قۇندى جادىگەرلەر ورنالاسقان مۇراجايلار ۇلتتىق قۇندىلىقتار جايلى الۋان سىرلار شەرتەتىن باعا جەتپەس مادەني وشاعىمىز سانالادى. ۇلى دالانىڭ ۇلان-بايتاق اۋماعىندا ءالى قانشاما عاجايىپ تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر زەرتتەلمەي جاتىر دەسەڭشى. اتامەكەندى تانۋ ءار ءوڭىردىڭ بارشا جۇرتقا ورتاق قاسيەتتى جەرلەرىنىڭ ءبىرتۇتاس جەلىسىن ءبىر ىزگە كەلتىرۋ ارقىلى جاس بۋىن بويىندا بابالارعا دەگەن ماقتانىش سەزىمدەرىن ۇيالاتۋدان باستالادى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىندا اتاپ وتىلگەندەي, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى ولكەتانۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى, جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى تاريحي ەسكەرتكىشتەر مەن مادەني نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋدى كوزدەيدى. جينالعاندار الدىندا سويلەگەن سوزىندە ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلميرا كارىموۆا بۇل باعىتتا اتقارىلعان ءىس-شارالاردىڭ جاس بۋىننىڭ وي-ءورىسىن كەڭەيتۋدەگى, ۇلتتىق سانانى جاڭعىرۋداعى زور ىقپالىن اتاپ ءوتتى.
بىلتىر وبلىستا ورنالاسقان 12 مۇراجايدى 167 مىڭ ادام تاماشالاسا, ولاردىڭ 114 مىڭى – بالالار. مەكتەپتەر جانىندا جۇمىس ىستەيتىن 220 مۇراجايدا 2395 ەكسكۋرسيا وتكىزىلىپ, 175 ءدارىس وقىلعان, 213 كورمە ۇيىمداستىرىلعان. بۇعان دەيىن مۇراجاي كەشەندەرىنە كىرۋ اقىلى بولىپ كەلسە, ەندى تەگىن. كەڭ كولەمدە جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر مەن تالداۋلار نەگىزىندە كيەلى جەرلەر كارتاسى جاسالىپ, 19 نىسان ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ 6-ۋى – رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە. 30 مىڭعا جۋىق جاس ورەن اسا باي رۋحاني تاريحى بار ەلىمىزدىڭ كورنەكتى جەرلەرىنە ساياحاتتاپ, عىلىمي-زەرتتەۋ شىعارمالارىن جازۋعا اتسالىسقان. جاز ايلارىندا ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەردى ىزدەستىرۋ, قازبا جۇمىستارىمەن اينالىسۋ جوبالارىنا قاتىسۋ مىندەتتەرى تۇر.
«مۇراجاي – ارمان شىراعى, ءبىلىمنىڭ كاۋسار بۇلاعى» اتتى ەكسپوزيتسيا جانە وقىتۋ-تاربيە باعىتىندا قولدانىلاتىن جادىگەرلەر كورمەسىندە وقۋشىلار مەن ۇستازدار جەرگىلىكتى مۇراجايلاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنەن جان-جاقتى ماعلۇمات بەرەتىن قۇندى ەكسپوناتتار ۇسىندى. اقجار اۋدانىنىڭ جاس ولكەتانۋشىلارى وسىدان 30 عاسىر بۇرىن ءومىر سۇرگەن مامونتتىڭ سۇيەك قاڭقالارى تابىلۋى جايلى قىزىقتى دەرەكتەر كەلتىرسە, قىزىلجار اۋدانى اۋماعىنان كەزىكتىرىلگەن بيزوننىڭ باس سۇيەگى دە جينالعانداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
بوستاندىق مەكتەبىنىڭ گەوگرافيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ءلاززات سارسەنباەۆا تىنىمسىز زەرتتەۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە اۋداندا 40-قا جۋىق ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتىڭ ساقتالعانىن انىقتاعان. اۋىل ماڭىندا بىتەلىپ قالعان بۇلاقتىڭ كوزىن اشىپ, كاۋسار سۋىن الماتىداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا جىبەرگەن. وندا سۋدىڭ قۇرامى تەكسەرىلىپ, ادام اعزاسىنا پايداسى دالەلدەنگەن. وتان دەگەن قاستەرلى ۇعىمنىڭ ءبىر بولشەگىندە ءتاۋ ەتەرلىك قاسيەتتى ورىنداردى وسكەلەڭ ۇرپاققا تانىتۋدا وسىنداي ۇستازداردىڭ جانكەشتى ءىس-ارەكەتتەرى قۋانتادى.
ءسوز اراسىندا ء«وڭىردىڭ ۇلتتىق كەلبەتى – تاۋەلسىزدىك ايناسى», «شىرايلى اتى ەلىمنىڭ – قاسيەتىندە جەرىمنىڭ» اتتى سەمينارلار, شىعارماشىلىق بايقاۋلار ءبىلىم مەن ونەردىڭ تىزگىنىن قاتار ۇستاعان بالعىنداردىڭ تۋعان ولكەگە تاعزىم ەتۋدىڭ ءتالىم الارلىق عيبراتىنا اينالعانىن ايتا كەتكەن ابزال.
مۇراجاي قوزعالىسى فورۋمى «قازاقستان–ماڭگىلىك ەل» حورەگرافيالىق كومپوزيتسياعا جالعاسىپ, جاستاردىڭ پاتريوتتىق رۋحىن كوتەرۋگە, ەلىمىزدى, جەرىمىزدى ۇلىقتاۋعا باعىتتالعان وي سالارلىق شىعارماشىلىق كورىنىستەرمەن اياقتالدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى