بۇل ايتۋعا وڭاي بولعانمەن قيىننىڭ قيىنى. التى اتانىڭ وزىنە دە اۋىر مۇنداي جۇكتى ار الدىندا ءوزىن دار الدىندا تۇرعانداي سەزىنەتىن جانى تاڭعى شىقتاي تازا, ەمەننىڭ بەزىندەي بەرىك, اسا قايسار, اسقان قايراتتى ازامات قانا كوتەرە الادى. باۋىرلاس قىرعىزستاننىڭ شوڭ اقىنى, قىرعىز رەسپۋبليكاسى مادەنيەتىنە ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەر, «شىعارماشىلىق جەتىستىكتەرى ءۇشىن» سىيلىعىنىڭ يەگەرى, قىرعىزستان لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مارحاباي ااماتوۆ تۇزگەن ء«ومىر ورنەگى» اتتى كولەمىمەن عانا ەمەس, كوتەرگەن جۇگىمەن دە, كوركەمدىگىمەن دە اسا سالماقتى كىتابىن وقىعاندا ارمانى بيىك اسىل ەر, قىرعىز بەن قازاققا ورتاق پەرزەنت قانتورە توقتوماماتوۆتىڭ جارقىن بەينەسى كوز الدىڭا كەلەدى. جاقسىنىڭ جارىعى قازاق عىلىمىنا دا تۇسكەن, سودان دا ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ايماقتىق مەنەدجمەنت اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى بولىپ سايلانعان.
ەڭبەك جولىن جالال-اباد قارجى باسقارماسىندا باس ينسپەكتور بولىپ باستاعان قانتورەنىڭ الدىندا بيلىكتىڭ بيىك باسپالداعىمەن ورلەيتىن جول بار ەدى, الايدا ول بيلىككە ەمەس, بىلىمگە ارنادى ءوزىنىڭ سانالى ءومىرىن. ءوزى وقىعان جالال-اباد ۋنيۆەرسيتەتىندە ەڭبەك جولىن قاتارداعى ۇستاز بولىپ باستاعان قانتورە 1979 جىلى لەنينگراد قالاسىنداعى ۆ.ا.ۆوزنەسەنسكي اتىنداعى «ەكونوميكا» ينستيتۋتىندا عىلىمي ەڭبەگىن ءساتتى قورعاپ, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دەگەن عىلىمي اتاق الدى.
«كوپ ەڭبەك ەتكەنگە باقىت باسىن يەدى» دەپتى لەوناردو دا ۆينچي. سول ءسوزدىڭ ايقىن ءبىر ايعاعى – قانتورە كوپ ۇزاماي دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن دا ۇلكەن جەڭىسپەن قورعاپ شىقتى. ء«ومىر ويىن دا, ەرمەك تە ەمەس, ءومىر اۋىر ەڭبەك» (ي.س. تۋرگەنەۆ) ەكەنىن ءوز ومىرىمەن دالەلدەگەن قانتورە كورگەن قيىندىق تا از ەمەس. سونداي سىندارلى ساتتەردە قانتورە ۋينستون چەرچيللدىڭ «پەسسيميست ۆيديت ترۋدنوستي پري كاجدوي ۆوزموجنوستي, وپتيميست ۆ كاجدوي ترۋدنوستي ۆيديت ۆوزموجنوستي» دەگەن سوزىنە سۇيەنەدى. قيىندىق دەگەن – قايراق, وعان قاڭىلتىردى جانىساڭ كەتىلەدى, بولاتتى جانىساڭ جەتىلەدى. تابيعاتىندا قايسار, كۇرەسكەر قانتورە قيىندىقتا كەتىلمەدى, جەتىلدى. ءوزى وقىعان جالال-اباد ۋنيۆەرسيتەتىنە رەكتور بولىپ تاعايىندالعان العاشقى قيىن جىلداردا قىرعىزستاندا ءبىرىنشى بولىپ سىرتتان ينۆەستيتسيا تارتتى.
كونەدەن بۇگىنگە جەتكەن, اركەز ەسكەرە جۇرەر ءبىر ەستى ءسوز بار: ء«ومىر ۇزاقتىعىمەن ەمەس, مازمۇنىمەن ولشەنەدى» (سەنەكا). ەرتەدەن ەگىز ەل – قىرعىز بەن قازاققا ورتاق پەرزەنت قانتورە توقتوماماتوۆتىڭ ەڭبەك پەن كۇرەسكە تولى ونەگەلى ءومىرى سونىڭ ايقىن ءبىر دالەلى. ونىڭ سانالى ءومىرىن ء«ومىر ورنەگى» اتتى كىتابىندا كەمەل وي, كەستەلى تىلمەن كەلىستى كەستەلەگەن مارحاباي ااماتوۆتىڭ ەڭبەگى قاي ماداق, قانداي قۇرمەتكە دە ابدەن لايىق!
قايىرىمدىلىقتان اسقان
قاسيەت جوق.
بىلە بىلسەڭ شاپاعاتى بارلارىڭ,
سۇيگەن ق ۇلى بولارىڭ ھاق
اللانىڭ, –
دەپ جازىلعان قۇراننىڭ 3-سۇرە, 14 اياتىندا. قانتورە توقتوماماتوۆتىڭ وزگە دە جاقسى قاسيەتتەرىمەن بىرگە اسا قايىرىمدى بولعانىن دا مارحاباي ااماتوۆتىڭ ء«ومىر ورنەگىنەن» وقىپ بىلدىك.
پروفەسسور, اكادەميك قانتورە توقتوماماتوۆ قىرعىزستان عىلىمىن دامىتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان, جالال-اباد ۋنيۆەرسيتەتىن الەمدىك بيىك دەڭگەيگە كوتەرگەن, جوعورعۋ كەنەشكە دەپۋتات بولعان كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى. سول ەڭبەگى ەسكەرىلىپ, قايتىس بولعاننان كەيىن, 70 جاسقا تولعان مەرەيتويىنا وراي ءوزى كوپ جىل رەكتور بولعان جالال-اباد ۋنيۆەرسيتەتىنە قىرعىزستان پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن قانتورە توقتوماماتوۆ ەسىمى بەرىلدى.
ء«ومىر ورنەگى» اتتى كىتاپتىڭ ءساتتى شىعۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. وسى اسا سالماقتى, ساليقالى ەڭبەكتىڭ اۆتورى مارحاباي ااماتوۆ – سان قىرلى تالانت.
ول كورنەكتى اقىن عانا ەمەس, كەرەمەت, كەرىم كوسەمسوزشى. جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن جاقسى سەزىنگەن ول «قۇم ىشىنەن التىن», شومەلە شوپتەن ينە ىزدەگەندەي كۇندىز-ءتۇنى تىنىم تاپپاي اسا كوپ ىزدەنگەن. قانتورە جۇرگەن جولدارمەن ءجۇرىپ وتكەن, ونى بىلەتىن ادامدارمەن اڭگىمەلەسكەن, ارحيۆتەردى پاراقتاعان, ءوز كەيىپكەرىمەن كەزدەسكەن, سىرلاسقان, ءسىرا دا ەستەن كەتپەيتىن ساۋلەلى ساتتەرىن تەبىرەنە ەسكە الىپ, جازۋ ۇستەلىندە داۋىل كۇنگى تەڭىزدەي تولقىعان, تەبىرەنگەن اۆتوردىڭ تاعى ءبىر تاپقىرلىعى – كەمەل وي, كەستەلى تىلىمەن ورىلگەن ەڭبەگىن قانتورە توقتوماماتوۆ جايلى ەڭبەگىن ونى جاقسى بىلەتىن زامانداستارىنىڭ, بىرگە جۇمىس ىستەگەن ارىپتەستەرىنىڭ, تىلەگى, جۇرەگى ءبىر تۋىستارىنىڭ اسەرلى ەستەلىكتەرىمەن شەبەر كومكەرگەن.
كىتاپتاعى سان الۋان سۋرەت-فوتولار دا قانتورە سىندى سىمباتى بولەك, سىرى تەرەڭ, تۇعىرى بولەك تۇلعانىڭ بەكزات بەينەسىن جارقىراپ شىققان كۇندەي اشا تۇسكەن. تەرەڭ تەڭىز تارتىلمايدى, تەرەڭ ءبىلىم سارقىلمايدى. قانتورەنىڭ ونەگەلى ءومىرى سوعان ايقىن ايعاق.
كىتاپ اۆتورى مارحاباي ااماتوۆ تالانت قوي. تابيعي تالانت پەن جانكەشتى ەڭبەكتىڭ جەمىسى بۇل كىتاپ.
مارحاباي قانتورە توقتوماماتوۆتىڭ جان دۇنيەسىن اشار كىلتتى ءدوپ باسىپ, ءدال تاپقان. ول كىلت – كەيىپكەر رۋحىمەن سىرلاسۋ!
سول سىر ساندىقتى ءسىز دە اشىپ قاراڭىز. وكىنبەيسىز!
ءسابيت دوسانوۆ,
جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى,
م.شولوحوۆ اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ يەگەرى
الماتى
