مەديتسينا • 28 مامىر, 2018

«ورلەۋدەگى» ەلەۋلى وزگەرىستەر

660 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پەداگوگ كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ – اسا ماڭىزدى مىندەت. اسىرەسە قازىرگى قازاقستان قوعامى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا مىندەتتەرىن ساپالى اتقاراتىن, شىعارماشىل جۇمىس جاساۋعا قابىلەتتى مۇعالىمدەرگە مۇقتاج. 

«ورلەۋدەگى» ەلەۋلى وزگەرىستەر

«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلت­تىق ورتالىعى» اق ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى پەداگوگيكالىق قىز­مەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋمەن اينالىساتىن بىردەن-ءبىر مەكەمە. جاقىندا ورتالىقتىڭ ورال­­داعى فيليالى – باتىس قا­زاق­ستان وبلىسى بويىنشا پەدا­گو­گيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىك­تىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىندا «پەداگوگيكالىق قىز­مەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسىندەگى سمارت تەحنولوگيالار» اتتى وبلىستىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى. كونفەرەنتسياعا بقو ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ پەداگوگتەرى, سونىڭ ىشىندە 41 بازالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىسى قاتىستى. 

شاراعا قاتىسۋشىلاردى تىركەۋ ەلەكتروندى تۇردە جۇر­گىزىلدى, ياعني الدىن الا دايىن­دالعان گۋگل كەستەگە تىركەلدى. 4 توپقا شوعىرلانعان سەكتسيالىق وتىرىستاردا ينستيتۋتتىڭ «ما­تەماتيكا وقۋلىعى» جوباسى, «بىر­­گە وقيمىز!», «قا­شىقتىق كۋرستارى», «ساباق جوسپارى» جوبالارى تانىستىرىلدى. بار­لىق قاتىسۋشىلار ىستىق ىقى­لاس ءبىلدىرىپ, قىزىعۋشىلىق تانىتتى.

كونفەرەنتسيادا پەداگوگتەرگە سمارت تەحنيكالاردى قولدانۋ بويىنشا ادىستەمە كورسەتىلدى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا­نى قولدانۋداعى شەتەلدىك تاجى­ري­بەنى زەرتتەۋ, وتاندىق پراك­تي­كاداعى جەتىستىكتەر, تۋىن­داي­تىن قيىندىقتار تالقى­لاندى. قاتىسۋشىلار وزدەرىنە قولجەتىمدى سمارت تەحنيكا ار­قىلى تەوريا تۇرىندە ايتىلعان ساباقتى پراكتيكالىق تۇرعىدا جۇزەگە اسىرىپ كوردى. ساپالى ۇيىمداستىرىلعان كەرى بايلانىس ناتيجەسىندە وزدەرىن قىزىق­تىرعان سۇراقتارعا تۇشىمدى جاۋاپ الدى.

250 پەداگوگتى قامتىعان اي­تۋلى شارا­عا كەلىپ تۇسكەن ماقا­لالار 6 سەكتسياعا توپتاس­تىرىلىپ, ينستيتۋت سايتىندا تالقىلاۋ جۇرگىزىلدى. ءار قاتى­سۋشىنىڭ ماقالاسىنا پىكىر جازىلىپ, ۇسىنىستار دا بەرىلدى. كون­فەرەنتسيانىڭ سايتتاعى بەتى ءالى دە اشىق. مامىر ايى­نىڭ سوڭىنا دەيىن سايتتاعى ماقا­ل­الاردى تالقىلاپ, پىكىر الما­سۋعا بولادى. 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتى ن.نازارباەۆ 2018 جىل­عى 10 قاڭ­تارداعى ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاع­دايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇم­كىندىكتەرى» جولداۋىندا «ادامي كاپيتال – جاڭعىرۋ نەگى­زى» دەگەن بولاتىن. جولداۋدا تىكە­لەي ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى «وقىتۋدىڭ مازمۇن­دى­لىعى زاماناۋي تەحنيكالىق تۇر­عىدان قولداۋ كورسەتۋ ار­قىلى ۇيلەسىمدى تۇردە تولىق­تىرىلۋعا ءتيىس. تسيفرلىق ءبى­لىم بەرۋ رەسۋرستارىن دامىتۋ, كەڭ­جولاقتى ينتەرنەتكە قو­­سۋ جانە مەكتەپتەرىمىزدى ۆيدەوقۇرىلعىلارمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ قاجەت. ورتا مەكتەپ پەن كوللەدجدەر جانە جوعارى وقۋ ورىندارى ۇزدىك وقى­تۋشىلارىنىڭ ۆي­دەو­ساباقتارى مەن ۆيدەولەكتسيا­لارىن ينتەرنەتتە ورنالاس­­تىرۋ كەرەك. بۇل بارلىق قازاق­ستان­دىقتارعا, ونىڭ ىشىندە شال­عايداعى ەلدى مەكەن تۇر­عىن­دارىنا وزىق ءبىلىم مەن قۇزى­رەتتىلىككە قول جەتكىزۋگە جول اشادى» دەگەن تۇجىرىمدار بار.

پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءوزى ۆيدەو­ساباق تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەرگەن كەزدە ءبىلىم بەرۋدىڭ الدىندا ءتۇرلى سالاسىنداعى ۇزدىك پەداگوگتاردى انىقتاۋ جانە ولاردىڭ ساباقتارىن بەينەگە ءتۇسىرىپ, وڭدەۋ, كەيىن ينتەرنەتكە ورنالاستىرۋ ءتارىزدى جاۋاپتى ءارى اۋقىمدى ىستەردىڭ تۇرعانى ءمالىم بولدى. وسىلايشا ءبىز باتىس قازاقستان وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىمەن ىنتى­ماقتاستىق مەموراندۋمىن جاساسىپ, 41 بازالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن انىقتادىق. 

وسى كەلىسىم اياسىندا اتقا­رىلعان ال­عاشقى جۇمىس – ورال پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ارنايى ءپان وقىتۋشىسى ەلميرا ناحۋوۆانىڭ 2 بەينەساباعى بولدى. «قۇبىرلاردى كەسۋ جانە ءپىسىرۋ» بەينەساباعى ەلەكتر دانەكەرلەۋشى ماماندىعىنىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان. 

بۇگىنگى تاڭدا ينستيتۋت بازاسىندا ءتۇرلى پاندەر بويىنشا 14 بەينەساباق ءتۇسىرىلىپ, ولار «ورلەۋ» باۇو» باس كەڭسەسىنە جول­داندى. بۇل ساباقتىڭ ۇزدىك­تەرى سايتقا جاريالانىپ, رەس­پۋب­ليكا كولەمىندە ۇستازدار قا­رالىمىنا ۇسىنىلىپ, لايىق­تى باعاسىن الۋدا. 

قازاقستاندىق مۇعالىمدەردىڭ وزىق تاجىريبەسىن بەينەساباق تۇرىندە تارا­تۋدىڭ قانداي پايداسى بار؟

بىرىنشىدەن, بەينەساباق – قازىرگى زامان تالابىنا ساي قا­شىقتان وقىتۋ ءۇشىن اسا قاجەت ماتەريال. بەينەساباقتار جينالا كەلە بولاشاقتا كاسىبي كونتەنت قۇراستىراتىن اۆتورلار قا­لىپتاسادى دەپ سەنەمىز.

ەكىنشىدەن, بەينەساباق كو­مەگىمەن وقىتۋ تاجىريبەلەرىن ءىشىنارا ەنگىزۋ ارقىلى قازىرگى بالالاردىڭ ينتەرنەتكە, كومپيۋتەرگە, سمارتفوندار مەن پلان­­شەتتەرگە دەگەن جوعارى قى­زىعۋشىلىعىن پايدالى ارناعا بۇرۋ ماسەلەسى شەشىلۋى مۇمكىن.

ۇشىنشىدەن, قازاق تىلىنە لاتىن گرافيكاسىن ەنگىزۋ نا­تي­­جەسىندە تىلىمىزدە ورفو­گرا­فيا­لىق وزگەرىس پايدا بولادى. بۇل ور­فوەپياعا دا اسەر ەتىپ, سويلەۋ داعدىمىزدا ەلەۋلى وزگەرىس بولۋى مۇمكىن. بەينەساباقتا مۇ­عالىمنىڭ ساباقتى ءتۇسىندىرۋ با­­رىسىنداعى سويلەۋ ۇلگىسى جازبادا ساقتالىپ, اقپاراتتى ساقتاۋدىڭ جاڭا فورماتىندا بولاشاق ۇرپاققا قاشاندا قولجەتىمدى بولادى.

بەينەساباقتا مۇعالىمنىڭ جا­ڭا ساباق­تى ءتۇسىندىرۋى, 40 (بۇرىن 45 مينۋت) مينۋتتىق ساباق مازمۇنىندا مۇعالىمنىڭ وقۋشىعا بەرەتىن ەڭ ماڭىزدى اقپاراتتارى بەينەساباق كومە­گىمەن 10 مينۋتتان اس­پاي­تىن ۋاقىتقا جيناقتالادى. 

دايىندالعان بەينەساباقتاردىڭ قانداي پايداسى بار؟ وقۋشى وسى بەي­نەبايان­نان جاڭا ساباق مازمۇنىمەن الدىن الا تانىسىپ, ساباققا جوعارى دايىندىقپەن كەلەدى. ءتىپتى دەنساۋلىعىنا بايلانىستى مەكتەپكە كەلە الماعان كەزدە دە ساباق مازمۇنىمەن ءوز بەتىنشە شۇعىلدانۋعا مۇمكىندىك الادى. سونداي-اق اۋا-رايىنا, توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى مەكتەپتە ساباق توقتاتىلعان كەزدە دە وقۋشى وقۋ ۇدەرىسىن ءوز بەتىمەن جالعاستىرا الادى. ال ۇلگەرىمى تو­مەندەگەن وقۋشىلار ساباقتى قابىلداۋ قابىلەتى كۇشەيگەن كەزدە ءوز بەتىمەن بۇرىنعى ساباقتى قايتالاپ تۇسىنە الادى.

مىنە, XحI عاسىردىڭ ءبى­لىم بەرۋ جۇيەسى مۇعالىمدەر ارا­سىنداعى سەرىكتەستىكتىڭ كە­ڭەيۋىنە اكەلەدى. مۇنىڭ اياسىندا مۇعالىمدەر بىرلەسىپ جۇمىس جاساي الادى, يننوۆاتسيالىق جانە ءتيىمدى ويلارىمەن بولىسە الادى. وسىنداي مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن «ورلەۋدەگى» ورەلى وزگەرىستەر قوعام دامۋىنا قاراي جال­عاسىن تابا بەرەرى ءسوزسىز.

سوفيا ىزمۇحانبەتوۆا, 
«ورلەۋ» باۇو» اق فيليالى
 بقو بويىنشا پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتى ديرەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار