جۋىردا «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىندا» ايتىلعان «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى ەندىگى ۋاقىتتا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن قاتار جۇرەتىنى بەلگىلى بولدى.
«7 – 20 – 25» پەن «نۇرلى جەر» باعدارلامالارى ءبىر-بىرىنە كەدەرگى جاساماي جۇزەگە اسىرىلادى. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, كەيىنگى باعدارلامانى ىسكە قوسۋعا بايلانىستى «نۇرلى جەرگە» بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلمەك.
«7 – 20 – 25» باعدارلاماسىنا قوسىمشا ينفراقۇرىلىم قاجەتتىگىنە وراي «نۇرلى جەرگە» وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ جاتىر. سوندىقتان دا وسىنىڭ اياسىندا كوممۋنيكاتسيا, جول, گاز, جارىق, سۋ جانە تاعى باسقا ينفراقۇرىلىم تۇرلەرىن جۇرگىزۋگە بايلانىستى قوسىمشا جۇمىستاردى اتقارۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەيدى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك.
باعدارلاماعا قوسىمشا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىمەن, ودان ەشتەڭە الىنىپ تاستالمايدى. جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن, جالعا نەمەسە نەسيەگە بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەردى قولداۋعا باعىتتالعان بارلىق تەتىكتەر ساقتالادى. سونداي-اق قۇرىلىس سالۋشىلارعا سۋبسيديا ءبولۋ ارقىلى قولداۋ كورسەتۋ دە جالعاساتىن بولادى.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا يپوتەكا بويىنشا سۋبسيديالاۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر. بۇعان دەيىنگى 10 پايىزدىق مەجە ساقتالادى, 7 پايىزىن مينيسترلىك سۋبسيديالايدى. بۇل ۇدەرىس «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىمەن قاتار جۇرگىزىلەدى. جاڭا باعدارلامانى قولداۋ ماقساتىندا بولماسا, قانداي دا ءبىر تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولماۋعا ءتيىس.
سونىمەن قاتار الداعى ۋاقىتتا تۇرعىن ءۇي سالىناتىن اۋداندارداعى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى قارجىلاندىرۋ كولەمى ۇلعايماق. ونىڭ كولەمىن 80 ميللياردتان 100 ميللياردقا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, كەلەسى جىلدان باستاپ ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەتىن ارەندالىق تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جىل سايىن 10 ميلليارد تەڭگە شاماسىندا قارجى ءبولىپ وتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ءار جىل سايىن الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان تاعى 1 مىڭ وتباسىنىڭ باسپانالى بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, اكىمدىكتەر سالاتىن ۇيلەردىڭ باعاسىنداعى جەڭىلدىكتەر باعدارلاماعا قاتىسۋشىلاردىڭ قۇلشىنىسىن ارتتىرۋعا ءتيىس. باسپانانىڭ شارشى مەترى وڭىرلەردە 140 مىڭ تەڭگە بولسا, استانا مەن الماتى, اتىراۋ مەن استانا سىندى پاتەر قىمبات قالالاردا 180 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. سالىنعان ۇيلەر بانك سالىمشىلارىنا 3 اي ىشىندە ساتىلادى.
«7 – 20 – 25» باعدارلاماسى بيىلعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ تەتىكتەرىن الداعى ايلاردا ۇلتتىق بانك بەكىتۋگە ءتيىس. بۇعان دەيىن حابارلانعانداي, وعان اي سايىنعى تۇراقتى تابىسى بار ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن ازاماتى قاتىسا الادى.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ تولىققاندى درايۆەرى رەتىندە قۇرىلىس سەكتورىن ودان ءارى دامىتۋ مىندەتى جۇكتەلگەنى ءمالىم. ال باسپانامەن قامتۋ باعدارلاماسى قۇرىلىس سەكتورىنا تىڭ سەرپىن بەرۋگە ءتيىس ەكەنى انىق. حالىققا پاتەر الۋ ءۇشىن 7 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن يپوتەكالىق نەسيە بەرۋ ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز. ەلىمىزدەگى ءىجو-نىڭ 6 پايىزى قۇرىلىس سەكتورىنىڭ ەنشىسىندە. مامانداردىڭ پايىمداۋىنشا, جاڭا باعدارلامادا قاراستىرىلعان تەتىكتەر بۇل كورسەتكىشتى 10-12 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋعا ءتيىس. سونداي-اق قۇرىلىس سەكتورىنىڭ قارقىن الۋى باسقا دا جاناما سالالاردىڭ جاندانۋىنا, قوسىمشا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا اسەر ەتەتىنى تۇسىنىكتى.
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, «نۇرلى جەرمەن» قاتار جۇرگىزىلەتىن «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى بيىلعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ ىسكە قوسىلۋى ءتيىس. وعان دەيىن ۇلتتىق بانك پەن باسقا دا ءتيىستى ورگاندار جۇيەلى جۇمىسقا قاجەتتى بارلىق تەتىكتەر مەن تالاپتاردى ناقتىلاۋى كەرەك.
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان»
