گازەتتىڭ العاشقى كەرۋەنباسىلارى

جۋرناليستەردىڭ بىرنەشە بۋىنىن تاربيەلەگەن ۇستاز, قوعام قايراتكەرى تەمىربەك قو­جەكەەۆتىڭ بۇل ماقالا­سىن­دا گازەت العاش ۇيىم­داس­تى­رىلعان كەزدە ونىڭ باسىندا بولعان ازاماتتار تۋرالى ايتىلادى. ماقالا بىلاي باس­تالىپتى: «1919 جىلى ورىن­بور اقتاردان تازارتىل­عاننان كەيىن «قازاق ولكەسىن باسقارۋ جونىندەگى رەۆوليۋ­تسيا­لىق كوميتەت» قۇرىلىپ, ىسكە كىرىستى. ءباسپاسوز سەك­تسيا­سىن اشىپ, ءوز گازەتى «ۇش­قىن­دى» شىعارۋ ءۇشىن رەداكتسيا القاسىن ءتۇزدى. ونىڭ جەتەكشىسى بولىپ بۇرىن بوكەيدە «ۇران», «دۇرىستىق جولى» گازەتتەرىن شىعارۋعا قاتىس­قان ورىسشا, قازاقشا داي­ىن­دىعى بار ءتامىمدار سانيەۆ بەلگىلەندى». مۇنان كەيىن 1920 جىلى قازاق اۆتونوميالىق رەسپۋب­لي­كاسى جاريالانعان تۇستا «ۇشقىننىڭ» ورنىنا جارىق كورگەن «ەڭبەك تۋى» گازەتىن رەداكتسيالىق القا شىعار­عان­دىعى, ونىڭ باستى ۇيىم­داس­تىرۋشىسى ساكەن سەيفۋللين ەكەندىگى, ساكەننىڭ «ماناپ – شاميل» دەگەن بۇركەنشەك اتپەن گازەتتىڭ جەتەكشى ساياسي ماقالالارىن جازىپ وتىر­عاندىعى ايتىلادى. «ەڭبەك تۋىنىڭ» جالعاسى بولىپ, 1921 جىلى قاراشادا شىققان «ەڭبەكشىل قازاق» گازەتىنىڭ رەداكتورى ءابدىراح­مان ءبايدىلدين ەكەن. وسى گازەتتىڭ 3 جىلدىعىنا وراي بەرىلگەن ماقالادا بىلاي دەلىنىپتى: «ەڭبەكشىل قازاقتىڭ» وزەگى مىنا تومەندەگى شىعا­رۋ­شىلار ۇيىمىنىڭ مۇشەسى ءۇش جولداس ەدى: جۇرگەن ۇلى تەمىربەك, ءبايدىلدا ۇلى ءاب­دىراحمان, الدوڭعار ۇلى ەر­عالي». 1922 جىلدىڭ سوڭىندا گازەت رەداكتورى بولىپ ساكەن سەيفۋللين تاعايىندالادى. 1924 جىلدىڭ ساۋىرىنەن ونىڭ ورنىنا مولداعالي جولدى­باي ۇلى كەلەدى. تەمىربەك قو­جەكەەۆتىڭ ماقالاسىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي مولداعالي جولدىباي ۇلى گازەتكە ساياسي دۇرىس باعىت, عىلىمي سالماق بەرۋگە, وسى ارقىلى قازاق ەڭبەكشىلەرىن ساياسي تۇرعىدان اعارتۋعا كوپ كۇش سالادى. 1925 جىلدىڭ باسىنان 1926 جىلدىڭ ءساۋىرى ارا­سىندا «ەڭبەكشى قازاق» رە­داكتورى سماعۇل سادۋاقاسوۆ بولادى. ول قوستانايدان بەيىمبەت ءمايليندى شاقىرىپ, وزىنە ادەبي حاتشى ەتىپ الا­دى دا ونىڭ شىعارمالارىن بۇرقىراتا جاريالايدى. سول كەزدە «جاۋ» اتانىپ جۇرگەن احمەت, مىرجاقىپ, ماعجان, ءجۇ­س­ىپبەكتەرگە ءىش تارتىپ, ءسوز بەرىپ, ولاردى ءتاۋىر ناسي­حاتتايدى. وسى ءۇشىن سول جىلى ناۋرىز ايىندا ورتا­لىق پارتيا كوميتەتى «ەڭ­بەكشى قازاق» گازەتىندە ۇلت­شىل وقىعاندار تۋرالى, قا­زاق اراسىنداعى تاپ كۇرەسى تۋرالى, پارتياداعى سولشىل جاستار تۋرالى پارتيا جو­لىنا ساي كەلمەيتىن پىكىرلەر جىبەرىلدى دەپ سىن ايتادى. مۇنان سوڭ «ەڭبەكشى قا­زاق»گازەتىنىڭ رەداكتورلىعىن تۇرار رىسقۇلوۆ اتقارادى. ول «قازاق ءباسپاسوزىنىڭ ماق­ساتتارى», «ءباسپاسوز تۋرا­لى» دەگەن تاقىرىپتارمەن ماقا­لالار جاريالاپ, باسپا­سوزگە جاڭاشا كوزقاراس قا­لىپ­تاس­تىرۋعا ۇمتىلىس بىلدىرەدى. قا­زاقستان جۋرناليس­تەرىنىڭ تۇڭ­عىش سەزىن وتكىزىپ, ونىڭ بۇكىل­قازاقستاندىق ور­تا­لىق بيۋرو­سىن قۇرادى. قا­لامگەرلەر قاۋى­مى وعان توراعا ەتىپ تۇ­راردىڭ ءوزىن سايلايدى. تۇراردان كەيىن گازەتكە وراز جاندوسوۆ رەداكتور بول­سا, مۇنان كەيىن ونىڭ ور­نىن وراز يساەۆ الماس­تىرادى. 1926 جىلعى 30 تا­مىزدان 1932 جىلدىڭ مامىر ايىنا دەيىن گازەتتى عابباس توقجانوۆ باسقارادى. 1932 جىلدىڭ 28 مامىرىندا رەداكتور بولىپ ايتىكە مۋسين تاعايىندالادى. 1934 جىلى ونىڭ ورنىنا عابيت ءمۇسى­رەپوۆ كەلسە, 1937 جىلى عا­بيت اعامىزدى جۇسىپبەك ارىس­­تانوۆ الماستىرادى. ءجۇ­سىپ­بەكتەن رەداكتورلىق ەس­تافە­تا­نى ساقتاعان بايىشەۆ الادى. «بۇگىنگى «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتىنىڭ العاشقى 20 جىلدىعى كەرۋەنباسى رەداك­تورلارى وسىلار. بۇل جەردە ۋاقىتشا رەداكتور رەتىندە بەيىمبەت مايلين, شىعارۋ­شىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ءجۇ­سىپبەك ايماۋىتوۆ تا گازەتكە باسشىلىق جاساعانىن ەسكەرگەن ءجون» دەپ اياقتاپتى ءوز ماقالاسىن تەمىربەك قو­جە­كەەۆ اعامىز.