ادەبيەت • 17 مامىر, 2018

جاقسى ادامداردىڭ ورتاسى

1340 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەشكىمنىڭ سىرتىنان عايبات ايتپايتىن, كىممەن جاناسسا دا سونىڭ جاقسى جاعىن جانە جاقسىلىعىن كورىپ جۇرەتىن ءبىر تانىسىمنىڭ مىنەزىنە قايران قالۋشى ەدىم. 

جاقسى ادامداردىڭ ورتاسى

ول ءتىپتى كەيبىر جۇرت جامانعا شىعارىپ تاستاعان ادامدارمەن ارالاسسا دا, «ونىڭ جومارتتىعىن ايتساڭشى, مارتتىگىن-اي!» دەپ الگى «ىسكە العىسىز» دەلىنگەن ادامداردى ءاپ-ساتتە كەرەمەت كىسى قىلىپ وتىرادى. ءتىپتى الگى كىسىلەردى قاراپ وتىرىپ ساعىناسىڭ. جاقىندا سول ازاماتتىڭ وسى مىنەزىنىڭ سىرىن ۇققانداي بولدىم.

ۇيىنە بارعانمىن. جاستارى جەتپىستەن اسقان اتا-اناسى بار ەكەن. اناسى اڭگىمەشىل, بالاسىنىڭ دوستارىمەن ءتىپتى جاقىن تارتىپ شۇيىركەلەسكەندى ۇناتادى ەكەن. اڭگىمە ارەدىگىندە بالا تاربيەسى جونىندە ءبىر-ەكى اۋىز ءسوز ايتىپ قالدى. قالاي تابيەلەگەن دەيسىز عوي؟

«ۇيدە بەس بالا بولدى, قانشا دەگەنمەن بالا ەمەس پە؟ سىرتتان, «اناۋ ءسۇيتتى, مىناۋ ءبۇيتتى» دەپ ءبىر-ءبىرىن جامانداپ كەلەدى. كورشىنىڭ بالالارىن دا تارتىپسىزدەر قاتارىنا قوسادى. ول بالانىڭ: «مەن تارتىپسىزدىك جاسامادىم» دەگەن ىشكى اقتالۋى عوي. سودان مەن بۇلاردىڭ مۇنداي ارەكەتتەرىنەن كادىمگىدەي شوشىدىم. ءبىر كۇنى وتاعاسىعا ايتتىم: «بۇلار وسىلاي كەتە بەرسە كەيىن اينالاسىندا جاقسى ادام قالمايتىن شىعار», دەدىم. سودان اقىلداسىپ, امالعا كوشتىك. بالالارعا تاپسىرما بەردىم. نۇرسۇلۋعا «سەن بەكتايدىڭ ءۇش جاقسى قاسيەتىن ايت, ساعان ءۇش كامپيت بەرەم» دەپ, بەكتايعا «سەن نۇرسۇلۋدىڭ بەس جاقسى قاسيەتىن ايتساڭ ساعان ويىنشىق الىپ بەرەم» دەگەن سەكىلدى تالاپتار قويىپ سىيلىق بەرۋدى باستادىم. ونسىز دا جەيتىن كامپيت, الاتىن ويىنشىقتارى عوي, سودان بۇلار «ول ءۇي جيناۋعا كومەكتەسەدى, ول ءۇي تاپسىرماسىن ۋاقىتىندا ورىندايدى, ول اكە سىرتتان كەلگەندە امانداسادى» دەگەندەي ءبىر-ءبىرىنىڭ جاقسى جاقتارىن سانامالاپ تۇرىپ ايتاتىن بولدى. كەيبىر كەزدە ازداپ وتىرىك تە ماقتاپ جىبەرەدى. وندايدا تويتارىس بەرەم. «جوق, بۇلاي ەمەس, بىلاي شىعار» دەپ باعىتتاپ جىبەرەم. قىزىق بولعاندا ءبىر اي وتەر-وتپەستە بۇلار ماڭىنداعى ادامداردىڭ جاقسى قىرلارىنا شىن ۇڭىلە باستادى. ءبىزدىڭ ءۇي جاقسى ادامدارعا تولىپ كەتتى. كورشىنىڭ بالالارىن دا ماقتاسا سىيلىق بەرىپ وتىردىم. كەيىن سىيلىقسىز-اق ماڭىنداعى بالا­لاردىڭ, ۇلكەندەردىڭ جاق­سى قا­سيەتتەرىن ايتىپ كەلەتىن بولدى. وزدەرى سونداي بولۋعا ۇمتىلادى عوي سودان كەيىن. 

شۇكىر, وسكەندە سودان جامان بولعان جوق. ادام بويىندا جاقسىلىق تا, جاماندىق تا بار عوي, جاقسى جاعىن كورسەڭ جاقسى مامىلە جاسايساڭ, سەن جاقسى مامىلە جاساساڭ ونىڭ قايتارىمى دا جاقسىلىق قوي, شىراعىم. ال ءبىر جاقسىلىعىن كورىپ جامان ادامدارعا دا سەنىپ قالۋعا بولمايدى. ونى ادام­نىڭ اقىلى ەكشەيدى عوي», – دەيدى اپامىز.

سودان ويىما ءوزىمىزدىڭ ورىنسىز ارەكەتتەرىمىز ورالا بەرگەنى. بالامىزعا وزگەنىڭ بالاسىن جامانداۋدى ۇيرەتەدى ەكەنبىز عوي. ءتىپتى ءوز بالاسىنا تاماق ىشكىزۋ ءۇشىن «پالەندى قاراشى, تاماق ىشپەي كۇشى جوق بولىپ قالىپتى, مەنىڭ بالام تاماعىن تاۋىسىپ قويادى» نەمەسە «پالەننىڭ بالاسى جىلاۋىق, مەنىڭ بالام جىلامايدى» دەپ اي­دالاداعى مۇراتتى, جاناردى جا­مان­دايتىن ادەتىمىز وتىرىك پە؟

«وزگەنىڭ جاقسىلىعىن كورگىش بولساڭ, ءوزىڭ دە جاقسى­لىق كورەسىڭ», دەگەن ءسوزدى تاعى سول بالاسى جاقسى اپا ايتىپ ەدى...

ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

ادام قۇقىعى – باستى نازاردا

اتا زاڭ • بۇگىن, 15:35