەرلەرىن دايىنداۋعا ارنالدى. قاجەت ماماندىقتارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرامىز, - دەدى نۇرلان نوعاەۆ. – جاقىندا وڭىردە مۇناي-حيميا كەشەنى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ باستالادى. وسى باعىتتا دا ماماندار كەرەك. سكرينينگ جاعدايدى ناقتى انىقتاۋ ءۇشىن دە قاجەت بولادى.
ايماق باسشىسى «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسىنا دا نازار اۋداردى. باعدارلاما بويىنشا وقىعانداردىڭ جارتىسىنان كوبى ماقساتتارىنا جەتە الماعان.
– وبلىس بويىنشا وسى باعدارلاماعا سايكەس 750 ادام وقىتىلدى, سونىڭ 135-ءى عانا ءوز ىستەرىن اشتى, ال قالعاندارى قايدا؟ سونشا ادامدى وقىتۋ قاجەت پە؟ سان ەمەس, ساپا ماڭىزدى, وسىعان كوڭىل ءبولۋ كەرەك. از بولسا دا, ساز بولسىن دەگەن ءسوز بار, – دەدى نۇرلان نوعاەۆ.
كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ پروبلەمالارىن اشىق ايتتى. سكرينينگ قورتىندىسى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 63 ملرد تەڭگە نەمەسە 200 ملن دوللار بولعانىن كورسەتكەن. مال شارۋاشىلىعى – 57 %, ەگىن شارۋاشىلىعى - 42%.
– اوك دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن فاكتورلار دا بار. مىسالى, سۋارۋ بويىنشا ينفراقۇرىلىم جەتىسپەيدى. قولدانىستاعى سۋارۋ جۇيەلەرى تەحنيكالىق جاعىنان توزعان. يندەر اۋدانىندا سۋ قىمبات بولعاندىقتان سۋارىلاتىن جەر اۋدانى 20 ەسە ازايعان. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, اتىراۋدا سۋدىڭ قۇنى قازاقستانداعى ورتا ەسەپتەن 4 ەسە قىمبات. بۇل مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر. جەمنىڭ ورتاشا باعاسى اتىراۋدا باسقا ايماقتارمەن سالىستىرعاندا 1,5 ەسە جوعارى, سوندىقتان جەرگىلىكتى فەرمەرلەرگە ءبىراز قىمباتقا شىعادى, – دەدى «اتامەكەن» ۇكپ وكىلدەرى.
شىنىمەن دە ايماقتا سۋمەن قامتۋ پروبلەماسى وزەكتى بولىپ وتىر. جەرگىلىكتى بيلىك سۋبسيديالاۋ ماسەلەسىن ءجيى كوتەرگەنىمەن, ناتيجە جوق. سوعان قاراماستان اكىمدىك سۋ كانالدارىنىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. رەسپۋبليكالىق بالانستاعى 15 كانالدىڭ تورتەۋى جەرگىلىكتى بيلىككە بەرىلگەن. قالعاندارى بويىنشا دا ماسەلە شەشىلۋ ۇستىندە. سۋلاندىرۋ كانالدارىن وبلىستىڭ يەلەگىنە بەرۋ كانالداردى جوندەۋ مەن تازارتۋ جۇمىستارىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋعا جول اشادى, بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەرگە ءبىراز كومەك بولادى.
جينالىستا بالىق سالاسىنىڭ ارى قاراي دامۋ ماسەلەسى دە قوزعالدى. كۆوتا ءبولۋدىڭ اشىقتىعى, بالىق اۋلاۋ ۋاقىتىن ۇزارتۋ, بەكىرە زاۋىتتارىن قايتا قۇرۋ ماسەلەلەرى ايتىلدى. تالقىلانعان پروبلەمالار بويىنشا ۇسىنىستاردى قاپەرگە الىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ تالقىلاۋىنا ەنگىزۋگە شەشىم قابىلداندى.
– وتە وزەكتى سۇراقتاردى تالقىعا سالدىق. جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر, وعان اۋدان اكىمدەرى, جالپى جۇرتشىلىق, دەپۋتاتتار تارتىلدى. كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرگە پروبلەمالىق اۋماقتارعا سكرينينگ جاساپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى باعامدايمىز. مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ درايۆەرى دەپ ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. الەۋەت بار, مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا قولداۋ دا, قارجى دا جەتكىلىكتى. تالقىلاۋ بارىسىندا ايتىلعان جايتتاردى نازارعا الۋىمىز كەرەك. بىرلەسىپ جۇمىستانعاندا عانا ايماقتىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ باعدارلاماسىن لايىقتى جۇزەگە اسىرا الامىز, – دەدى جينالىستى قورتىندىلاعان نۇرلان نوعاەۆ.
