جازعى سپورت • 17 ءساۋىر, 2018

ناعاشىسىنا تارتقان جيەندەر

554 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جات ەلدەردىڭ نامىسىن قورعاپ, كوز ارباعان بيىكتەردى باعىندىرعان قانداستارىمىز تۋرالى ماقالا جاريالانعان ەدى («جاتتىڭ نامىسىن جىرتقان قازاقتار», «ەق», №64, 05.04.2018 ج.). بۇگىنگى ماقالامىز سونىڭ جالعاسى ىسپەتتەس. بۇل جولى ءبىز شەت مەملەكەتتەردىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەنىمەن, قازاققا جيەن بولىپ كەلەتىن ايگىلى سپورتشىلار جايىندا جازۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. راسىندا دا «الىپ انادان تۋادى» دەگەن اتالى ءسوز تەگىن ايتىلماعان عوي...

ناعاشىسىنا تارتقان جيەندەر

2016 جىلدىڭ تامىز ايىندا برا­زيليانىڭ ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا وتكەن وليمپيا ويىندارىن تاماشالاپ وتىرىپ, قىزىقتى ءبىر جايتقا قانىق بولدىق. جاعاجاي ۆولەيبولىنان جارىس ءوتىپ جاتتى... سول دودادا يتاليا قۇراما كومانداسىنىڭ مۇشەلەرى – پاولو نيكولاي مەن دانيەلە لۋپونىڭ ونەرى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. بارلىق قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرعان ولار جارتىلاي فينالدا رەسەي جۇلدىزدارى – ۆياچەسلاۆ كراسيلنيكوۆ پەن كونستانتين سەمەنوۆقا سان سوقتىرىپ, اقتىق ايقاسقا جولداما الدى. فينالدا برازيليالىق اليسون سەرۋتتي مەن برۋنو وسكار شميدتەن ۇتىلعان اپەننين تۇبەگىنىڭ تۇلەكتەرى كۇمىس مەدالدى يەلەندى.

ايتپاعىمىز, وليمپيادانىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانعان دانيەلە لۋپونىڭ (سۋرەتتە) اناسى قازاق ەكەن. دانيەلە 1991 جىلدىڭ 6 مامىرىندا ريمدە دۇنيەگە كەلدى. اناسىنىڭ اتى-ءجونى – گۇلسىم جۇماعۇلوۆا. اتاقتى سپورتشىنىڭ اكە-شەشەسى 1980 جىلى ماسكەۋدە وليمپيا ويىندارى ءوتىپ جاتقان كەزدە تانىسىپتى. ول كەزدەرى گۇلسىم اپايىمىز كسرو استاناسىنداعى ينستيتۋتتاردىڭ بىرىندە وقىپ جۇرگەن. ەكى جاستىڭ سەزىمى ماحابباتقا ۇلاسىپ, قازاق قىزى كارلو لۋپومەن بىرگە اپەننين تۇبەگىنە اتتانادى.

بۇل كۇندەرى جيەنىمىز جاعاجاي ۆولەيبولىنداعى مارقاسقالاردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيىنە اينالىپ وتىر. ونىڭ بويى – 194 سانتيمەتر, سالماعى – 77 كيلو. 2012 جىلعى لوندون وليمپياداسىندا يتاليا قۇراماسى شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. ءوزىنىڭ كوماندالىق ارىپتەسى پاولو نيكولايمەن بىرگە دانيەلە لۋپونىڭ ەكى رەت ەۋروپا چەمپيونى اتانىپ, بىرقاتار اسا ءىرى حالىقارالىق جارىستاردا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى.

2013 جىلى الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىندا بوكس­شى­لاردىڭ الەم چەمپيوناتى دۇركى­رەپ وتكەنى ەسىمىزدە. جەرگىلىكتى جانكۇيەر­لەر ءوز جەرلەستەرىنە بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ, كۇن سايىن ولاردى جى­گەر­لەندىرىپ وتىردى. سونداي-اق قازاق­ستاندىق كورەرمەندەردىڭ ازەرباي­جاندىق تەيمۋر مامەدوۆ پەن رەسەيلىك ارتەم چەبوتارەۆقا دا ىقىلاسى ەرەكشە بولدى. سەبەبى ولار دا ءبىزدىڭ جيەندەرىمىز. الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتانعان قوس ساڭلاقتىڭ انالارى – قازاقتىڭ قاراپايىم قىزدارى.

تەيمۋردىڭ اتا-اناسى شىمكەنتتە تۋىپ, ءوستى. ەكەۋى وسى جەردە تانىسىپ, كەڭەس وداعىنىڭ ىرگەسى سوگىلگەننەن كەيىن قاپ تاۋى بوكتەرىنە قونىس اۋداردى. 1993 جىلدىڭ 11 قاڭتارىندا تەيمۋر دۇنيەگە كەلەدى. وتاعاسى فيزۋلي دە كەزىندە ءتاۋىر بوكسشى بولعان كورىنەدى. 13 جاسىندا ول ۇلىن بوكس ۇيىرمەسىنە جەتەكتەپ اكەلەدى. جاستار اراسىنداعى جارىستاردا جاسىنداي جارقىراعان جىگەرلى ورەن ەرەسەكتەر دۋىنا دا ەركىن قوسىلىپ, ءتۇرلى دودالاردا دارالانا باستايدى.

91 كيلو سالماقتا ونەر كورسەتەتىن مامەدوۆ 2012 جىلى لوندون وليمپيا­داسىنىڭ كۇمىس مەدالىن موينىنا تاقتى. 2011 جىلى باكۋ جانە 2013 جىلى الماتىداعى الەم چەمپيوناتىندا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى. 2011 جىلى ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە توپ جارسا, 2013 جىلى ايتۋلى جارىستى كۇ­مىسپەن قورىتىندىلادى. ال 2015 جىلى ازەربايجاننىڭ استاناسىندا تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان ەۋروپا ويىندارىندا تەيمۋرعا تەڭ كەلەر ەشكىم بولعان جوق.

ارتەم چەبوتارەۆ 1988 جىلدىڭ 26 قازانىندا ساراتوۆ وبلىسىندا دۇنيەگە كەلدى. اكەسىنىڭ ەسىمى – نيكولاي, اناسى – دينا. بوكس الىپپەسىن ول ناعاشىسى ەدىلباي قازيەۆتەن ۇيرە­نەدى. 75 كيلو سالماق دارەجەسىندە جۇدىرىق­تاسقان ارتەم 4 رەت رەسەي چەمپيونى اتانىپ, 2010 جىلى ماسكەۋدە وتكەن ەۋ­روپا بىرىنشىلىگىندە التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى. 2013 جىلى الماتىدا جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جارتىلاي فينالىندا يرلانديالىق دجەيسون كۋيگليگە جول بەرىپ, قولا مەدالدى يەلەندى. 2016 جىلى ريو وليمپياداسىنا قاتىسقانىمەن, بۇل جارىستا ونىڭ جولى بولمادى.

بىلتىردان بەرى ارتەم كاسىپقوي رينگتە باق سىناپ ءجۇر. سول ارالىقتا ءتورت رەت شارشى الاڭعا كوتەرىلگەن ول بارلىق باسەكەدە باسىمدىق تانىتىپ, ءۇش قارسىلاسىن ەسىنەن تاندىردى. جيەنىمىزدىڭ ەندىگى ارمانى – كاسىپقوي بوكستاعى ەڭ بەلدى نۇسقالاردىڭ ءبىرى بو­يىنشا الەم چەمپيونى اتانۋ.

قىسقا قايىرساق, سپورت الەمىندە ەسىمى كوپشىلىككە جاقسى تانىس جيەن­دەرىمىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جەڭىستى جولدارى وسىنداي. قازىرگى كەزدە دە قازاق جان­كۇيەرلەرى ولاردىڭ جولىنا ۇلكەن ۇمىت­پەن قاراپ, اركەز تىلەكشى بولۋدا. ويت­كەنى جيەندەرىمىزدىڭ جەڭىسى بىزگە دە ورتاق!

عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار