«كوپتەن بەرى دايىندىق جۇمىستارى جاسالىپ ويدا جۇرگەن بۇل شارۋانىڭ بيىل ىسكە اسىرىلىپ جاتۋىنىڭ دا وزىندىك ءمانى بار», – دەيدى شارانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى «وتىرار كىتاپحاناسى» عىلىمي ورتالىعىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, مارقۇم ءبىرجان بەلعارانىڭ جارى داناگۇل ماحات. ويتكەنى وسى جىلى اۋعان سوعىسىنىڭ باستالۋىنىڭ 40 جىلدىعى جانە كەڭەس اسكەرىنىڭ اۋعانستان جەرىنەن شىعارىلۋىنا 30 جىل تولادى ەكەن.
جيىننىڭ اشىلۋىندا ءسوز العان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى ۇيىمدارىنىڭ «قازاقستان ارداگەرلەرى» قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى باقىتبەك سماعۇل بۇل شارا كەشەگىنى تۇگەندەۋدىڭ بۇگىنگە ءھام كەلەشەككە قىزمەت ەكەندىگىن باسا ايتىپ, اۋعان سوعىسىنا قاتىسىپ قان كەشكەن ءار جاۋىنگەر قۇرمەتتەلۋى ءتيىس, سولاردىڭ ءبىرى ءبىرجان بەلعارا ەكەندىگىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار سول ءبىر سۇراپىل سوعىس جىلدارىن ەسكە سالىپ, بۇگىنگى بەيبىت كۇننىڭ قادىرىنە جەتۋگە ۇندەيتىن ولەڭدەرىن وقىدى.
ال ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, جالپى اۋعان سوعىسى جايلى سونى ەڭبەكتەر جازىپ, ىزىنە ءتۇسىپ ىندەتە زەردەلەگەن بولات سايلاننىڭ ءبىرجان بەلعارا تۋرالى ەستەلىكتەر ايتا كەلىپ, كەڭ كولەمدى زەرتتەلىپ جازىلعان «اۋعان اقيقاتى» كىتابىنىڭ جالپى مازمۇنىن ارنايى جاسالعان سلايدتارمەن بايانداۋى از ۋاقىت ىشىندە كوپ مالىمەتتى ۇتىمدى بەرە ءبىلدى. قازاق تاريحىنىڭ حح عاسىرداعى قاسىرەتتى بەتتەرىنىڭ ءبىرى – اۋعان سوعىسىنا كسرو قارۋلى كۇشتەرى دە ارالاسقانى بەلگىلى. 1979 جىلى كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ شەكتەۋلى كونتينگەنتى اۋعانستانعا كىرىپ, 10 جىلعا جۋىق سوعىس جۇرگىزدى. اۋعان دالاسىندا قان توككەن كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ قاتارىندا, وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ ءبىرى سانالعان قازاقستاندىق ساربازدار دا از بولماعان ەدى. ناقتىراق ايتقاندا, وعان 22 مىڭ قازاقستاندىق قاتىسىپ, ولاردىڭ 761-ءى قازا تاۋىپ, 21 ادام حابارسىز كەتكەن.
ال اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايگۇل ەرمەكوۆانىڭ اۋعان سوعىسى تاقىرىبىن زەرتتەۋى ءوز الدىنا ءبىر حيكايا. بۇل بايانداما وبلىستاعى ءاربىر اۋعان سوعىسى ارداگەرىنىڭ ءومىرى جايلى زەرتتەۋدىڭ قانشالىقتى قاجىردى قاجەت ەتەتىندىگىن جانە ءالى دە اتقارىلار ىستەر از ەمەستىگىن ۇقتىردى. ايگۇل حانىمنىڭ سول ەڭبەگىنىڭ جەمىسى دە تولىمدى كىتاپ بولىپ قورعا قوسىلدى.
اتالعان قورعا نەگىزىنەن اۋعان سوعىسىنا قاتىستى قازاقستانداعى جانە شەتەلدەردەگى جارىق كورگەن كiتاپتار جانە دەرەكتەر (قولجازبا, ەستەلىك, حات, فوتو, اۋديو-ۆيدەو جانە ت.ب.), جۋرناليست-عالىمنىڭ اۋعان سوعىسى, وقۋ-اعارتۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تانىمدىق باعىتتاعى ەڭبەكتەرى جيناقتالادى.
اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, جۋرناليست-عالىم ءبىرجان بەلعارا اتىنداعى «اۋعان سوعىسىنىڭ جىلناماسى: كىتاپتار مەن دەرەكتەر» قورى اتقاراتىن بارلىق جۇمىستار بىرىنشىدەن, ەل پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, ۇلتتىق رۋحپەن شىڭدالعان, جاڭا زامانعا لايىق جاستاردىڭ رۋحاني بولمىسىن سومداۋ, ەكىنشىدەن, اۋعان سوعىسىنا قاتىستى كىتاپتار مەن دەرەكتەردى ءبىر قورعا جيناپ, جۇيەلەۋ, وقىرمانعا قىزمەت كورسەتۋ, ۇشىنشىدەن, جاھاندىق مادەنيەت, ءبىلىم, عىلىمنىڭ جەتىستىكتەرىن يگەرۋ باعىتىندا جۇرگىزىلەدى.
جيىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءنامازالى وماشەۆ, قوعام قايراتكەرى ورازگۇل اسانعازى ءسوز سويلەپ, يگى شارانىڭ ىزگى ىسكە باستاما بولۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
