قازىر «درون» اتالاتىن مۇنداي قۇرىلعىلاردىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ءتۇرلى ستارتاپتار كەڭىنەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونىڭ ءبىرى تەلەتۇسىرىلىم سالاسىندا تەز تاراپ ۇلگەردى. بۇل – اسىرەسە, شاعىن عانا توپتان تۇراتىن ءتۇسىرۋ توبىنىڭ ساپالى بەينەجازبالار جاساۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. ياعني, بۇرىنعىداي تىكۇشاققا وپەراتوردىڭ وتىرۋىن قاجەت ەتپەيدى, كامەرا ارقالاپ بيىك تاۋدىڭ نەمەسە ءزاۋلىم عيماراتتاردىڭ توبەسىنە شىعىپ تا اۋرە بولمايسىز. بار بولعانى قاجەتتى بيىكتىككە كامەرا ىلىنگەن دروندى ۇشىرىپ جىبەرسەڭىز جەتكىلىكتى. قولىڭىزداعى پۋلتپەن باسقارۋ ارقىلى قالاعان كورىنىسىڭىزدى ءتۇسىرىپ بەرەدى. وسى تەحنولوگيانىڭ ناتيجەسىندە, سوڭعى جىلدارى قۇس قاناتى تالاتىن ءزاۋ كوكتە زىرىلداعان دروندار كوبەيدى. بىراق بۇل درونداردى دۇرىس باسقارا بىلمەسە نەمەسە تەحنيكالىق جاعىنان سىر بەرگەن ساتىندە ۇشاققا, قۇستارعا سوعىلۋ قاۋپى بار. بۇعان ۇقساس وقيعالار الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە بولىپ تا جاتىر.
سوندىقتان دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ جەتەكشىسى كلاۋس شۆاب ءوزىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا» اتتى كىتابىندا دروننىڭ قورشاعان ورتانى تانۋ جانە سوعان ساي ارەكەت ەتۋ (سوقتىعۋدان ساقتانۋ ءۇشىن باعىتىن وزگەرتۋ) مۇمكىندىكتەرىن دامىتۋ ۇلكەن وزگەرىستەرگە الىپ كەلەتىنىن جازدى. وسى ارقىلى ونى كۇردەلى تاپسىرمالاردى, اتاپ ايتقاندا, جوعارى كەرنەۋلى ەلەكتر جەلىلەرىن تەكسەرۋگە نەمەسە اسكەري ءىس-قيمىل اۋماعىنا مەديتسينالىق جابدىقتاردى جەتكىزۋگە پايدالانۋعا بولاتىنىن ايتادى. قازىر ەلىمىزدە دروندى ورىستەگى مالدى كورۋگە پايدالانىپ وتىرعان شارۋاشىلىق يەلەرى بىرەن-ساران بولسا دا بار. البەتتە, وتاندىق عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, دروندى اۋىل شارۋاشىلىعىندا پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرى وراسان. تەك مال شارۋاشىلىعىندا ەمەس, جەردى تىڭايتۋ مەن سۋارۋعا باعىتتالعان ءتيىمدى مالىمەتتەرگە قانىعۋ ءۇشىن دە اتالعان اپپاراتتىڭ پايداسى زور.
جالپى, ءتورت روتورلى دروندى جاساۋ ۇلگىسى العاشقى تىكۇشاق قۇرىلىسىن قالىپتاۋ كەزىندە-اق باستالعان. تۇڭعىش كۆادروكوپتەردىڭ ءبىرىن 1922 جىلى ورىس-امەريكالىق كونسترۋكتور گەورگي بوتەزات سىناقتان وتكىزگەنى تاريحتان ءمالىم. بىراق اپپاراتتىڭ بىرقاتار كەمشىلىكتەرىن تۇزەۋدىڭ جولى بولا قويماعان سوڭ حح عاسىردىڭ ورتاسىندا بۇل سالا مۇلدەم توقتادى. ال ءححى عاسىردا قايتا جاندانعان كۆادروكوپتەرلەر, اسىرەسە اۋەسقويلار ءۇشىن تاپتىرمايتىن مودەلدەۋ قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر.
وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن قىتايلىق DJI كومپانياسى كولدەنەڭىنەن ۇشۋعا ارنالعان قالاقشاسى مەن قاناتى بار, سونداي-اق تىگىنەن ۇشىپ-قونۋعا ارنالعان ءتورت روتورى بار گيبريدتى درون جاساپ شىعاردى. نەگىزى, ازاماتتىق درونداردىڭ كوبى جەرگە پاراللەل ورنالاسقان قالاقشالارى بار مۋلتيكوپتەرلەر بولعاندىقتان, تەك تىگىنەن ۇشىپ, قونادى. بۇل درونداردىڭ اۆتونومدى جۇمىس ۋاقىتى مەن ۇشۋ اۋماعى وتە از. سوندىقتان جوعارى جىلدامدىقپەن الىسقا ۇشا الاتىن ۇشاق تۇرىندەگى ۇشقىشسىز اپپاراتتار جاسالدى. بىراق ونى ىسكە قوسۋ ءۇشىن ۇشۋ-قونۋ جولاعى قاجەت. گيبريدتى دروندار وسى ەكى قۇرىلعىداعى ارتىقشىلىقتاردى بويىنا جيناۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. ياعني 2,3 مەترلىك قاناتى مەن 6,5 كيلو سالماعى بار جاڭا درون ساعاتىنا 75 شاقىرىم جىلدامدىقپەن ۇشا الادى. جانە ءبىر رەتتىك قۋاتىمەن 20 شاقىرىمدىق اۋماقتى قامتيتىن 4 ساعاتتىق ۇشۋ جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ قابىلەتىنە يە.
بۇل درونداردىڭ جاڭا ءداۋىرى تۋىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
