سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات, «ەگەمەن قازاقستان»
1991 جىلدىڭ كوكتەمىنەن بەرى جىل سايىن ۇزدىكسىز ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان بايقاۋ ءوزىنىڭ 27 جىلدىق تاريحىندا جاس انشىلەردىڭ تۇتاس تولقىنىن تاربيەلەپ شىعاردى. تالاي تالانتتىڭ باعىن اشىپ, ونەردەگى باعىتىن ايقىندادى. «جاس قاناتتان» تۇلەپ ۇشقان مەدەۋ ارىنباەۆ, ەرلان كوكەەۆ, نۇرلان ابدۋللين, باقىت شاداەۆا, جانار دۇعالوۆا, ءمادينا سادۋاقاسوۆا, مارجان اراپباەۆا, ديماش قۇدايبەرگەن باستاعان تالانتتار شوعىرى بۇگىندە وتاندىق ءان ونەرىنىڭ ماقتانىشى.
ەلىمىزدەگى ەرەكشە تانىمالدىققا يە, ايتۋلى مۋزىكالىق جوبا بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىنىڭ كيەلى ساحناسىندا مامىردىڭ 25-ءى مەن 27-ءسى ارالىعىندا ءوتتى. بيىل «جاس قاناتقا» رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 12 ۇمىتكەر ىرىكتەلىپ الىندى. ولاردىڭ اراسىندا استانا, تاراز, قاراعاندى, الماتى, پەتروپاۆل, ورال قالالارىنىڭ جانە اقتوبە وبلىسىنىڭ نامىسىن قورعايتىن ونەرپازدار بار. اتاپ ايتساق, ارماناي ءابدىمومىنوۆا (قاراعاندى), باقتيار اقىلبەك (استانا), نۇراي عانيقىزى (تاراز), دياس كارىمجانوۆ (استانا), نۇرداۋلەت قۋاندىق ۇلى (اقتوبە), ريزا ماعزۇم (ورال), دامەل ورتامىشەۆا (پەتروپاۆل), زاميرا ساعاديەۆا (استانا), سىمبات سەيىلحانوۆا (الماتى), جانبولات تالاسباي (تاراز), ايان تاسىروۆ (الماتى), ساۋلە تىنىشتىقوۆا (تاراز) بايقاۋدىڭ نەگىزگى جۇلدەسى – «التىن قاناتتىڭ» يەسى بولۋعا بارىن سالىپ باقتى. 3 سايىستىق كەزەڭ بويىنشا ونەر كورسەتكەن قاتىسۋشىلار كاسىبي مۋزىكا ماماندارىنىڭ باعاسىمەن قاتار شىعارماشىلىق ۇلكەن تاجىريبە مەكتەبىنەن ء وتتى.
«جاس قانات-2018» بايقاۋى تەك قاتىسۋشىلار ءۇشىن عانا ەمەس, قازىلار ءۇشىن دە جاۋاپتى ءسات بولدى. سەبەبى ەسترادا اسپانىندا جاڭا جۇلدىزدىڭ جاعىلىپ, جاس ورىنداۋشىنىڭ ۇلكەن ساحناداعى العاشقى قادامىنا تورەلىك ايتۋ – تاريحي ءھام جاۋاپتى قادام. وزدەرىنە جۇكتەلگەن سالماعى ءزىل باتپان سەنىمدى ابىرويمەن الىپ شىعۋدى كوزدەگەن ساراپشىلار بارىنشا ادىلەتتى بولۋ ءۇشىن بارىن سالدى.
«جاس قاناتتىڭ» بيىلعى ءXXVىى ماۋسىمىنا جوبانىڭ ءتول پەرزەنتتەرى, ياعني «جاس قاناتتىڭ» ءار جىلدارداعى لاۋرەاتتارى مەن ديپلومانتتارى قازىلىق ەتتى. ولار – مارجان اراپباەۆا, مەدەۋ ارىنباەۆ, نۇرلان ابدۋللين, باقىت شاداەۆا. سونداي-اق «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ديريجەرى ابزال مۇحيتدينوۆ, پروفەسسور رايسا مۇساحودجاەۆا, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ باس حورمەيستەرى ەرجان ءداۋىتوۆ, Kazakh-TV تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى ساندۋعاش راحيمجانوۆا جانە بايقاۋدىڭ نەگىزىن قالاۋشى, پروديۋسەر مۇرات ەرعاليەۆ تە بايقاۋ مىقتىلارىنا ءوز تورەلىگىن ايتتى.
– «جاس قانات» جىلدان جىلعا جاسارىپ بارا جاتىر. نەبارى 16-17 جاستاعى قاتىسۋشىلار جوعارى دەڭگەيدە ونەر كورسەتۋدە. جاستىعىنا قاراماستان بويلارىندا انشىگە كەرەك بارلىق قاسيەت توعىسقان: جۇرەك تە, دارىن دا, تالاپ تا, تالعام دا بار. ءبىز وسى بالالارداي كەزىمىزدە ۇلكەن ساحناعا شىعىپ, باق سىناماق تۇرماق, ءالى كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەسىنەن دە ۇزاي قويماپ ەدىك. بۇگىنگى جاستار شىنىمەن دە باقىتتى», – دەپ «جاس قاناتتىڭ» ەڭ العاشقى تۇلەگى, بەلگىلى ءانشى مەدەۋ ارىنباەۆ بايقاۋدان العان اسەرىمەن ءبولىستى.
حوش! سونىمەن كوپتەن كۇتكەن تاريحي ساتكە دە كەلىپ جەتتىك. قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن اقتىق سىنعا 3 ۇمىتكەر تاڭدالدى. «جۇزدەن جۇيرىك, مىڭنان تۇلپار» شىققان ونەرپازدار كاسىبي ورىنداۋ شەبەرلىگى مەن ۇپاي سانىنا بايلانىستى ءى, ءىى جانە ءىىى ورىندى ءوزارا ءبولىستى. بايقاۋ قورىتىندىسى بويىنشا, قازىلار القاسىنىڭ ءبىراۋىزدان قولداۋىمەن «جاس قاناتتىڭ» باس جۇلدەسى – «التىن قانات» جۇلدەسىنە باقتيار اقىلبەك (استانا) لايىق دەپ تانىلدى. «كۇمىس قاناتتى» زاميرا ساعاديەۆا (استانا) ەنشىلەسە, ارماناي ءابدىمومىنوۆا (قاراعاندى) «قولا قاناتتىڭ» يەگەرى اتاندى.
سونداي-اق «جاس قانات» باعدارلاماسىندا وسىمەن ءۇشىنشى جىل «ارمانعا ءبىر قادام» اتتى «بايقاۋ ىشىندە بايقاۋ» ءوتىپ كەلەدى. ەرەجە بويىنشا ارنايى جوباداعى ۇمىتكەرلەردىڭ اراسىنان قازىلار القاسى «جاس قانات-2019» بايقاۋىنا ىرىكتەۋسىز وتەتىن ءبىر ورىنداۋشىنى تاڭداپ الۋى كەرەك ەدى. بىراق بيىل «جاس قانات» بايقاۋىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت قاتىسقان ءۇش ونەرپازدىڭ ۇشەۋى دە كەلەسى جىلعا جولداما الدى. ولار: توعجان قالي (استانا), وركەن ميروۆ (قاراعاندى) جانە اقبوتا قۇسنادين (استانا). بۇل ونەرپازدار كەلەسى جىلى ءدال وسى ۋاقىتتا وتەتىن «جاس قانات-2019» بايقاۋىنا ىرىكتەۋسىز قاتىسادى.
ونەر بايقاۋى ءۇشىن 27 جىل – از ۋاقىت ەمەس. وسى ۋاقىت ارالىعىندا «جاس قانات» ءوز ءداستۇرى مەن تالعامىن قالىپتاستىرىپ ۇلگەردى. ونىڭ يگى مىسالى – بايقاۋعا قاتىسۋشىلار جىل سايىن جاسقاناتتىق ءداستۇر بويىنشا «جاس قانات» اللەياسىندا ەستەلىك اعاشتارىن وتىرعىزدى. اعاش تامىرىمەن بىرگە اسىل ارماندارى جازىلعان ءۇشبۋ حاتتى دا توپىراقپەن بىرگە كومەدى. سول ارقىلى بولاشاق ونەر ادامى جۇرەگىنىڭ تۇكپىرىندە ەشكىمگە ايتپاي ايالاپ كەلگەن اياۋلى ارمانىن سىرتقا شىعارۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل ءداستۇر «جاس قاناتپەن» بىرگە جاساپ, اۋەلدەگى 2-3 تال اعاش بۇگىندە ماۋەلى ورمانعا اينالىپ ۇلگەردى. بىرنەشە بۋىن قاتىسۋشىلارىنىڭ بار ارمان-تىلەگى مەن سىرىن «جاس قانات» اللەياسىنىڭ ماۋەلى اعاشتارى جىلدان-جىلعا امان جەتكىزىپ, ساقتاپ كەلەدى...
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
