قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بولىگى قازىر تەمىر جول تاسىمالى قىزمەتىن پايدالانادى. جۋىردا وڭىرلەردە بولعانىمىزدا جولاۋشىلاردىڭ تەمىر جول قىزمەتىنە كوڭىلدەرى تولمايتىنىن بىلدىك. اتاپ ايتساق, جەزقازعان سياقتى كەيبىر ەلدى مەكەندەردىڭ وزىندە ۆوكزالداردا جولاۋشىلارعا قولايلى جاعدايلار جاسالماعان: ءىشى سالقىن, قوناقۇيى جوق, كىشكەنتاي بالالارى بار انالار مەن مۇگەدەكتەر ءۇشىن ارناۋلى بولمەلەر قاراستىرىلماعان, جىلى سۋ جوق. كوپتەگەن تەمىر جول ستانسالارىندا جولاۋشىلاردى ۆاگوندارعا وتىرعىزۋ مەن ءتۇسىرۋ قولايلىلىعى مەن قاۋىپسىزدىگى ساقتالماعان, پەرروندار جوق, سوندىقتان ادامدار, اسىرەسە قارتتار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى كىسىلەر بيىك تامبۋرلارعا ارەڭ مىنەدى. ال جولاۋشىلاردى ۆاگونعا وتىرعىزۋ ۋاقىتى از, 2-5 مينۋتپەن عانا شەكتەلگەن. سول سەبەپتى جۇرت پويىزدان ءتۇسىپ-مىنۋگە ۇلگەرمەي جاتادى. پاندۋستار ورناتۋعا كوڭىل بولىنبەيدى, ستانسالاردا مۇگەدەكتەر قولاربالارىنىڭ كاسساعا ءوتۋ جولدارى جانە ۆاگوندارعا ارنايى كىرمە جولدارى قامتاماسىز ەتىلمەگەن.
ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسىنىڭ وساكاروۆ اۋدانىنداعى سارىبەل, اقتاستى, شوقاي, ۆولسك (سارىوزەك) جانە رۋسسكايا يۆانوۆكا سياقتى بەس ستانسادا جانە ارال تەڭىزى, اباي سياقتى حالىق كوپ مىنەتىن ستانسالاردا وسىنداي كەمشىلىكتەر كوزگە ۇرىپ تۇر.
سونىمەن قاتار پويىزداردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋ كەستەسى مەن مارشرۋتتارى دا حالىققا قولايسىز. ماسەلەن, «قاراعاندى – قاراجال – قاراعاندى» باعىتىندا قاتىنايتىن جولاۋشىلار پويىزى 360 كيلومەتر قاشىقتىقتاعى قاراجال كەنتىنە 11 ساعات 12 مينۋت ءجۇرىپ جەتەدى ەكەن. ورتاشا جىلدامدىق ساعاتىنا 32 كيلومەتر شاماسىندا. جولاۋشىلاردىڭ تيتىعىنا تيەتىن مۇنداي «وگىز اياڭنىڭ» سەبەبى اتالعان پويىزدىڭ جاڭاارقا ستانساسىندا 3 ساعات 29 مينۋت ايالدايتىندىعىندا بولىپ شىقتى. ال قايتاردا ءتىپتى اسىقپاي, جاڭاارقادا 4 ساعات 24 مينۋت كىدىرىپ, قاراجالدان قاراعاندىعا 11 ساعات 41 مينۋتتا ارەڭ جەتەتىن بولىپ شىقتى.
وسىعان ۇقساس جاعداي «بالقاش – جەزقازعان – بالقاش» باعىتىندا قاتىنايتىن پويىزدا دا ورىن العان. قاۋىپتىلىگى جوعارى ايماق بولىپ سانالاتىن تەمىر جول ستانسالارىندا جولاۋشىلار قاجەتتى سانيتارلىق جاعدايلار جاسالماعاندىقتان, سىرتقا شىعىپ, تەمىر جولدىڭ ۇستىمەن ءجۇرىپ, ءوز ومىرلەرىنە قاتەر توندىرۋگە ءماجبۇر. كۇنارا قاتىنايتىن «قىزىلوردا – جەزقازعان» باعىتىنداعى پويىز دا جولاۋشىلاردىڭ ورىندى رەنىشتەرىن تۋعىزىپ وتىر. ويتكەنى وسى باعىتتىڭ ستانسالارىندا تۇراتىن حالىق استاناعا جەتۋ ءۇشىن جەزقازعان قالاسىنىڭ ۆوكزالىندا 4 ساعات ايالدايدى, ال كەرى قايتاردا 14 ساعاتتاي ايالداۋلارىنا تۋرا كەلەدى. وسىنداي قيىندىق كورىپ جۇرگەن جولاۋشىلار «قىزىلوردا – جەزقازعان» پويىزىنىڭ باعىتىن استاناعا دەيىن ۇزارتۋدى سۇرايدى.
وسى ايتىلعانداردى ەسكەرىپ ءبىز ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەككە دەپۋتاتتىق ساۋالمەن تومەندەگى ۇسىنىستاردى جاسادىق:
1.بارلىق پويىزداردىڭ جولاۋشىلار ۆاگوندارىنىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن باعالاپ, ولاردى جاڭارتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ;
2.بارلىق تەمىر جول ستانسالارىنىڭ جاعدايىن تەكسەرىپ, جولاۋشىلارعا مۇمكىندىگىنشە جاعداي جاساۋدى قولعا الۋ;
3.«قاراعاندى – قاراجال – قاراعاندى» جانە «بالقاش – جەزقازعان – بالقاش» باعىتتارىنداعى جولاۋشىلار پويىزدارىنىڭ جول ءجۇرۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ شارالارىن قابىلداۋ;
4.«قىزىلوردا – جەزقازعان» پويىزى قاتىناسىن قولايلى ەتىپ ۇيىمداستىرۋ جانە ونى استانا قالاسىنا دەيىن ۇزارتۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ.
مايرا ايسينا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى