كاسىپكەرلىككە قولداۋ كوپ
وبلىس ورتالىعىنداعى كورمە كەشەنى قازىرگى زامانعى وزىق ۇلگىمەن سالىنعان بىرەگەي عيمارات. قازىر مۇندا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى وبلىستىق فيليالىنىڭ كەڭسەسى ورنالاسقان. ايماقتاعى بيزنەس قاۋىمداستىقتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قىزمەتى سان سالالى. اسىرەسە نيەتتى ادامداردى كاسىپكەرلىككە باۋلۋ جولىنداعى قۇقىقتىق كەڭەس بەرۋ مەن قۇجات راسىمدەۋ جۇمىستارىنىڭ ءبىر ورتالىقتان ءارى تەگىن كورسەتىلۋىنە ايماق تۇرعىندارى ءدان ريزا. كاسىپكەرلەردى قىزىقتىرعان ساۋالدار مەن الاڭداتقان سۇراقتار بويىنشا كورسەتىلەتىن قىزمەت «بيزنەس ينكۋباتور» جۇيەسىنە نەگىزدەلىپ جۇرگىزىلەدى. وسى ماقساتتا زاڭگەر, ەسەپشى, سالىق مامانى سياقتى بىلىكتى كەڭەسشىلەردىڭ حالىقپەن جۇمىس ىستەۋىنە تولىق جاعداي جاسالعان. جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ باس قوساتىن شاڭىراعىنا اينالعان بۇل ورتالىق قازىر اtameken Business ءCىtۋ اتاۋىنا يە بولدى.
مەملەكەت باسشىسى وسى اtameken Business ءCىtۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ اتقارىپ وتىرعان قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىنە ريزاشىلىق ءبىلدىردى. كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان ابىلشايىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, ايماقتا 100 000 شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارى جەمىستى جۇمىس جاساۋدا.
– كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان تاپسىرماڭىزدى ورىنداۋ بويىنشا تياناقتى جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز. بىلتىر ءبىر عانا «باستاۋ» مەكتەبىندە 1 312 ادام وقىپ, كاسىپكە بەيىمدەلدى. بۇل وقىتۋ باعدارلاماسى بيىل دا جالعاسىن تاۋىپ, 19 اۋداندى تۇگەل قامتيتىن بولادى. قازىردىڭ وزىندە 3 361 ادام كاسىپكەرلىك الىپپەسىن ۇيرەنۋگە نيەتتى, – دەدى ناريمان ابىلشايىقوۆ.
اtameken Business ءCىtۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسى جاندانعالى بەرى وڭىردەگى بيزنەستىڭ دامۋىنا كەڭ جول اشىلعان. كاسىپكەرلىكتىڭ وركەندەۋىنە كەدەرگى بولاتىن جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ارقىلى ىسكەرلەردىڭ تابىسى مەن جۇمىسقا قۇلشىنىسى ارتىپ, ايماق ەكونوميكاسىندا جاڭا سەرپىلىس پايدا بولدى. بيزنەستى سەبەپسىز تەكسەرۋ مەن قولدان جاسالاتىن اكىمشىلىك كەدەرگىلەرگە قاتىستى داۋلى ىستەردىڭ 70 پايىزدان استامى وڭ شەشىمىن تاۋىپ وتىر. ناتيجەسىندە كاسىبىن الاڭسىز دوڭگەلەتىپ, ءونىم ءوندىرىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر قاتارى كوبەيدى.
وڭىردەگى ءىرى بيزنەس قۇرىلىمىنا اينالعان, ەت ءوندىرۋشى «Meat Processing & Service» جشس قۇرىلتايشىسى, بەلگىلى كاسىپكەر باقىتجان ءابدىراسىلوۆ ەلباسىمەن كەزدەسۋگە ارنايى كەلىپ, ەلىمىزدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قامقورلىققا العىسىن ايتتى.
– قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ءسىزدىڭ 2016 جىلى يرانعا جاساعان cاپارىڭىزدا, دەلەگاتسيا قۇرامىندا بولىپ ەدىم. سول جولى ءبىز يراندىق كاسىپكەرلەرمەن ەت ەكسپورتى جونىندە كەلىسىمشارتقا قول جەتىزگەن ەدىك. قازىر سول ۋاعدالاستىقتى ورىنداپ جاتىرمىز. وعان مۇمكىندىگىمىز جەتەدى. ءوزىم شارۋاشىلىققا ەت وندىرۋگە بايلانىستى 2 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتتىم. رايىمبەك اۋدانىندا 3 000 باسقا ارنالعان مال بورداقىلاۋ الاڭىن سالدىق. مال سوياتىن ورتالىق تا بار. دايىن ەتتى ساتاتىن دۇكەندەر جەلىسىن دە اشتىق. جۇمىسىمىز كلاستەر جۇيەسى بويىنشا جۇرەدى. قاراساي اۋدانىن دا ەتپەن قامتىپ وتىرمىز. مەملەكەت وندىرگەن ونىمىمىزگە سۋبسيديا تولەپ, شىققان شىعىنىمىزدى وتەپ بەرىپ وتىر, – دەدى كاسىپكەر.
ەلباسىنىڭ ايماقتاعى اگرارلىق سالانىڭ دامۋىنا قاتىستى قويعان سۇراقتارىنا تياناقتى جاۋاپ بەرگەن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بۇگىنگى اياق الىسىنا توقتالدى. بىلتىر بۇل سالا بويىنشا جالپى وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 647,6 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بيىلعى بولجام بويىنشا ول 704,9 ملرد تەڭگەگە جەتپەك.
– اۋىل شارۋاشىلىعىنا ينۆەستيتسيا قۇيۋعا ىنتالى تاراپتار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. وتكەن جىلى سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋ 42,7 ملرد تەڭگەنى قۇراسا, بيىل 53,9 ملرد تەڭگەگە جەتەدى. بۇل ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيالىق قولايلى كليماتتىڭ قالىپتاسقانىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر, – دەپ مالىمدەدى اماندىق باتالوۆ.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارالاپ كورگەن كەلەسى نىسان سالتانات سارايى بولدى. جاقىندا عانا قولدانىسقا بەرىلگەن قوس قاباتتى عيمارات جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن سالىنعان. سارايدا نەكە قياتىن ارنايى زال مەن كونفەرەنتسيا وتكىزەتىن ورىن بار. سونداي-اق پرەزيدەنتكە تالدىقورعان قالاسىنداعى قۇرىلىسى قىزۋ جۇرگىزىلىپ جاتقان الەۋمەتتىك نىساندار مەن جاڭا تەاتر عيماراتىنىڭ جوباسى تانىستىرىلدى. بۇل نىسانداردىڭ ءبىرازى مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا سالىنۋدا.
اۋداندار ەكونوميكاسىنا ايرىقشا نازار قاجەت
جۇمىس ساپارى اياسىندا باق وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزگەن مەملەكەت باسشىسى ءوڭىردى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى جانە ساپارىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا وبلىس باسشىلىعىنا بەرىلگەن تاپسىرمالار جونىندە ايتتى.
– مەنىڭ تاپسىرمالارىمنىڭ ءبارى وبلىستا تولىق ورىندالۋدا. بۇل وڭىردەگى جۇمىستاردىڭ باستاماسى جاقسى دەپ سانايمىن. ءۇش جىلدا 3 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. تەك بىلتىردىڭ وزىندە 35 مەكتەپ سالىندى, – دەيدى ەلباسى.
سونىمەن قاتار قازاقستان پرەزيدەنتى «بەس الەۋمەتتىك باستامانىڭ» وڭىردەگى ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا وڭ باعا بەرىپ, وبلىستىڭ تۋريستىك الەۋەتىن دامىتۋ قاجەتتىگى تۋرالى ايتتى.
– جۇمىس ساپارىم بارىسىندا الاكولگە بارىپ, ونىڭ تۋريستىك كلاستەرىمەن تانىستىم. بارشا قازاقستاندىقتارعا بىزدە تاماشا دەمالىس ورنى بار ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. بۇل جەر وسىعان دەيىن يگەرىلمەگەن بولاتىن. ونىڭ ينفراقۇرىلىمى دا, قوناقۇيلەرى دە بولماعان ەدى. بۇگىندە بۇل وڭىردە بيزنەس وكىلدەرى بەلسەندى تۇردە جۇمىس ىستەۋدە. كولدىڭ جاعاسىندا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن بەس جۇلدىزدى قوناقۇي سالىندى, – دەدى ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ وڭىردەگى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ قازىرگى ناتيجەلەرى مەن الداعى جوسپارلارى جونىندە اڭگىمەلەدى.
سونداي-اق ەلباسى ءوڭىردىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى وڭ قارقىن الىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتىپ, وبلىستىڭ دامۋ بارىسىنا توقتالدى.
– الماتى وبلىسى, اسىرەسە اگرارلىق سالادا, بارىنە ۇلگى بولىپ وتىر. ءوڭىر ەكونوميكاسى 4,2 پايىزعا ءوستى, بۇل ەلىمىزدەگى ورتاشا كورسەتكىشتەن جوعارى. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن قۇرىلىس سالالارى وركەندەپ, ىسكە قوسىلعان الەۋمەتتىك نىساندار كوبەيىپ كەلەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن بىرگە قازاقستان پرەزيدەنتى وبلىس باسشىلىعى تاراپىنان ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتىن مىندەتتەرگە توقتالدى.
– وبلىستىڭ بۇكىل ەكونوميكاسى 3-4 اۋداندا شوعىرلانعان. ونىڭ ءوزى تەك ونەركاسىپتى قامتيدى. وسى اۋداندار ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ 70 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. باسقا اۋداندار باياۋ دامۋدا, وسى ماسەلەگە نازار اۋدارۋ كەرەك, – دەدى ەلباسى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى وڭىردە مال شارۋاشىلىعى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سەكتورىن دامىتۋ قاجەتتىگى جونىندە ايتتى.
الاكولدە تۋريستىك كلاستەر قانات جايىپ كەلەدى
ەلباسىنىڭ جەتىسۋ وڭىرىنە ساپارى الاكول اۋدانىنان باستالعانى بەلگىلى. الاكول جاعاسىندا ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىرۋعا قاتىستى ارنايى جيىن وتكىزگەن پرەزيدەنت ءوز سوزىندە «الاكول – قازاقستاننىڭ تۋريستەرى كوپتەپ كەلەتىن جەر بولۋى كەرەك. ءدال ەلدىڭ ورتاسىندا, الماتىعا دا, قاراعاندى مەن استاناعا دا جاقىن. مىنا جاقتان بالقاش پەن جەزقازعانعا دا جاقىن. بۇل – شيپالى كول. سۋىنىڭ ەمدىك قاسيەتى بار. وتە قاجەتتى جەر. قازاقستاندىقتار وسى جەرگە كەلىپ دەمالۋى كەرەك...» دەگەن بولاتىن. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, تالدىقورعانداعى كەزدەسۋ بارىسىندا دا ەلباسى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى الاكول اۋماعىن دامىتۋعا شاقىردى.
الاكولگە اسىققان دەمالۋشىلار ءۇشىن بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. بۇيىرسا, تۋريستەر سانى 1 ميلليون ادامعا جەتپەك. كولگە تەمىر جولمەن قاتىناس جولعا قويىلعان. بيىلدان باستاپ الاكولدەگى دەمالىس ورىندارىنا دەيىن پويىزبەن قاتىناۋعا مۇمكىندىك بار. ەلباسى وسى ساپارىندا ارالاپ كورگەنىندەي, اقشي اۋىلىنداعى جاڭا تەمىر جول ۆوكزالى ىسكە قوسىلماقشى.
– مەملەكەت «الماتى – تالدىقورعان» باعىتى بويىنشا تاماشا جول سالىپ بەردى. بۇل الاكول ارقىلى شىعىس قازاقستانعا اپاراتىن وتپەلى جول بولادى. جول سالۋدىڭ ارقاسىندا كوپ جۇمىس ورنى اشىلادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بىلتىردان بەرى كولگە تىكەلەي اۋە قاتىناسى اشىلىپ, ۇشاقپەن قاتىناۋ قىزمەتى ىسكە قوسىلعان ەدى. الاكولگە استانا, الماتى جانە تالدىقورعان قالالارى ارقىلى تىكەلەي اۋە رەيستەرىمەن بارۋعا بولادى. بيلەت باعاسى دا قولجەتىمدى. تۋريستەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيلەت قۇنىنىڭ ءبىرشاما مولشەرىن وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن سۋبسيديالاۋ قاراستىرىلعان. بيىل اۋە كولىگىنىڭ قىزمەتىن پايدالانۋشىلارعا قولايلى جاعداي جاسالىپ, ءۇشارال باعىتىنا Scat اۋە كومپانياسى قىزمەت كورسەتە باستايدى. بۇل تۋرالى جاقىندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ Scat اۋە كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن جۇزدەسۋدە تالقىلاندى. جاقىندا رەسەيدىڭ ءنوۆوسىبىر قالاسىنان تىكەلەي اۋە قاتىناس جولى اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
قازىر الاكولدەگى تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن جۇمىستار جاسالۋدا. اسىرەسە كول جاعالاۋىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن ءۇشارال قالاسىنا دەيىنگى جولداردى كۇردەلى جوندەۋگە قوماقتى قارجى ءبولىندى.
جالپى, الماتى وبلىسى بويىنشا كەيىنگى 4 جىلدا تۋريستىك قىزمەت كورسەتۋ كولەمى ەكى ەسەگە وسكەن. تيىسىنشە, قازىناعا تۇسكەن تابىس تا ەسەلەنىپ كەلەدى. مىسالعا, بىلتىر بيۋدجەتكە 8,3 ميلليارد تەڭگە كىرىس كىرگەن. بيىل بۇل كورسەتكىشتى 10 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزۋگە ىنتا بار.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
