ايماقتار • 30 ناۋرىز, 2018

تاسقىنعا دايىندىق ءوز دەڭگەيىندە مە؟

755 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋا رايىن بولجاۋشىلار­دىڭ ايتۋىنشا, ناۋرىز ايىنىڭ سوڭعى كۇندەرى قاراعاندى وبلىسىندا جاڭبىر جاۋىپ, كۇن كۇرت جىلىنادى ەكەن. دەمەك كوبەسى سوگىلگەن قار جاپپاي ەرىپ, ساي-سالا, جىرا-جىلعا سۋ­عا تولادى دەگەن ءسوز بۇل. ساي-سالا عانا سۋعا تولسا جاقسى عوي, كوڭىلدەگى كۇدىك تاسقىن مەن قار­عىن سۋ قاۋپى الدىنداعى قاۋ­قارىمىز قانشالىقتى دەگەن ۇيرەنشىكتى ءھام ۇرەيلى سۇراققا جاۋاپ ىزدەيدى.

تاسقىنعا دايىندىق ءوز دەڭگەيىندە مە؟

جۋىردا ءوڭىر باسشىسى ەر­لان قوشانوۆتىڭ توراعالى­عى­مەن وتكەن اپپارات جينالىسىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اناتولي شكارۋپا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قا­تىس­­تى ەسەپ بەرگەن بولاتىن. جا­ۋاپتى تۇلعا كەلتىر­گەن رەس­مي مالىمەتتەر كوڭىلدەگى الاڭ­نىڭ مۇرتىن ازداپ بولسا دا باس­­قانداي بولدى.
– جاۋىن-شاشىننىڭ كوپ جاۋ­ۋىنا جانە قاردىڭ كۇرت ەري باستاۋىنا بايلانىستى 21-24 ناۋرىز ارالىعىندا وب­لىس­­تا قارعىن سۋ ءۇش ەلدى مە­كەن­دەگى 12 تۇرعىن ۇيگە كىر­گەن. بۇلار – تەمىرتاۋدا, اباي­ قالالارىنداعى جانە بۇ­­قار جىراۋ اۋدانىنىڭ كوك­پەكتى كەنتىندەگى ۇيلەر. بار­لىق ۇيلەر­دەن سۋ سورىلىپ شىعارىل­دى. ۇيلەر بۇزىلعان جوق. ۋاقىتىندا ءۇش ادام ەۆاكۋاتسيالانىپ, ءبىراز ۋاقىت تۋىستارىنىڭ ۇيىندە بولدى. قازىرگى تاڭدا ولار ءوز ۇيلە­رىنە ورالدى, – دەپ مالىمدەدى ول.

قارقارالى جانە بۇقار جىراۋ اۋداندارىندا اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ءتورت بولىگىندە سۋ ءجۇرىپ كەتىپتى. ولاردىڭ ەكەۋىندە قازىر­گى ۋاقىتتا قوزعالىس قاي­­تا قال­پىنا كەلتىرىلگەن. قار­قارا­لى اۋدانىنداعى «ىنتالى –بەسوبا» جانە «تال­دى – اق­باي–قىزىلباي» اۆتوجول­دا­رىنىڭ بولىكتەرىندە جولدىڭ بەتكى قاباتىن سۋ شا­يىپ كەت­كەندىكتەن, قوزعالىس شەكتە­لگەن. وندا قازىر قالپىنا كەل­­تىرۋ جۇ­مىستارى جۇرگىزىلىپ جا­­تىر.

«مۇز كەپتەلىستەرىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا نۇرا وزەنىندە جارىلىس جۇمىستارى وتكىزىلدى. ع.مۇستافين كەنتى مەن بۇقار جى­راۋ اۋدانىنداعى پەتروۆكا اۋىل­دارى ماڭىنداعى اۆتوموبيل كوپىرلەرىندە 44 كيلو جارىلعىش زات پايدالانىلدى»,­ دەپ حابارلادى اناتولي شكا­رۋ­پا.
جالپى, وبلىستاعى كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قاتىستى جاعداي تۇراق­تى دەۋگە نەگىز بار. سامار­قان سۋ قويماسىندا 26 ناۋرىزدان باستاپ سۋ جىبەرۋ كولەمى سەكۋندىنا 120 تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتىلعان.

ءوڭىر باسشىسى سۋ تاسقىنى­نىڭ الدىن الۋ شارالارىن جانداندىرۋدى تاپسىردى.

– سۋ ءجۇرۋى مۇمكىن دەگەن بار­­لىق اۆتوجولداردىڭ بولىكتە­رىن ارالاپ شىعۋ كەرەك. قاجەت بولعان جاعدايدا قوسىمشا سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارى ورناتىلۋى ءتيىس. ۇيلەرگە سۋ كەتۋگە جول بەر­مەڭىزدەر. بىزگە توتەنشە جاع­داي­دى جويۋ ءۇشىن قىرۋار كۇش جۇم­ساۋدىڭ كەرەگى جوق. ولاردىڭ الدىن الۋىمىز قاجەت. سۋ جۇرەتىن جەرلەرى تار بولىكتەردە ادامدار مەن تەحنيكانى كوبىرەك جۇ­مىلدىرىڭىزدار. كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا قاتىستى جاعداي – بۇگىنگى كۇننىڭ نەگىزگى ماسەلەسى. قار ەندى عانا ەري باستادى, – دەدى ەرلان قوشانوۆ.

* * *

كوكتەم كەلىپ, قار ەري باستا­عالى وبلىستا سۋ تاسقىنىنا قار­­سى ءىس-شارالار قىزا ءتۇستى. بۇل ىسكە وبلىستىق باسقارمالار, كوم­مۋنال­دىق قىزمەتتەر, بىر­­قاتار كاسىپورىندار مەن ۇيىم­دار بەلسەنە اتسالىسۋدا. 

– سۋ تاسقىنىنىڭ قاۋىپى بار اۋماقتاردا تۇراتىن 7000-عا جۋىق ادام قامتىلىپ, حالىقپەن 75 رەت كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلدى. سۋ تاسقىنىنا قارسى قاجەتتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قۇرال­داردىڭ, ينەرتتى ماتەريالداردىڭ قورلارى قۇرىلعان. بۇگىندە وبلىس اۋماعىندا وزەندەردەگى, سۋ­ قويمالارىنداعى, گيدرو­تەح­نيكالىق عيماراتتارداعى سۋ تاسقىنىنىڭ ءوتۋىن قاداعالاۋ ماقساتىندا 54 بەكەت جۇمىس ىس­تەپ تۇر. سۋ تاسقىنى قاۋپى كۇ­شەي­گەن جاعدايدا وبلىستىڭ ازا­ماتتىق قورعاۋ قىزمەتتەرىنىڭ جالپى سانى 7403 ادام, 2665 تەحنيكا بىرلىگى مەن 125 ءجۇزۋ قۇرالدارى ساقاداي ساي تۇر, – دەپ حابارلادى قاراعاندى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دە­پارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتى­نىڭ وكىلدەرى.

سونىمەن قاتار ارىقتار مەن وزەك­شەلەردى تازالاۋ, تەرەڭدەتۋ, سۋ اعىزعىشتارىن جانە سۋ جىبە­رۋدى كەڭەيتۋ جۇمىستارىن اتقا­رۋ تۋرالى ۇسىنىستار ارنايى جاسال­عان جۇمىس كەستەسىنە ساي جۇر­گىزىلۋدە. جۋىردا عانا سۋ تاس­­قىنى كەزەڭىنە دايىندىق شەڭ­بەرىندە قاراعاندى قالا­سى توتەنشە جاعدايلار باسقار­ما­سىمەن بىرگە فەدوروۆ سۋ قوي­ما­سىنىڭ ارنالارىن قامىس پەن تال­داردان تازارتۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. اتالعان شاراعا قا­راعان­دى وبلىسى تج دەپار­تا­مەن­تىنىڭ, ۇلتتىق ۇلان №52859 اسكەري ءبولىمىنىڭ جانە­ «بلاگوۋسترويستۆو» قمكو­ كۇش­تەرى مەن قۇرالدارى جۇمىل­دى­رىلعان. سول كۇنى سوقىر وزەنى ار­ناسىنىڭ 1300 مەتر جە­رى تا­زارتىلدى. سونداي-اق قاراعان­دىنىڭ كۋريانوۆسك, ر.ليۋك­سەمبۋرگ, مۋرمانسكايا, چاپاەۆ, زاۆودسكايا, ارباتسكايا, كرىمسكايا, تولستوي, سۋريكوۆ, ماشينيست سياقتى جەكەمەنشىك ۇيلەر كوپ شوعىرلانعان كوشەلەردە رەيد ۇيىمداستىرىلعان. رەيد با­رىسىندا قارعىن سۋدىڭ كەدەر­گىسىز ءوتۋى ءۇشىن سۋ وتكىزگىش قۇ­بىر­لار, ارىقتار جانە ولار­دىڭ ارنالارىن ۋاقتىلى تازا­لاۋ, جەكە اۋلالاردان قاردى شى­عارۋ جانە تازالاۋ بويىنشا حا­لىققا تۇسىندىرمە جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. 

تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر مەن قاردىڭ ەرۋى سالدارىنان تەمىر­تاۋ قالاسىنداعى جەتى جەكە­مەنشىك ءۇيدى سۋ باسقان ەدى. تجد بولىمشەلەرى, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى جانە باسقا دا جۇمىلدىرىلعان كۇشتەر اپات زارداپتارىن جويۋمەن اينالىستى. سونىمەن قاتار بۇقار جىراۋ اۋدانىنىڭ كوكپەكتى كەنتىندە, اباي قالاسىندا ءتورت ءۇيدى سۋدان تازارتۋ جۇمىسى جۇزەگە اسقان. قازىرگى تاڭدا قاۋىرت ناۋقانعا بايلانىستى ءتيىس­تى شارالار قولعا الىنىپ, سۋ تاسقىنى تۋرالى ەسكەرتۋلەر جا­سالۋدا. ءۇيدىڭ يەسى بولماي قالعان جاعدايدا, سۋدىڭ تاسۋى بايقالعان كەزدە قانداي ارەكەت ەتۋ كەرەكتىگى جازىلعان ەستەلىك حابار­لاما قاعازدى قالدىرۋ دا قاراستىرىلعان. ارنايى جۇمىس كەستەسى بويىنشا قار تازالاۋ جۇمىستارى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن, كەرەك بولىپ جاتسا ءساۋىر ايىندا دا جالعاسىن تابادى.

قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»

قاراعاندى

سوڭعى جاڭالىقتار

يۋنەسكو ماراپاتتاعان مانسۇروۆ

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

العاشقى PhD

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن, 07:48

گاللي جاپونياعا ەكسپورتتالادى

ەكسپورت • بۇگىن, 07:45

نوبەلدى 2 رەت العان عالىم

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:43

ۇلىلار ءدام تاتقان تاباق

جادىگەر • بۇگىن, 07:37