حاماڭ بوپ وتكەن حالقىنا

كورنەكتى اقىن حاميت ەرعاليدىڭ 95 جىلدىعىنا وراي اس بەرىلىپ, «وزەگىم تولى اق جالىن» اتتى ەستەلىكتەر كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. حالقى قادىرلەپ «حاماڭ» دەپ اتا­عان, حانعا دا, قاراعا دا سىيلى بول­عان, ءاماندا تاۋ وزەنىندەي تا­سىپ, ومىردە ەشكىمنىڭ الدىندا ءبۇ­گە­جەكتەمەي الشاڭ باسىپ وتكەن حاميت ەرعالي اقىندىق مىنەزدىڭ ەتا­لو­نىنداي ەدى دەسەك, قاتەلەسپەسپىز. حاماڭ جاستايىنان وت كەشتى, سۇرا­پىل سوعىسقا سۇرانىپ قاتىستى. ودان كەلە سالا ادەبيەت مايدانىنا ارالاستى. ادەبيەت كوريفەيلەرىنىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇردى, ۋاقىت وتە ءوزى دە سونداي كوريفەيگە اينالدى. ءبىرتالاي ۋاقىت «سوتسياليستىك قازاق­ستان» گازەتىنىڭ جۇيرىك جۋرنا­ليس­تەرىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل جاعىنان كەل­گەندە, ءوزىمىزدى وسىناۋ زاڭعار اقىنعا ارىپتەسپىز دەپ ماقتانىش­پەن ايتا الساق كەرەك. شىعارماشىلىعىنا كەلەر بول­ساق, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋ­شى­سى, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى حاميت ەرعا­لي­دىڭ ولەڭ-داستاندارى قازاق پوە­زيا­سىنداعى تۇتاستاي ءبىر ءداۋىر كەلبەتىن پاش ەتەدى. «قۇرمانعازى» سىن­دى ەپيكالىق كەڭ قۇلاشتى عۇ­مىرلى پوەماسى ادەبيەتىمىزدە الىن­باس قار­لى شىڭدار ساناتىندا ماڭگى جاساي بەرمەك. ال ەندى حاماڭنىڭ ازا­مات­تىق كوسەمدىگى, وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى شەشەندىگى ءالى كۇنگە دەيىن كورگەندى كوزايىم ەتەر, ەستىگەننىڭ ەسىن الار عاجايىپ اڭىز. وسىندايدا اياۋلى قاداعاڭ – قادىر مىرزا-ءالىنىڭ: «حاماڭ كومباين عوي, ول سويلەپ ءوت­كەننەن كەيىن ءبىز ماساق تەرىپ قا­لا­مىز» دەيتىن ايگىلى ءازىلى ەسكە تۇسەدى. الماتىدا اقىن ۇرپاقتارى بەرگەن استا ايتىلعان ەستەلىكتەردە اقىن­نىڭ ونەگەلى ءومىر جولى مەن قىرۋار ەڭبەگى كوز الدىمىزدان ءتىزىلىپ وتكەن­دەي بولدى. ءراسىمدى جيىننىڭ با­سىن­دا «شابىت» دومبىراشىلار ان­سامبلىنىڭ ورىنداۋىندا ءوزى دە با­قي­لىق بولعان ءبىرتۋار كۇيشى قارشىعا احمەدياروۆتىڭ كەزىندە حاماڭا سىي­لىق ەتىپ تارتقان «حاميت تول­عاۋى» اتتى تاماشا كۇيى قالىقتادى. اقىن­نىڭ ۇلى مۇرات ەرعاليەۆ حاميت ەر­عالي اتىنداعى قور قۇرىل­عا­نىن, ۇر­پاق­تارى اكە ەسىمىن ارداقتاۋ, مۇرا­سىن جيناقتاپ شىعارۋ جولىن­دا ءبىرتالاي جۇمىستار جاساپ جات­قا­نىن ايتىپ ءوت­تى. قازاقستان جازۋ­شى­لار وداعى باس­قار­ماسىنىڭ ءتور­اعا­­سى نۇرلان ورازالين اقىن اعاسى جونىندە تەبىرەنە سىر شەرتتى. حا­ماڭ­نىڭ 80 جىلدىق تويى­نا ەلبا­سى­نىڭ ءوزى كەلىپ قاتىسىپ, اقىننىڭ عانا ەمەس, كۇللى جازۋشى قاۋىم­نىڭ مەرەيىن ءوسىرىپ, توبەسىن كوككە جەتكىزگەنىن ەسكە الدى. شەريازدان ەلەۋ­كەنوۆ, عابباس قابىشەۆ, ءتو­لەپ­بەرگەن توباعابىل, رافاەل نياز­­بەك, ساكەن يماناسوۆ, مارال سقاقباەۆ, تۇرسىنزادا ەسىمجانوۆ, مۇ­رات اۋەزوۆ, ورازاقىن اسقار ءجا­نە باس­قالار حاماڭ جايىندا ۇلا­عات­تى ەستەلىكتەر ايتىپ, ارناۋ ولەڭدەرىن وقى­­دى. «ءان ايتقىزاتىن جاقسى قا­يى­نا­عالارىمىزدىڭ كوزدەرى جوق قازىر, حاماڭ جارىقتىقتىڭ ارۋاعى ءبىر اۋناپ ءتۇسسىنشى», دەپ عافۋ قا­يىر­بەكوۆ اعامىزدىڭ قوساعى بادەش اپاي ءان باستاپ جىبەردى. وسى ارادا تاياۋدا عانا الماتى­داعى «وي-سانا» باسپاسىنان شىق­قان «وزەگىم تولى اق جالىن» اتتى كىتاپ قولىمىزعا ءتيدى. بۇل كىتاپقا ابىز قالامگەردىڭ ەستەلىك-ەسسە جانرىن­دا جازىلعان عۇمىرنامالىق وي-تول­عام­دارى, ادەبيەت سىنشىلارىنىڭ, قالامداس باۋىرلارى مەن ارىپتەس دوستارىنىڭ جانە ىزىنەن ەرگەن اقىن ىنىلەرىنىڭ حاماڭ جايلى ماقالا­لارى, ەستەلىكتەرى مەن ولەڭدەرى توپ­تاستىرىلىپتى. مۇنداعى وندا­عان اۆتورلاردىڭ قالىڭ قاتارىن ادە­بيەت ارداگەرلەرى ءابۋ سارسەنباەۆ, ديقان ابىلەۆ, قاسىم امانجولوۆ, ءابدىلدا تاجىباەۆ, مۇحامەتجان قا­را­تاەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, تاكەن الىمقۇلوۆ, قاسىم قايسەنوۆ, قالي­حان بەكحوجين, سىرباي ماۋلەنوۆ, عافۋ قايىربەكوۆ, جۇبان مول­دا­عاليەۆ, سافۋان شايمەردەنوۆ, تاحاۋي اقتانوۆ, ساعىنعالي سەيىتوۆ سياقتى ارداقتى ەسىمدەر باستاعان. اقىن جاراسقان ابدىراشەۆتىڭ حا­ماڭ قايتقاندا تولعاعان: «حاماڭ ءوتتى دەگەنشە – زامان ءوتتى دەسەڭشى», دەپ كەلەتىن ولەڭ جولدارى بىرنەشە رەت قاي­تالاندى. ەسكە الۋ جيىنىن­دا­عى ىقى­لاس-نيەت حاماڭنىڭ حالقى­مەن بىرگە جاساي بەرەتىنىن كورسەتىپ تۇردى. قورعانبەك امانجول.