وسى رەتتە سوڭعى جيىرما جىلدا تورتكۇل دۇنيە تۇگەل نازارىن تىگىپ, جاھاندىق وقيعالار وتكىزۋدىڭ ورتالىعىنا اينالعان استانانىڭ ءباسى بولەك. ءيا, ارۋ استانانى ىسكەرلىك تۋريزم ورتالىعىنا اينالدىرۋ جونىندە القالى جيىنداردىڭ بيىك مىنبەرلەرىنەن از ايتىلىپ جۇرگەن جوق. وسى ورايدا اتقارىلىپ جاتقان كەشەندى شارالاردىڭ قاراسى دا ءبىرشاما. 2017 جىلدىڭ سوڭىندا وتاندىق جانە شەتەلدىك تاجىريبەلى مامانداردىڭ كۇشىمەن جاسالعان «استانا قالاسىندا تۋريستىك سالانى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى» كەشەندى باعدارلاماسىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتكىزىلدى. اتالمىش جول كارتاسىنا سايكەس الداعى ۋاقىتتا استاناداعى تۋريستىك سالانى – ىسكەرلىك, قالالىق دەمالىس تۇرلەرى جانە مەديتسينالىق تۋريزم باعىتتارىندا دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەتىن بولادى. باس قالامىزعا تۋريستەردى بارىنشا كوپ تارتۋ ماقساتىندا عارىش مۋزەيى, بوتانيكالىق باق, جابىق گۇلزارلار, اكۆاپاركتەر جانە باسقا بۇقارالىق مادەني دەمالىس ورىندارى اشىلماق. ءسويتىپ 2020 جىلى استانا قالاسىنا كەلەتىن تۋريستەردىڭ جالپى سانىن ەكى ميلليون ادامعا جەتكىزۋ, ونىڭ ىشىندە ءبىر ميلليوننان استام شەتەلدىك تۋريستەردى تارتۋ كوزدەلىپ وتىر.
استانانىڭ ىسكەرلىك ءتۋريزمدى دامىتۋعا قاجەتتى الەۋەتى زور. وعان ادامزات اقىل-ويىنىڭ تاماشا تابىستارىنىڭ بىرىنەن سانالاتىن بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسىنىڭ حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسى باس حاتشىسىنىڭ بەرگەن باعاسى بويىنشا «سوڭعى جيىرما بەس جىل ىشىندەگى ەڭ تاماشا كورمە» رەتىندە ۇلكەن تابىسپەن وتكىزىلۋى ايشىقتى دالەل بولسا كەرەك. ەكسپو-2017-ءنىڭ تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا بارىنشا ىقپال ەتەتىن مول مۇرا قالدىرعانى دا داۋسىز. ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ بىرەگەي نىسانى – «نۇر الەم» مۋزەي-پاۆيلونى. ساراپشىلار پاريجدەگى ەيفەل مۇناراسى, لوندونداعى حرۋستال سارايى سياقتى «نۇر الەم» عيماراتى ەكسپو مۇرالارىنىڭ الەمدىك ۇلگىلەرىنىڭ قاتارىنان ورىن الادى دەگەن پىكىردى العا تارتۋدا.
دەگەنمەن استانا قالاسىنىڭ تۋريستەر تارتۋدا ەكى ميلليوندىق مەجەنى الۋىنىڭ اۋىلى الىس جاتقان سياقتى. ناقتى ستاتيستيكالىق مالىمەت بويىنشا, ەكسپو-2017 كورمەسى 2017 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ەلورداداعى بارلىق قوناقۇيلەر مەن حوستەلدەردە 800 مىڭعا جۋىق تۋريست, ونىڭ ىشىندە 244 مىڭ شەتەلدىك تۋريست تىركەلگەن ەكەن. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 2016 جىلى استانا قالاسىنداعى بارلىق دەڭگەيدەگى قوناقۇيلەردە 732 764 ادام, ونىڭ ىشىندە 205 188 شەتەلدىك قوناق تىركەلسە, 2017 جىلدىڭ توعىز ايىندا 790 885 ادام, ونىڭ ىشىندە 243 908 شەتەلدىك قوناق بولعان. كورمەگە كەلگەن قوناقتاردىڭ كوپشىلىگى پاتەر جالداپ تۇرۋعا ءماجبۇر بولعان. «سايات» تۋريستىك فيرماسىنىڭ جەتەكشىسى يننا رەيدىڭ ايتۋىنشا, ونىڭ باستى سەبەبى استاناداعى قوناقۇيلەردەگى جامباساقىنىڭ شەكتەن تىس قىمباتتاۋىندا بولىپ وتىر. «ەكسپو-2017 كورمەسى وتەر قارساڭدا ەلورداداعى قوناقۇيلەردىڭ قوجايىندارى باعانى 5-10 ەسە كوتەرىپ جىبەردى. كورمە جۇمىسى باستالعان كەزەڭدە قوناقۇيلەرگە كەلۋشىلەر قاتارى تومەن ەكەنىن بايقاپ, باعانى تۇسىرگەن بولدى. بىراق كەش قالعان ەدى. سايتتاردا, جارنامالاردا الدىن الا جاريالانعان باعالاردى كورىپ, جۇرت شوشىپ كەتتى. قوناقۇيلەردىڭ پايداعا قۇنىققان قوجايىندارىنىڭ اشكوزدىگىنەن الەمدىك ەكسپو كورمەسىنە قانشاما تۋريست كەلمەي قالعانىن كىم ەسەپتەيتىنىن قايدام. تەك ءبىزدىڭ تۋريستىك فيرمانىڭ وزىندەگى مالىمەت بويىنشا, كۇنى بۇرىن كورمەگە كەلۋگە تىلەك بىلدىرگەن تۋريستەردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى قوناقۇيلەردەگى جامباساقىنىڭ شەكتەن تىس قىمباتتاۋىنا بايلانىستى سوڭعى ساتتە ساپاردان باس تارتتى», دەيدى تۋريستىك فيرما باسشىسى.
ايماقتىڭ ىسكەرلىك ءتۋريزمىنىڭ ورتالىعىنا اينالۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن, جان-جاقتى دامىعان ينفراقۇرىلىم قاجەت. ال بۇل جاعىنان استانا قالاسى الەمدەگى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى دەسەك اقيقاتتان الىستامايمىز. تۋريستەر ءۇشىن تاعى ءبىر اۋاداي قاجەتتىلىك – ايماقتاعى ءتيىمدى جول قاتىناسى, ونىڭ ىشىندە قولجەتىمدى اۋە قاتىناسىنىڭ بولۋى. بۇل رەتتە دە استانانىڭ مۇمكىندىگى مول. بۇگىندە ەلوردا تورتكۇل دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىمەن سەنىمدى اۋە قاتىناسىن ورناتقان. وكىنىشكە قاراي, ماسەلە تاعى دا باعاعا كەلىپ تىرەلەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كوپتەگەن اۋە كومپانيالارى استانا اۋەجايىنىڭ قىزمەت كورسەتۋ تاريفتەرىنىڭ وتە جوعارى بولۋىنا بايلانىستى جولاقىلارىن قىمباتتاتۋعا نەمەسە باعىتتارىن قىسقارتۋعا ءماجبۇر. جوعارىدا ايتىلعانداردان شىعاتىن قورىتىندى, قىزمەت كورسەتۋشى جەكەمەنشىك كومپانيالار بولاشاقتا باس قالامىزدىڭ ىسكەرلىك ءتۋريزمىنىڭ ورتالىعىنا اينالۋىنا مۇددەلى ەمەس. ويتكەنى مەملەكەت كۇشىمەن جاسالعان قىزمەت كورسەتۋ قۇرىلىمدارىنا وڭاي جولمەن يە بولىپ العاندار قولدا باردا جەدەل بايىپ قالۋدى عانا كوزدەيدى. استانا قالاسىندا, جالپى ەلىمىز بويىنشا تۋريزم سالاسىن دامىتقىمىز كەلسە, ەڭ الدىمەن مەملەكەت مۇددەسىنە باسىمدىق بەرىلۋى كەرەك. ول ءۇشىن تۋريستەردىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى سۇرانىسى, قوناقۇيلەردىڭ, مەيرامحانالاردىڭ جانە اۋە قاتىناسىنىڭ تاريفتەرىن رەتتەۋ كەرەك.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»